Phà Đình Khao: Hành trình cứu người và di sản nối đôi bờ sông Cổ Chiên
Những ngày giáp Tết, dòng người qua sông Cổ Chiên tại bến phà Đình Khao trở nên hối hả và rộn ràng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, giữa sự nhộn nhịp ấy, một chuyến phà đặc biệt đã khiến nhiều hành khách bất ngờ và cảm động.
Chuyến phà cứu người giữa dòng sông
Vào một buổi trưa nắng, chiếc phà 100 tấn cập bến phía bắc sông Cổ Chiên bất ngờ nhận lệnh không đón khách. Trên bờ, đoàn người và xe xếp hàng chờ đợi bắt đầu xôn xao với những lời thắc mắc và phàn nàn. "Phà không mà không chở người, chắc là chờ chở sếp bự đây hay phà hư, Tết nhứt tới nơi rồi mà mấy ổng còn tình tang quá", một người lớn tiếng nói. Cũng có người gọi tổng đài phản ánh về cách làm việc này.
Nhưng sự thật đằng sau lại hoàn toàn khác. Chiếc phà được điều động chỉ để chở duy nhất một xe máy với ba người, trong đó có ông Tô Ngọc Minh (59 tuổi), một nông dân ở cù lao An Bình đang trong tình trạng đau ruột dữ dội cần cấp cứu khẩn cấp. Người nhà ông đã liên hệ xin được ưu tiên, và lãnh đạo bến phà Đình Khao đã không ngần ngại điều một chiếc phà lớn, thường chở được hàng chục ô tô và hàng trăm người, chỉ để đưa bệnh nhân này sang bờ nam sông Cổ Chiên, tỉnh lỵ Vĩnh Long, một cách nhanh nhất.
Anh Nguyễn Hữu Hân, cán bộ soát vé tại bến phà, giải thích: "Do trên phà có trường hợp cấp cứu nên chúng tôi ưu tiên chở bệnh sao cho nhanh nhất để kịp thời đến bệnh viện. Vì vậy không tiếp nhận thêm người và xe khác". Anh cho biết, việc ưu tiên chở bệnh nhân cấp cứu là chuyện thường ngày tại đây, dù là phà 100 hay 200 tấn.
Thách thức và tâm tư của người làm nghề phà
Ông Lê Hoàng Thông, trưởng bến phà Đình Khao, chia sẻ về những khó khăn trong công việc: "Tại phà Đình Khao, chúng tôi cũng thường căn dặn anh em về thái độ phục vụ, phải giúp người khi họ gặp khó khăn. Nhiều khi bà con không hiểu nghĩ chúng tôi 'có tiêu cực'. Chúng tôi không thể giải thích cho từng người". Ông Thông cho hay, đôi khi khách chờ đợi lâu, đòi đi trước mà không thuộc đối tượng ưu tiên, dẫn đến căng thẳng. Cũng có những trường hợp say xỉn hoặc thành phần phức tạp gây sự, buộc phải nhờ cơ quan chức năng xử lý.
"Nghề phà chúng tôi không khác gì làm dâu trăm họ. Ở những nơi hành khách đông như phà Đình Khao, người ta càng chờ đợi thì càng sốt ruột", ông Thông tâm sự. Sau khi các bến phà lớn như Mỹ Thuận, Cần Thơ, Rạch Miễu, Vàm Cống dừng hoạt động do đã có cầu thay thế, Đình Khao trở thành một trong những bến phà đông khách nhất vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với lượng người và xe xếp hàng kéo dài, đòi hỏi sự hỗ trợ thường xuyên của công an để điều tiết giao thông.
Lịch sử và di sản gia đình nối bờ sông
Ông Thông kể lại, năm 2001 khi ông về bến phà Đình Khao, mỗi ngày chỉ có 15 xe ô tô qua lại hai bờ sông Cổ Chiên. Ngày nay, con số này đã lên đến hơn 2.500 ô tô và hàng chục ngàn người cùng xe máy. Ban đầu, bến chỉ có phà 25 tấn, nhưng do lượng khách tăng, phà 100 tấn được đưa về vào năm 2019, và sau đó là phà 200 tấn khi bến Vàm Cống ngừng hoạt động.
Trước năm 1975, con đường nối sông Hàm Luông và Cổ Chiên chủ yếu phục vụ mục đích quân sự, với nhiều trận chiến diễn ra tại khu vực này. Sau hòa bình, tuyến đường dần được nâng cấp, trở thành quốc lộ 57, kết nối tỉnh lỵ Bến Tre và Vĩnh Long, biến nó thành huyết mạch giao thông của vùng cây trái trù phú.
Tên gọi Đình Khao cũng mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc. "Khi Cục Đường bộ tiếp quản, có ý kiến đặt tên là bến phà Thanh Đức, nhưng cuối cùng chọn Đình Khao vì gần đây có ngôi đình từ thời nhà Nguyễn lập nên để khao binh tướng, tôn vinh những anh hùng mở mang bờ cõi", ông Thông giải thích.
Tại bến phà, nhiều gia đình đã gắn bó qua nhiều thế hệ. Thuyền trưởng Ngô Thanh Lâm (46 tuổi) chia sẻ: cả ba anh em nhà anh đều tiếp nối công việc của ông nội và cha. Ông nội anh từng là đội phó đội vượt sông trong chiến tranh, cha anh nguyên là phó quản đốc bến phà, và giờ đây, thế hệ anh vẫn kiên trì với sứ mệnh đưa người qua sông an toàn.
"Tôi từng lái phà ở Vàm Cống, Đại Ngãi, và giờ về lại Đình Khao. Nơi đây, ông tôi, ba tôi rồi đến anh em chúng tôi tiếp tục sự nghiệp nối liền đôi bờ cách trở", anh Lâm tâm sự. Anh nhớ lại những ngày sóng gió, sương mù đầy thử thách, và cảm thấy công việc này không chỉ là nghề nghiệp mà còn là sứ mệnh, đặc biệt khi nghĩ đến thế hệ cha anh đã vượt sông trong điều kiện khó khăn gấp bội.
Những ký ức và tương lai của bến phà
Những ngày giáp Tết, hành khách qua phà Đình Khao lại bàn tán về dự án cầu qua sông sắp được triển khai, hứa hẹn thay thế những chuyến phà lịch sử. Tuy nhiên, nhiều người vẫn yêu thích hành trình qua cầu Rạch Miễu vào Bến Tre, rồi lần lượt qua phà Tân Phú và Đình Khao, để tận hưởng cảnh làng hoa, nhà vườn cây trái đầy quyến rũ.
Trên những chuyến phà, tiếng hành khách trò chuyện với phương ngữ đặc trưng, tiếng sóng vỗ vào mạn phà, và màu sắc hoa trái phù sa tạo nên một không gian đầy cảm xúc, đặc biệt vào dịp cuối năm khi mọi người mua hoa quả về chưng Tết hoặc tặng nhau.
Ông Thông khẳng định: "Từ khi tôi về bến phà Đình Khao hơn 20 năm, chỉ duy nhất một lần phà phải tạm dừng hoạt động là đợt bão số 9 năm 2009. Cho đến nay, dù thời tiết khó khăn, anh em vẫn cố gắng đảm bảo chuyện sang sông được thông suốt. Chúng tôi vẫn phục vụ cho đến khi nào có cầu mới thôi".
Những chuyến phà Đình Khao không chỉ là phương tiện giao thông, mà còn là câu chuyện sống động về đất và người miền Tây, lưu giữ ký ức của một thời "qua sông phải lụy phà" đang dần trở thành di sản văn hóa của vùng châu thổ phương Nam.
