Trung Quốc: Hàng trăm nghìn người tắc đường suốt đêm vì 'né' giờ cao điểm dịp Tết
Dịp Tết Nguyên đán 2026, hàng trăm nghìn người dân Trung Quốc đã rơi vào cảnh tắc đường suốt đêm trên các tuyến cao tốc, khi cùng có chung tâm lý khởi hành lúc nửa đêm để "né" giờ cao điểm. Sự trùng hợp này vô tình biến những con đường thành bãi đỗ xe khổng lồ, gây ra tình trạng ùn ắc kéo dài hàng chục giờ đồng hồ.
Những "người thông minh" cùng chung số phận
Rút kinh nghiệm từ những năm trước, ông Xie ở Thâm Quyến quyết định lái xe từ quê trở lại thành phố vào lúc rạng sáng, hy vọng tránh được cảnh tắc đường. Tuy nhiên, ngay khi vừa lên cao tốc, ông đã ngỡ ngàng khi thấy trước mắt là hàng dài ánh đèn hậu đỏ rực. Hàng chục nghìn tài xế khác cũng có chung suy nghĩ "đi sớm cho lành" như ông.
"Tôi cứ ngỡ mình là người thông minh nhất khi chọn giờ này, hóa ra trên đường toàn là những 'người thông minh' giống mình", ông Xie chia sẻ với vẻ chua chát. Tình cảnh tương tự xảy ra với ông Cao, một tài xế rời Hồ Nam lúc 3h30 sáng, dự tính hành trình mất 12 tiếng. Nhưng sau 19 tiếng cầm vô lăng, ông mới đi được 600 km. Trên màn hình định vị, thời gian di chuyển dự kiến hiện lên con số vô vọng: hơn 40 tiếng.
Cao tốc biến thành "phòng sinh hoạt cộng đồng"
Khi xe cộ không thể nhích thêm, những đoạn cao tốc tắc nghẽn bỗng biến thành không gian sinh hoạt tạm thời. Nhiều tài xế tranh thủ xuống đường trao đổi đồ ăn, chơi mạt chược ngay tại nắp capo, thậm chí mang bếp gas mini ra nấu mì tôm lót dạ giữa đường hầm. Tuy nhiên, ẩn sau những tiếng cười đùa là nỗi lo thực tế.
Ông Cao cho biết cốp xe đang chất đầy quà Tết từ quê, gồm gà tươi và thịt khô. Để giữ thực phẩm không bị hỏng, ông buộc phải nổ máy chạy điều hòa liên tục dù xăng đang cạn dần. Đối với các chủ xe điện, tình hình còn bi đát hơn khi phải xếp hàng sạc pin kéo dài hơn 4 tiếng tại các trạm dừng nghỉ. Nhiều tài xế chấp nhận tắt hệ thống sưởi, co ro chịu đựng cái rét giữa đêm đông để tiết kiệm pin.
Nguyên nhân từ "Ngụy biện cấu thành" và công nghệ
Theo các chuyên gia xã hội học, đây là hiện tượng "Ngụy biện cấu thành" (Fallacy of composition). Khi mỗi cá nhân đều đưa ra một lựa chọn tưởng chừng là hợp lý nhất cho riêng mình như đi vào giờ thấp điểm, sự hội tụ của hàng triệu lựa chọn đó lại tạo ra một thảm họa cho tập thể. Sự phát triển của công nghệ cũng vô tình trở thành thủ phạm.
Với hàng tỷ lượt truy cập mỗi ngày vào các ứng dụng chỉ đường thông minh, trí tuệ nhân tạo (AI) đã dẫn lối hàng triệu phương tiện đổ xô vào cùng một "tuyến đường tối ưu", khiến hệ thống hạ tầng nhanh chóng tê liệt. Điều này làm trầm trọng thêm tình trạng tắc đường vốn đã căng thẳng trong dịp Xuân vận.
Xuân vận 2026: Áp lực khổng lồ lên hạ tầng giao thông
"Xuân vận" là hoạt động thường niên mỗi dịp Tết Nguyên đán tại Trung Quốc, với lượng người di chuyển liên vùng khổng lồ. Theo dữ liệu chính thức, kỳ Xuân vận 2026 kéo dài 40 ngày từ 2/2 đến 13/3 dự kiến lập kỷ lục lịch sử với khoảng 9,5 tỷ lượt người di chuyển. Ôtô cá nhân và hệ thống đường bộ tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, chiếm tới khoảng 80% tổng lưu lượng đi lại.
Với khối lượng di chuyển vượt xa năng lực của bất kỳ hệ thống giao thông nào trên thế giới, con số 9,5 tỷ lượt chuyến đi này chính là câu trả lời rõ ràng nhất cho việc vì sao hạ tầng Trung Quốc thường xuyên tê liệt. Những tính toán "né" kẹt xe lúc nửa đêm của tài xế, dù có vẻ hợp lý trên lý thuyết, cuối cùng lại biến thành một thảm họa diện rộng, phản ánh thách thức lớn trong quản lý giao thông đô thị và dịp lễ.
