Quảng Trị đề xuất nâng cấp cảng hàng không lên cấp 4E để đón máy bay lớn
UBND tỉnh Quảng Trị vừa có công văn gửi Bộ Xây dựng và Cục Hàng không Việt Nam, tiếp tục đề nghị xem xét điều chỉnh quy mô cảng hàng không Quảng Trị từ cấp 4C lên cấp 4E. Đề xuất này được đưa ra trong quá trình cập nhật Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021-2030, với tầm nhìn đến năm 2050.
Ý nghĩa của việc nâng cấp lên cấp 4E
Theo quy định của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), sân bay cấp 4E có khả năng tiếp nhận các dòng máy bay thân rộng, kích thước lớn như Boeing 777, Boeing 787 hay Airbus A350. Đây là những loại máy bay thường được sử dụng để khai thác đường bay dài và vận chuyển khối lượng lớn hành khách, hàng hóa.
UBND tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh rằng, việc nâng cấp này không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật đơn thuần, mà còn gắn liền với tầm nhìn phát triển dài hạn của địa phương. Cụ thể, nó sẽ đóng vai trò then chốt trong chuỗi logistics và công nghiệp hàng không khu vực, giúp Quảng Trị trở thành một trung tâm quan trọng.
Hiện trạng và quy mô hiện tại của cảng hàng không Quảng Trị
Theo Quyết định số 648 của Thủ tướng Chính phủ, cảng hàng không Quảng Trị hiện được xác định là cảng hàng không dân dụng cấp 4C, đồng thời là sân bay quân sự cấp II. Quy mô quy hoạch hiện tại bao gồm công suất đón 1 triệu hành khách và 3.100 tấn hàng hóa mỗi năm, với diện tích sử dụng đất hơn 316 ha.
Dự án đang được Công ty TNHH Cảng hàng không Quảng Trị triển khai xây dựng, và dự kiến giai đoạn 1 sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác vào cuối năm nay. Trong quá trình thi công, doanh nghiệp dự án đã chủ động đề xuất điều chỉnh thiết kế theo hướng nâng cấp để có thể tiếp nhận máy bay code E.
Đáng chú ý, hạng mục đường cất hạ cánh - hiện đang được thi công - đã được tính toán kết cấu theo phương án khai thác máy bay lớn hơn. Điều này nhằm tránh phải cải tạo tốn kém sau này nếu nhu cầu thị trường tăng nhanh, thể hiện sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho tương lai.
Tiềm năng phát triển logistics và công nghiệp hàng không
Tại công văn gửi Bộ Xây dựng, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, khu vực phía Nam Quảng Trị, đặc biệt là quanh các cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và La Lay, đang chứng kiến lưu lượng hàng hóa thông quan đạt từ 300 đến 750 phương tiện mỗi ngày, và vẫn còn dư địa để tăng trưởng thêm.
Hàng hóa chủ yếu bao gồm quặng, nông sản, hàng tiêu dùng, linh kiện và hàng quá cảnh từ Thái Lan theo hành lang kinh tế Đông - Tây. Trong những năm gần đây, dòng hàng quá cảnh từ Thái Lan và Lào hướng ra các thị trường Đông Bắc Á ngày càng nghiêng về nhóm hàng kích thước nhỏ, giá trị cao - nhóm hàng vốn rất phù hợp với vận tải hàng không.
Riêng cửa khẩu Lao Bảo được đánh giá có nguồn hàng tiềm năng từ thương mại điện tử và hàng mẫu công nghệ. Những mặt hàng này có thể chuyển từ vận tải đường bộ sang đường hàng không để rút ngắn thời gian và tăng giá trị chuỗi cung ứng, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn.
Tầm nhìn phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
Quy hoạch tỉnh Quảng Trị thời kỳ 2021-2030, với tầm nhìn đến năm 2050, xác định công nghiệp chế biến, chế tạo ứng dụng công nghệ cao là trụ cột mới. Đồng thời, tỉnh cũng tập trung phát triển logistics, hình thành các trung tâm cảng cạn và trung tâm trung chuyển hàng hóa.
