TP.HCM: Miễn phí vé xe buýt 135 tuyến nội thành có thể triển khai sau 10 ngày
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, nếu Hội đồng Nhân dân thành phố thông qua, chính sách miễn vé xe buýt có thể được triển khai sau khoảng 10 ngày. Phương án này đang được nghiên cứu áp dụng cho khoảng 135 tuyến buýt nội thành, trong khi các tuyến liên tỉnh chưa nằm trong diện xem xét do cơ chế tài chính và vận hành khác biệt.
Chi phí tăng và giải pháp công nghệ
Hiện nay, ngân sách TP.HCM chi khoảng 1.500 tỷ đồng mỗi năm để trợ giá xe buýt. Nếu thực hiện miễn phí hoàn toàn, chi phí dự kiến sẽ tăng đáng kể. Các cơ quan chức năng đang tính toán tổng thể để vừa tuân thủ quy định pháp lý, vừa sử dụng ngân sách hiệu quả. Một yêu cầu quan trọng là dù miễn vé, cơ quan quản lý vẫn phải theo dõi và thống kê chính xác lượng hành khách sử dụng xe buýt. Thành phố dự kiến ứng dụng công nghệ giám sát và dữ liệu điện tử nhằm bảo đảm minh bạch và thuận tiện trong quá trình triển khai.
Đáp ứng nhu cầu và chuyển đổi phương tiện
Lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, ước tính nếu thực hiện miễn vé, lượng hành khách có thể tăng khoảng 30% so với năm 2025. Thành phố sẽ đáp ứng đủ nhu cầu vì nhiều tuyến buýt hiện chỉ khai thác dưới 50% công suất, vẫn còn dư địa để phục vụ người dân. Trong trường hợp lượng khách tăng đột biến, thành phố sẽ tính toán điều chỉnh quy mô đoàn xe và tần suất hoạt động, đặc biệt trên các tuyến kết nối trường học, khu công nghiệp và khu dân cư đông đúc.
Về số lượng xe buýt, toàn TP.HCM hiện có hơn 2.100 xe, trong đó 1.301 xe buýt điện chiếm khoảng 62% tổng số phương tiện. Những năm gần đây, thành phố đẩy mạnh chuyển đổi sang sử dụng điện, khí CNG và nhiên liệu sạch để giảm phát thải. Nhiều tuyến buýt điện mới được đưa vào hoạt động với chất lượng tốt hơn, trang bị máy lạnh, camera, wifi, sàn thấp và thuận tiện cho người khuyết tật. Thành phố cũng tổ chức kết nối với Metro số 1, các nhà ga, bến xe liên tỉnh và sân bay để hình thành mạng lưới giao thông công cộng liên hoàn.
Bước đi lớn để giảm kẹt xe và ô nhiễm
Tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM lần thứ 5, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cho biết ngân sách thành phố dự kiến chi khoảng 7.000 tỷ đồng mỗi năm để thực hiện miễn phí xe buýt. Đây là khoản đầu tư cần thiết nhằm hướng tới các mục tiêu dài hạn như giảm ùn tắc giao thông, cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống. Ông Quang nhấn mạnh, miễn phí xe buýt để khuyến khích người dân giảm xe cá nhân, đồng thời chia sẻ bớt chi phí đi lại cho người nghèo.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng Trần Quang Lâm, đến tháng 3/2026, toàn thành phố đang quản lý gần 12,98 triệu phương tiện, bao gồm hơn 1,48 triệu ô tô và gần 11,5 triệu xe máy. Lượng xe khổng lồ này gây áp lực lớn lên nhiều tuyến đường trung tâm và môi trường đô thị. Giao thông đường bộ hiện là nguồn phát thải chính tại TP.HCM, đóng góp tới 88% lượng NOx và 99% CO. Do đó, việc kéo người dân chuyển sang xe buýt và các loại hình giao thông công cộng khác đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát phát thải và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Phản ứng của người dân và thách thức
Thông tin miễn vé xe buýt cho toàn thể người dân trên địa bàn rất được đồng tình, đặc biệt với học sinh, sinh viên, công nhân và người lao động. Nhiều người bày tỏ vui mừng và ủng hộ chủ trương này, kỳ vọng xe buýt sẽ trở thành lựa chọn phổ biến hơn trong đời sống hàng ngày. Tuy nhiên, một số bất cập như thời gian chờ lâu, xe đông vào giờ cao điểm, thiếu chỗ gửi xe cá nhân và việc kết nối giữa các loại hình vận tải vẫn còn hạn chế, khiến người dân chưa mặn mà.
Hiện tại, vé xe buýt ở TP.HCM đang ở mức 5.000-7.000 đồng/lượt tùy cự ly, với học sinh, sinh viên chỉ phải trả 3.000 đồng/lượt. Chính sách miễn phí được kỳ vọng sẽ thúc đẩy sự thay đổi thói quen đi lại, góp phần giải quyết các vấn đề giao thông và môi trường của thành phố.
