Theo Nghị định 133 của Chính phủ, người cho thuê nhà thu tiền điện cao hơn mức quy định đối với điện sinh hoạt có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng, có hiệu lực từ ngày 25 tháng 5 tới. Hiện giá điện sinh hoạt do Nhà nước quy định chỉ dao động từ 1.940 đến 3.460 đồng một kWh (chưa gồm VAT), thấp hơn đáng kể so với mức giá điện phòng trọ mà nhiều người thuê đang phải trả.
Dẫu vậy, thực tế tại nhiều khu nhà trọ ở Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy tình trạng thu tiền điện vượt khung vẫn diễn ra phổ biến, kéo dài nhiều năm và gần như trở thành luật ngầm trong giới cho thuê phòng trọ. Dạo một vòng quanh các hội nhóm tìm phòng trọ tại các khu vực tập trung đông lao động như Bình Tân, Tân Bình, Gò Vấp, phóng viên ghi nhận mức giá điện ở các phòng trọ cào bằng 4.000 đồng một kWh được coi là bình thường. Thậm chí, trên nhiều diễn đàn, không ít người thuê trọ để lại bình luận khi phòng họ thuê lên tới 5.000 đồng một kWh.
Giá điện phòng trọ 4.000 đến 5.000 đồng một kWh, lao động Thành phố Hồ Chí Minh gồng mình trả tiền điện
Chiều 11 tháng 5, chúng tôi tìm đến thủ phủ nhà trọ gần Khu công nghiệp Tân Tạo (quận Bình Tân cũ) trong cái nắng hầm hập hắt lên mặt đường nhựa. Trong con hẻm nhỏ chằng chịt dây điện và những dãy phòng trọ cũ kỹ, căn phòng rộng chừng 20 mét vuông của gia đình ông Thảo (53 tuổi, quê Quảng Ngãi) càng trở nên ngột ngạt hơn bao giờ hết. Dẫu nằm sát mặt đường ồn ào xe cộ, cánh cửa phòng vẫn phải mở toang để đón chút gió hiếm hoi, trong khi hai chiếc quạt điện bên trong chạy vù vù giữa mớ đồ đạc chất chồng của gia đình bốn người.
Bám trụ ở Thành phố Hồ Chí Minh, ông Thảo đã quá quen với mức giá điện phòng trọ 4.000 đồng một kWh. Với hóa đơn điện mỗi tháng ngốn gần cả triệu bạc, máy lạnh trở thành một món đồ xa xỉ. Nóng quá nhưng tôi chưa tính đến chuyện mua máy lạnh. Tiền điện cao vậy thì tiền nào chịu nổi, người đàn ông 53 tuổi thở dài khi nhìn vào con số tiêu thụ hơn 200 kWh một tháng.
Cuộc sống của gia đình ông Thảo tại Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2002 đến nay vẫn là một vòng xoay của sự bấp bênh. Thu nhập từ nghề giao hàng của ông Thảo trồi sụt thất thường, ngày cao nhất kiếm được 1 triệu đồng nhưng cũng có hôm trắng tay. Còn bà Phượng (vợ ông Thảo) cũng chỉ cười trừ bên chiếc máy may cũ kỹ vì không phải lúc nào cũng có khách sửa đồ.
Dẫu vậy, những khoản chi tiêu cố định vẫn đều đặn đổ xuống vai người lao động nghèo. Tiền thuê trọ hơn 2,3 triệu đồng một tháng, học phí gần 20 triệu đồng một năm của người con lớn đang học đại học năm cuối, rồi chi phí học hành của đứa con út học lớp bảy, tất cả trở thành gánh nặng đè lên đôi vai vợ chồng ngoài tuổi 50. Để giữ giấc mơ học hành cho con không dang dở, bữa cơm gia đình buộc phải co lại. Khoảng 150.000 đồng tiền chợ mỗi ngày là mức chi tối đa cho cả bốn miệng ăn. Mọi khoản chi đều phải khắt khe đến từng đồng. Nhiều lúc phải vay chỗ này, ứng chỗ kia, lấy tiền tháng sau đắp cho tháng trước mới đủ sống, ông Thảo nói, giọng lẫn trong tiếng quạt máy quay đều giữa căn phòng nóng hầm hập.
