Thủ tướng Phạm Minh Chính kêu gọi khôi phục mạnh mẽ vận tải đường sắt liên vận Việt - Nga
Trong cuộc làm việc với ông Oleg Belozyorov, Tổng Giám đốc Tập đoàn Đường sắt Nga (RZD), Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của việc khôi phục và nâng cao hiệu quả vận tải đường sắt liên vận quốc tế giữa Việt Nam và Liên bang Nga. Ông đề nghị đẩy mạnh hợp tác trên ba hành lang chính: Việt Nam - Trung Quốc - Kazakhstan - Nga; Việt Nam - Trung Quốc - Mông Cổ - Nga; và Việt Nam - Trung Quốc - Nga.
Hệ thống đường sắt Nga: Quy mô lớn và tiềm năng hợp tác
Ông Oleg Belozyorov cho biết RZD là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, với doanh thu năm 2025 đạt khoảng 34,5 tỷ USD, chịu trách nhiệm quản lý, bảo trì và khai thác kinh doanh tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia. Nga sở hữu hệ thống đường sắt lớn thứ ba thế giới, sau Mỹ và Trung Quốc, với tổng chiều dài lên tới 86.000 km. Đặc biệt, tuyến đường sắt Siberia dài khoảng 9.289 km là tuyến dài nhất thế giới.
Với 51,2% đường được điện khí hóa, Nga cũng có mạng lưới đường sắt điện khí hóa lớn nhất toàn cầu, giúp tối ưu hóa chi phí vận hành và giảm phát thải. Khối lượng vận chuyển hành khách và hàng hóa của Nga đứng thứ hai thế giới. Cuối năm 2024, Nga đã khởi công xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao nối Moscow và Saint Petersburg, với tốc độ thiết kế lên tới 400 km/h, chiều dài 679 km, tổng vốn gần 24 tỷ USD, dự kiến hoàn thành vào năm 2028.
Hợp tác hiện tại và thách thức giữa Việt Nam và Nga
Việt Nam và Liên bang Nga đều là thành viên của Tổ chức Hợp tác Đường sắt (OSJD). Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) và RZD đã ký kết các thỏa thuận hợp tác nhằm phát triển chuyên chở bằng đường sắt trong liên vận quốc tế và thu hút thêm khối lượng chuyên chở trên các tuyến đường đi qua lãnh thổ hai nước.
Khối lượng vận chuyển đường sắt liên vận Việt Nam - Nga năm 2025 đã tăng hơn 40% so với năm 2024. Tuy nhiên, con số này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng thị trường của hai bên. Một số tồn tại hạn chế bao gồm sự khác biệt về hạ tầng và kỹ thuật (khổ đường), dẫn đến gia tăng chi phí, kéo dài thời gian vận chuyển và giảm hiệu quả khai thác.
Định hướng phát triển và các đề xuất cụ thể
Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao hệ thống đường sắt của Nga và nhấn mạnh rằng hợp tác đường sắt là nhu cầu cấp thiết của cả hai bên, mang tính chiến lược và được lãnh đạo hai nước đặc biệt quan tâm. Ông đề nghị:
- Thành lập tổ công tác phối hợp để triển khai ngay các biện pháp thúc đẩy vận chuyển hàng hóa đường sắt giữa hai nước.
- Đẩy mạnh hợp tác trong phát triển đường sắt đô thị và công trình ngầm tại Hà Nội và TP.HCM, bao gồm trao đổi kinh nghiệm về quy hoạch, thiết kế, xây dựng, quản lý vận hành và chuyển giao công nghệ.
- Thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và quản trị thông minh trong vận tải liên vận, tìm kiếm nguồn hàng hai chiều, tăng công suất và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Thủ tướng cũng đề cập đến việc đào tạo nhân lực, tư vấn và hỗ trợ các dự án đô thị, nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm có những sản phẩm và kết quả cụ thể.
Cam kết từ phía Nga và triển vọng tương lai
Ông Oleg Belozyorov bày tỏ sự nhất trí với các ý kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính. Ông cho biết ngành đường sắt Nga mong muốn và sẵn sàng đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam, bao gồm chia sẻ công nghệ tiên tiến và đào tạo nhân lực. RZD sẽ khẩn trương phối hợp với các đối tác Việt Nam để triển khai các công việc, góp phần thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Hợp tác đường sắt không chỉ bổ sung cho các phương thức vận tải khác mà còn góp phần kết nối hai nền kinh tế, doanh nghiệp và thúc đẩy giao lưu con người, mở ra triển vọng phát triển bền vững cho cả hai quốc gia.
