Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo chuyển trạng thái từ 'làm thuê' sang 'làm chủ' trong dự án đường sắt
Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 98/TB-VPCP ngày 5/3/2026, ghi nhận kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Phiên họp thứ bảy Ban chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt. Trong đó, Thủ tướng nhấn mạnh việc cần chuyển trạng thái từ 'làm thuê' cho nhà thầu nước ngoài sang 'làm chủ', đồng thời thuê chuyên gia, nhà thầu nước ngoài để triển khai các dự án đường sắt một cách chủ động và tự lực.
Đa dạng hóa nguồn vốn và hoàn thiện quy hoạch
Thủ tướng yêu cầu các đơn vị khẩn trương rà soát, hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn đồng bộ, thống nhất và liên thông trên phạm vi toàn quốc về lĩnh vực đường sắt và đường sắt đô thị. Ông cũng đề xuất đa dạng hóa các nguồn vốn đầu tư phát triển đường sắt, bao gồm:
- Vốn nhà nước thông qua đầu tư công trung hạn, tăng thu, tiết kiệm chi và phát hành trái phiếu Chính phủ.
- Vốn tư nhân tham gia theo phương thức PPP như BT, BOT và khai thác quỹ đất theo mô hình TOD.
- Vốn vay nước ngoài, với nguyên tắc huy động tối đa sự đóng góp từ nhà nước, doanh nghiệp và nhân dân, đảm bảo lợi ích hài hòa và chia sẻ rủi ro.
Bên cạnh đó, Thủ tướng chỉ đạo tiếp tục hoàn thiện quy hoạch đường sắt theo không gian phát triển mới của đất nước, với tầm nhìn dài hạn 100 năm và quy hoạch phát triển tàu điện ngầm 'tiến sâu vào lòng đất'.
Phát triển công nghiệp đường sắt độc lập, tự chủ
Để xây dựng và phát triển ngành công nghiệp đường sắt theo hướng độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường, Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành và doanh nghiệp:
- Tổng công ty đường sắt Việt Nam cần chủ động tiếp nhận công nghệ, chuẩn bị nguồn lực tài chính và con người để phát triển Tập đoàn Công nghiệp đường sắt.
- Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam phải nghiên cứu, xây dựng và chuyển giao công nghệ hệ thống thông tin, tín hiệu điều khiển, thẻ, vé để tham gia triển khai các tuyến đường sắt và làm việc với Hà Nội, TP.HCM về đường sắt đô thị.
- Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Xây dựng xây dựng chuẩn đào tạo, chương trình đào tạo và nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho ngành đường sắt tự chủ.
- Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát, cập nhật và xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn Việt Nam dựa trên tinh hoa phát triển của thế giới, phù hợp với điều kiện trong nước.
Trong quá trình triển khai, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục đánh giá hiệu quả các dự án, tối ưu hóa khai thác các tuyến đường sắt, và kiểm tra, kiểm toán để đảm bảo chặt chẽ, tránh tiêu cực, lãng phí. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nội địa hóa tối đa để các doanh nghiệp, tổ chức trong nước tham gia triển khai các công việc liên quan đến đường sắt.