Tương tự, nhiều lao động trẻ ở Thành phố Hồ Chí Minh cũng phải thắt lưng buộc bụng bằng cách hạn chế sử dụng điện. Chị Nhật Linh (24 tuổi, đang làm việc tại khu vực Tân Bình cũ) chia sẻ một quyết định đầy khó khăn, sau khi ký hợp đồng thuê trọ một năm (đến tháng 11 năm 2026) thì tháng 4 năm 2026 chị chấp nhận chuyển phòng trọ khác để đổi lấy mức giá điện mềm hơn. Chủ cũ thu 4.000 đồng một kWh. Đi làm cả ngày, tối về nóng quá tôi mới dám bật máy lạnh một lúc rồi tắt ngay vì sợ tốn tiền. Những ngày nghỉ, dù trời hầm hập nhưng cũng chỉ dám dùng quạt, chịu không nổi thì ra quán cà phê ngồi để tiết kiệm điện, chị Linh ngậm ngùi. Dù chắt bóp từng số điện, tháng cao nhất chị vẫn phải chi gần 700.000 đồng cho hóa đơn này.
Theo khảo sát thực tế, một phòng trọ sử dụng khoảng 200 đến 300 kWh một tháng có thể phải trả thêm từ 110.000 đến 400.000 đồng một tháng nếu chủ trọ thu tiền điện vượt giá quy định. Với người lao động thu nhập chỉ 7 đến 10 triệu đồng một tháng, khoản tiền này tương đương nhiều ngày ăn uống hoặc chi phí xăng xe cả tuần.
Sắp áp mức phạt tới 30 triệu đồng, chủ trọ thu tiền điện vẫn sai quy định
Theo Nghị định 133, hành vi thu tiền điện cao hơn giá quy định đối với người thuê trọ sẽ bị phạt. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều chủ trọ vẫn tiếp tục thu giá điện vượt quy định. Một số chủ nhà trọ cho biết, phần chênh lệch tiền điện như cách để bù chi phí vận hành (máy giặt chung, thang máy, camera) hoặc giữ giá thuê phòng ở mức thấp nhằm cạnh tranh khách thuê. Thậm chí, không ít nơi còn cộng dồn các khoản chi phí quản lý, hao hụt điện vào đơn giá điện của người thuê.
Điều đáng nói là dù biết bị thu sai hóa đơn tiền điện, nhiều người thuê vẫn chọn im lặng. Công nhân đi làm cả ngày, chỉ cần có chỗ ở ổn định là mừng rồi. Biết chủ trọ thu tiền điện cao nhưng cũng không dám phản ánh vì sợ bị gây khó dễ rồi bỏ cọc và thời gian đi tìm nơi ở mới, một lao động tại quận Tân Phú cũ chia sẻ.
Chủ nhà trọ được phép thu bao nhiêu tiền điện?
Biểu giá điện cho sinh hoạt có sáu bậc lũy tiến. Với hợp đồng từ 12 tháng trở lên và có đăng ký tạm trú, bên thuê hoặc đại diện có thể ký hợp đồng mua điện trực tiếp với ngành điện. Nếu thời gian thuê dưới 12 tháng và chủ nhà không kê khai đầy đủ số người sử dụng, sản lượng điện sẽ tính theo bậc 3 (chưa bao gồm VAT). Trường hợp kê khai đầy đủ, định mức được tính theo số người tạm trú. Bốn người tương đương một hộ sử dụng điện (mỗi người được tính một phần tư định mức). Khi số lượng người thuê thay đổi, chủ nhà phải thông báo để điều chỉnh.
Bài tiếp theo: Thu tiền điện quá 3.460 đồng một kWh bị phạt: Chủ trọ ở Thành phố Hồ Chí Minh tính tăng giá phòng.
