Sở Xây dựng TP.HCM vừa công bố phương án tổ chức giao thông mới trên đường Cộng Hòa, áp dụng từ ngày 15/5. Theo đó, mặt cắt ngang đường với 6 làn xe hiện được chia thành 3 phần riêng biệt bởi hai cặp vạch trắng nét liền. Hai làn sát vỉa hè mỗi bên vẫn giữ nguyên lưu thông một chiều cố định, trong khi hai làn giữa tim đường được tổ chức thành làn đảo chiều linh hoạt.
Phân làn đảo chiều theo khung giờ
Vào giờ cao điểm sáng, hai làn giữa được ưu tiên cho hướng từ An Sương vào trung tâm, nâng tổng số làn hướng này lên 4 làn để phục vụ dòng phương tiện vào nội đô. Ngược lại, vào giờ cao điểm chiều, làn đảo chiều sẽ ưu tiên hướng từ trung tâm về đường Trường Chinh (ra ngã tư An Sương), giúp giảm tải áp lực giao thông tan tầm. Ngoài giờ cao điểm, hai làn này được tổ chức lưu thông hai chiều bình thường.
Lý do tháo dỡ dải phân cách
Đại diện Sở Xây dựng cho biết việc tháo dỡ dải phân cách cứng và điều chỉnh phân luồng giao thông nhằm tối ưu hóa diện tích mặt đường. Đường Cộng Hòa là cửa ngõ qua khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, có lưu lượng xe máy cực lớn, đặc biệt buổi sáng hướng từ An Sương về trung tâm. Dải phân cách cứng chiếm diện tích nhất định, khi tháo dỡ, mặt đường được san phẳng, mở rộng thêm chiều rộng làn xe. Việc bỏ dải phân cách cho phép điều tiết làn đường theo thực tế, giúp xe máy có thêm không gian di chuyển.
Làn đường đảo chiều được coi là giải pháp đột phá giải quyết tình trạng "bên ùn tắc, bên trống trải" vào giờ cao điểm. Tùy mật độ xe thực tế, làn giữa linh hoạt sẽ đóng/mở để tăng năng lực thông hành cho hướng bị kẹt. Ước tính, năng lực thông hành của hướng ưu tiên có thể tăng gấp rưỡi, giúp giải tỏa nhanh dòng xe tại các nút thắt.
Đánh giá từ chuyên gia
Kiến trúc sư Võ Kim Cương (nguyên Phó kiến trúc sư trưởng TP.HCM) đánh giá đây là sáng kiến hợp lý và đơn giản để giải quyết bài toán lưu lượng phân bổ không đều theo giờ cao điểm, thường thấy ở các đô thị lớn. Do trung tâm việc làm nằm ở nội đô, người dân cư trú chủ yếu ở vùng ngoài, nên dòng xe luôn chênh lệch rõ rệt giữa sáng và chiều.
Mô hình làn đường đảo chiều đã được áp dụng hiệu quả tại nhiều nước như đường Victoria ở Sydney (Úc) hay các tuyến cửa ngõ tại Seoul (Hàn Quốc). Tuy nhiên, giải pháp này không phổ biến ở nhiều quốc gia do hệ thống đường vành đai phát triển hoàn thiện và mật độ dân cư phân bổ đồng đều. Trong thời gian chờ TP.HCM hoàn thiện mạng lưới đường vành đai, việc áp dụng làn linh hoạt là cách xử lý ùn tắc cục bộ thông minh. Thành phố nên rà soát các tuyến cửa ngõ có trạng thái tương tự để triển khai thêm, nhưng cần chọn lọc dựa trên biểu đồ lưu lượng thực tế.
Giải pháp căn cơ vẫn là hoàn thiện cầu, đường
Để chuẩn bị cho kế hoạch, từ giữa tháng 4, toàn bộ dải phân cách cứng dài hơn 3 km từ nút giao Trường Chinh đến Út Tịch đã được tháo dỡ. Mặt đường được trải nhựa, giúp lòng đường rộng thêm khoảng 3 m. Nhiều người dân ghi nhận sự thay đổi tích cực dù phương án đảo chiều chưa chính thức vận hành. Chị Phạm Trần Thúy Linh, ngụ khu vực cầu vượt Quang Trung, chia sẻ: "Trước đây, tôi bị 'giam' trong làn xe máy bé xíu, cạnh dải phân cách cứng rất bức bối. Từ khi dỡ bỏ rào chắn, đường rộng ra, xe cộ dàn đều hơn, không còn cảnh chen lấn. Giờ có làn đảo chiều, buổi sáng được ưu tiên thêm làn đi làm nhanh hơn, thực sự là cuộc giải cứu cho người đi xa."
Tuy nhiên, nhiều người lo ngại việc không còn dải phân cách dẫn đến ô tô và xe máy đan xen, nguy cơ tai nạn cao. Kiến trúc sư Võ Kim Cương nhấn mạnh: "Đường Cộng Hòa có nhiều nút thắt, lưu lượng lớn. Nếu đã tháo dải phân cách, tuyệt đối không để người dân tự tiện quay đầu hay rẽ ngang. Nếu buộc phải mở điểm giao cắt phải có đèn tín hiệu điều khiển. Giải pháp căn cơ vẫn là làm cầu vượt hoặc đường trên cao, hoàn thiện hạ tầng vành đai."
Mới đây, Công ty CP Phát triển Bất động sản Phát Đạt đề xuất xây dựng tuyến đường trên cao dọc trục Cộng Hòa - Trường Chinh nối sân bay Tân Sơn Nhất theo hợp đồng BT. Dự án dài khoảng 11 km, từ ngã tư An Sương đến bùng binh Nguyễn Thái Sơn, vận tốc thiết kế tối đa 80 km/giờ, mặt cắt ngang rộng tối đa 60 m, tổng mức đầu tư khoảng 15.710 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành năm 2030.
