Lộ trình mới về kiểm soát khí thải ô tô tại Việt Nam
Theo Quyết định số 43-2025-QĐ-TTg được ban hành vào ngày 28 tháng 11 năm 2025, Việt Nam sẽ chính thức áp dụng lộ trình quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe ô tô tham gia giao thông đường bộ. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2026, nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn mức độ ô nhiễm không khí từ phương tiện giao thông.
Chi tiết các mức khí thải áp dụng từ năm 2026
Bắt đầu từ ngày 1 tháng 3 năm 2026, tất cả xe ô tô lắp động cơ cháy cưỡng bức và cháy do nén sẽ phải đáp ứng các mức khí thải tối thiểu tương ứng với năm sản xuất tại thời điểm kiểm định. Cụ thể, quy định chia thành bốn mức như sau:
- Mức 1: Áp dụng cho ô tô sản xuất trước năm 1999.
- Mức 2: Dành cho xe sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016.
- Mức 3: Đối với ô tô sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021.
- Mức 4: Áp dụng cho xe sản xuất từ năm 2022 trở đi.
Quyết định này áp dụng cho mọi tổ chức và cá nhân có liên quan đến quản lý, kiểm định, và sử dụng xe ô tô trên lãnh thổ Việt Nam, nhấn mạnh trách nhiệm bảo vệ môi trường trong giao thông đường bộ.
Lộ trình dài hạn và áp dụng tại các thành phố lớn
Ngoài các mức cơ bản, lộ trình còn bao gồm những bước tiến xa hơn, đặc biệt tập trung vào hai thành phố lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Cụ thể:
- Từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, xe ô tô sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 tham gia giao thông tại Hà Nội và TP.HCM phải đạt mức 4.
- Từ ngày 1 tháng 1 năm 2028, xe sản xuất từ năm 2022 tại hai thành phố này phải đáp ứng mức 5.
- Từ ngày 1 tháng 1 năm 2029, tất cả xe ô tô tại Hà Nội và TP.HCM phải đạt ít nhất mức 2 trở lên.
- Từ ngày 1 tháng 1 năm 2032, mức 5 sẽ được áp dụng cho xe sản xuất từ năm 2022 trên toàn quốc.
Điều này cho thấy sự cam kết mạnh mẽ của chính phủ trong việc giảm thiểu khí thải, đặc biệt tại các khu vực đô thị có mật độ giao thông cao.
Khuyến cáo từ Cục Đăng kiểm Việt Nam
Để tránh tình trạng xe không đạt chuẩn khí thải dẫn đến mất thời gian và chi phí kiểm định phát sinh, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã đưa ra các khuyến cáo quan trọng cho chủ xe và lái xe. Họ cần chủ động bảo dưỡng và sửa chữa xe trước khi đi kiểm định, bao gồm các bước như thay dầu, lọc gió, vệ sinh buồng đốt, kiểm tra vòi phun và bơm cao áp.
Ngoài ra, việc điều chỉnh tốc độ lớn nhất của động cơ theo quy định nhà sản xuất, đảm bảo số vòng quay không nằm trong vùng đỏ trên đồng hồ đo, cùng với kiểm tra bộ chuyển đổi xúc tác và cảm biến oxy là rất cần thiết. Sử dụng nhiên liệu chất lượng cao cũng được nhấn mạnh để động cơ hoạt động hiệu quả và hệ thống xử lý khí thải làm việc đúng thiết kế.
Hậu quả của việc không tuân thủ
Bên cạnh các quy định mới, TP.HCM đang chuẩn bị thí điểm vùng phát thải thấp và lắp đặt camera giám sát để phát hiện xe không đạt chuẩn. Mức phạt tối đa cho vi phạm có thể lên đến 400.000 đồng, nhằm răn đe và đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt. Điều này cho thấy sự kết hợp giữa quy định pháp lý và công nghệ trong quản lý môi trường đô thị.
Tóm lại, lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải mới không chỉ giúp cải thiện chất lượng không khí mà còn thúc đẩy ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng người sử dụng xe ô tô tại Việt Nam.