Trong bức tranh phát triển đó, một sân bay có khả năng tiếp nhận tàu bay hàng hóa cỡ lớn được xem là mắt xích quan trọng để hoàn thiện hệ thống logistics đa phương thức. Việc nâng cấp cảng hàng không Quảng Trị lên cấp 4E sẽ tạo điều kiện thuận lợi để khai thác máy bay hàng hóa code E, phục vụ vận chuyển hàng công nghệ cao, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh một cách bền vững.
Bối cảnh cạnh tranh khu vực và định hướng tương lai
Quảng Trị đặt đề xuất này trong bối cảnh cạnh tranh khu vực đang diễn ra mạnh mẽ. Hiện nay, Singapore với sân bay Changi là trung tâm logistics hàng hóa hàng đầu, sản lượng năm 2024 đạt khoảng 2 triệu tấn, đồng thời sở hữu khu công nghiệp hàng không rộng khoảng 140 ha chuyên về bảo dưỡng, sửa chữa máy bay và sản xuất linh kiện.
Thái Lan có sân bay Suvarnabhumi đạt khoảng 1,3 triệu tấn hàng hóa năm 2024 và đang phát triển U-Tapao thành trung tâm bảo dưỡng quy mô lớn. Trung Quốc đã hình thành các trung tâm bảo dưỡng máy bay tầm cỡ quốc tế tại Hải Nam. Trong khi đó, các quốc gia trên hành lang Đông - Tây như Lào và Myanmar chưa có trung tâm công nghiệp hàng không quy mô lớn.
Quảng Trị muốn tận dụng lợi thế vị trí địa lý chiến lược để từng bước xây dựng vai trò trung tâm công nghiệp hàng không và logistics. Mục tiêu trước mắt là ở quy mô quốc gia, sau đó hướng ra khu vực, tạo dựng vị thế cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chi tiết về dự án và các hoạt động đầu tư liên quan
Dự án cảng hàng không Quảng Trị được triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), với hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT). Tổng mức đầu tư hơn 5.820 tỷ đồng, sử dụng hoàn toàn vốn từ nhà đầu tư tư nhân.
Theo quy mô được phê duyệt, sân ban đầu đạt tiêu chuẩn 4C nhưng có khả năng phát triển để khai thác máy bay code E, đáp ứng nhu cầu lên đến 5 triệu hành khách và 25.500 tấn hàng hóa mỗi năm. Cảng hàng không Quảng Trị có quy mô hơn 265 ha, với tổng vốn đầu tư hơn 5.800 tỷ đồng.
Cuối tháng 12 năm 2023, tỉnh Quảng Trị đã trao quyết định lựa chọn nhà đầu tư và giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp dự án PPP cho Liên danh T&T Group – CIENCO4. Từ khi khởi công vào ngày 6 tháng 7 năm 2024, nhà đầu tư đã và đang tích cực triển khai thi công xây dựng các công trình đầu tư xây dựng trước năm 2026 theo hợp đồng BOT đã được ký kết.
Dự kiến đến tháng 7 năm 2026, sân bay Quảng Trị sẽ được đưa vào khai thác, sử dụng, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hạ tầng giao thông của tỉnh.
Các dự án lớn khác của Tập đoàn T&T tại Quảng Trị
Tại Quảng Trị, Tập đoàn T&T cũng đang nghiên cứu và triển khai một loạt dự án lớn, bao gồm:
- Khu dịch vụ – du lịch Gio Hải với diện tích 13,45 ha và vốn đầu tư 3.690 tỷ đồng.
- Khu đô thị phía Đông thành phố Đông Hà cũ, rộng 48,96 ha và vốn đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng.
- Khu đô thị phức hợp – nghỉ dưỡng và sân golf Cam Lộ, diện tích 378,88 ha và vốn đầu tư khoảng 20.000 tỷ đồng.
- Tổ hợp Công nghiệp hàng không – Logistics – dịch vụ – thương mại và đô thị sân bay Quảng Trị, với quy mô đề xuất khoảng 10.800 ha.
Những dự án này cho thấy cam kết mạnh mẽ của nhà đầu tư trong việc phát triển toàn diện tỉnh Quảng Trị, từ hạ tầng giao thông đến du lịch và đô thị hóa, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển bền vững trong dài hạn.
