Thủ tướng chỉ đạo quyết liệt đẩy nhanh tiến độ các dự án đường sắt trọng điểm
Ngày 18/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ để rà soát tình hình và đôn đốc thúc đẩy tiến độ thực hiện hàng loạt dự án đường sắt quan trọng trên cả nước. Các dự án được tập trung thảo luận bao gồm đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, cùng với việc lập quy hoạch các tuyến Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Móng Cái, cũng như các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
Yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng và tiến độ
Trong chỉ đạo nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh các dự án cần được triển khai kịp thời, đúng tiến độ nhưng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định, quy trình, tiêu chuẩn và quy chuẩn hiện hành nhằm nâng cao chất lượng công trình. Ông yêu cầu phải tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát và kiểm toán theo quy định, đồng thời cương quyết chống tham nhũng, tiêu cực và lợi ích nhóm trong quá trình thực hiện.
Việc hoàn thiện thủ tục đầu tư theo đúng pháp luật và bố trí vốn đáp ứng yêu cầu tiến độ được xác định là nhiệm vụ then chốt, đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ và hiệu quả từ các cơ quan chức năng.
Chú trọng giải phóng mặt bằng và đời sống người dân
Đối với các địa phương, Thủ tướng yêu cầu tập trung chỉ đạo công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư một cách tích cực hơn nữa. Mục tiêu là bảo đảm tiến độ nhanh, kịp thời, đồng thời đời sống của người dân ở nơi ở mới phải tốt hơn nơi ở cũ, với môi trường sống sáng, xanh, sạch, đẹp, hạ tầng xã hội đầy đủ và được chăm lo về việc làm, sinh kế.
Đa dạng hóa nguồn vốn và ứng dụng công nghệ tiên tiến
Một nội dung quan trọng khác được Thủ tướng đề cập là việc đa dạng hóa các nguồn vốn, bao gồm vốn nhà nước, tư nhân, hợp tác công tư, vay vốn và phát hành trái phiếu. Ông nhấn mạnh cần tối ưu hóa nguồn vốn, tránh lãng phí và tiếp cận, vận dụng sáng tạo các quy trình, công nghệ thi công tiên tiến nhất để đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng các dự án.
Chỉ đạo cụ thể cho từng dự án
Với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng có báo cáo đầy đủ về lựa chọn công nghệ, xây dựng quy chuẩn, từ đó hoàn thiện báo cáo khả thi và lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu phù hợp.
Đối với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, các địa phương được yêu cầu triển khai nhanh giải phóng mặt bằng, với mục tiêu hoàn thành báo cáo khả thi và xây dựng hạ tầng kết nối trong tháng 3.
Về các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, Thủ tướng chỉ đạo bộ ngành và địa phương tích cực tháo gỡ các vướng mắc còn lại, trong đó Bộ Tài chính hỗ trợ xử lý các vấn đề liên quan đến nguồn vốn vay. Ông đặc biệt lưu ý Thành phố Hồ Chí Minh cần ưu tiên các dự án kết nối hai sân bay Long Thành, Tân Sơn Nhất với trung tâm thành phố.
Với các tuyến Bến Thành - Cần Giờ và Hà Nội - Quảng Ninh do tư nhân làm chủ đầu tư, Thủ tướng nhắc nhở các cơ quan phải tăng cường kiểm tra, giám sát và đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp với cấp có thẩm quyền.
Tiến độ thực hiện từ các bộ ngành
Báo cáo từ Bộ Xây dựng cho biết, với đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đơn vị đã có báo cáo về lựa chọn đối tác công nghệ và đang tập trung chỉ đạo triển khai xây dựng đề cương nhiệm vụ, lập hồ sơ mời thầu trong tháng 3, với kế hoạch lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý II/2026.
Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cũng đang được triển khai đồng bộ các thành phần, bao gồm đầu tư hạ tầng kết nối các ga và quảng trường, xây dựng công trình đường sắt, cùng các dự án giải phóng mặt bằng và di dời công trình điện.
Về các tuyến Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Móng Cái, Bộ Xây dựng tiếp tục chỉ đạo hoàn thành báo cáo đầu kỳ trong tháng 4 và quy hoạch trong năm 2026, đồng thời đã hướng dẫn thủ tục giao UBND tỉnh Quảng Ninh làm cơ quan chủ quản dự án đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.
Liên quan đến các tuyến đường sắt đô thị, Hà Nội đang triển khai thủ tục đầu tư 6 tuyến (4 tuyến dự kiến khởi công trong năm 2026) và thực hiện 3 tuyến hiện có, trong khi Thành phố Hồ Chí Minh ưu tiên tổ chức triển khai chuẩn bị đầu tư 6 tuyến giai đoạn 2026-2030.
Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ khẩn trương rà soát và trình phê duyệt Đề án tái cơ cấu Tổng công ty đường sắt Việt Nam trước ngày 20/3, trong khi Bộ Công Thương hoàn thiện thủ tục để trình phê duyệt Đề án phát triển công nghiệp đường sắt trong tháng 3 và tiếp tục đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp.
