Ngành hàng không đối mặt với thách thức lớn từ giá nhiên liệu tăng gấp ba lần
Sáng ngày 9 tháng 3 năm 2026, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng đã chủ trì một cuộc họp khẩn cấp với sự tham gia của các cơ quan, đơn vị trong ngành. Mục tiêu chính là bàn bạc các giải pháp ứng phó với tác động nghiêm trọng từ việc giá nhiên liệu bay tăng mạnh, nguyên nhân chính do xung đột đang diễn ra tại khu vực Trung Đông.
Diễn biến phức tạp và tác động sâu rộng
Tham dự cuộc họp quan trọng này có đại diện lãnh đạo từ các hãng hàng không trong nước, các doanh nghiệp cung ứng nhiên liệu bay, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam và nhiều đơn vị liên quan khác. Báo cáo tại cuộc họp, Trưởng phòng Vận tải hàng không Bùi Minh Đăng cho biết, trước diễn biến phức tạp của tình hình chiến sự tại Trung Đông, giá nhiên liệu Jet A1 đã tăng gấp ba lần so với thời điểm trước khi xảy ra xung đột.
Điều này khiến chi phí khai thác của các hãng hàng không tăng mạnh, có thể chiếm tới 60-70% tổng chi phí hoạt động. Không chỉ gây áp lực lớn đối với các hãng hàng không, biến động giá nhiên liệu còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo đảm nguồn cung cho hoạt động vận tải hàng không trong nước. Bên cạnh đó, việc giá dầu diesel tăng cũng tác động đáng kể đến hoạt động của các cảng hàng không, làm trầm trọng thêm tình hình khó khăn.
Các giải pháp đề xuất và kiến nghị cụ thể
Theo ông Bùi Minh Đăng, để ứng phó với tình hình trên, Cục Hàng không Việt Nam cùng các đơn vị trong ngành đang nghiên cứu, đề xuất các giải pháp với Chính phủ và các bộ, ngành liên quan. Các biện pháp được xem xét bao gồm:
- Hỗ trợ về thuế nhập khẩu nhiên liệu, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng.
- Điều chỉnh giá và phí hàng không phù hợp với tình hình thực tế.
- Áp dụng các chính sách tín dụng linh hoạt cho doanh nghiệp.
Ông Đăng nhấn mạnh: “Mục tiêu là bảo đảm tuyệt đối an toàn hoạt động bay, không để đứt gãy chuỗi vận tải hàng không, đồng thời kiểm soát giá vé ở mức hợp lý, phù hợp khả năng chi trả của người dân, nhất là trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 và cao điểm hè 2026.”
Khó khăn trong bảo đảm nguồn cung nhiên liệu
Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị nhập khẩu xăng dầu cho biết đã chủ động tìm kiếm nguồn cung trong ngắn hạn, song việc bảo đảm nguồn hàng vẫn gặp nhiều khó khăn do tác động mang tính toàn cầu của xung đột tại Trung Đông. Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec) Trần Minh Tuấn chia sẻ, hiện nguồn nhiên liệu của đơn vị chủ yếu được nhập khẩu từ Singapore, Thái Lan và Trung Quốc, chiếm khoảng 70-80% tổng nguồn cung; phần còn lại đến từ các nhà máy lọc dầu trong nước như Dung Quất và Nghi Sơn.
Theo ông Tuấn, Skypec vẫn bảo đảm cung cấp nhiên liệu cho các hãng hàng không đến hết ngày 31/3/2026 và đã đặt hàng cho nhu cầu tháng 4/2026. Tuy nhiên, trong giai đoạn tiếp theo, doanh nghiệp sẽ phải tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình khu vực Trung Đông để chủ động phương án nguồn hàng. Skypec kiến nghị Cục Hàng không Việt Nam khuyến cáo các hãng hàng không trong và ngoài nước tối ưu hóa kế hoạch sử dụng nhiên liệu, đồng thời có cam kết tương đối chính xác về sản lượng tiêu thụ trong các tháng 3 đến tháng 5/2026.
Phản ứng của các hãng hàng không và cơ hội tiềm năng
Đại diện Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) cho biết hãng sẽ sử dụng nguồn nhiên liệu dự trữ từ tháng 3, đồng thời triển khai các giải pháp tiết kiệm nhiên liệu nhằm bảo đảm một phần nhu cầu khai thác trong tháng 4. Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines Nguyễn Quang Trung nhận định, nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng gấp đôi. “Khi đó, càng bay càng lỗ”, ông Trung cho biết.
Để tháo gỡ khó khăn trước mắt, Vietnam Airlines kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay. Đồng thời, hãng cũng đề nghị Cục Hàng không Việt Nam trao đổi với các nhà chức trách hàng không quốc tế để áp dụng các cơ chế linh hoạt tương tự giai đoạn dịch Covid-19. Trong bối cảnh một số hãng hàng không Trung Đông tạm dừng khai thác, Vietnam Airlines đã điều chỉnh kế hoạch bay tới châu Âu, bổ sung khoảng 30 chuyến bay nhằm giải tỏa lượng hành khách tồn đọng.
Theo ông Nguyễn Quang Trung, dù rủi ro lớn, tình hình hiện nay cũng mở ra cơ hội cho các hãng hàng không Việt Nam mở rộng thị phần. Khi các hãng hàng không Trung Đông tạm dừng khai thác, quá trình khôi phục hoạt động có thể kéo dài ngay cả khi tình hình ổn định trở lại. Đây là cơ hội để thu hút thêm hành khách đến Việt Nam và từng bước hiện thực hóa chiến lược đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển hàng không của khu vực.
Kết luận và định hướng hành động
Kết luận cuộc họp, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng nhận định tình hình hiện nay đặt ra nhiều thách thức lớn đối với ngành hàng không. Tuy nhiên, trong khó khăn vẫn có cơ hội để các cơ quan, đơn vị trong ngành tăng cường phối hợp, tìm kiếm giải pháp phù hợp nhằm duy trì đà tăng trưởng. Cục trưởng đề nghị các đơn vị khẩn trương hoàn thiện báo cáo, đề xuất cụ thể để Cục Hàng không Việt Nam tổng hợp, đánh giá thực trạng và xây dựng các kiến nghị, giải pháp trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Ông cũng yêu cầu các đơn vị cung ứng nhiên liệu trong nước nỗ lực duy trì kế hoạch sản xuất, kinh doanh, bảo đảm nguồn cung cho hoạt động hàng không; các hãng hàng không thực hiện nghiêm các cam kết trong hợp đồng, chủ động xây dựng kế hoạch khai thác phù hợp. Các hãng hàng không đồng thời cần tối ưu hóa chi phí, duy trì mạng đường bay, phối hợp ngành du lịch nghiên cứu mở mới hoặc tăng tần suất các đường bay tới các thị trường tiềm năng như châu Mỹ, châu Phi, châu Úc, Đông Âu, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Cục Hàng không Việt Nam cũng sẽ tăng cường giám sát hoạt động khai thác, bảo đảm chất lượng dịch vụ và quyền lợi chính đáng của hành khách. Về chính sách, Cục Hàng không Việt Nam sẽ đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét các cơ chế hỗ trợ phù hợp; kiến nghị Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ ổn định và xem xét nới hạn mức tín dụng cho các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu và hãng hàng không.
“Tôi tin tưởng rằng, với sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị, ngành hàng không sẽ sớm vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay, đồng thời tìm kiếm được những cơ hội mới để phát triển và bứt phá trong thời gian tới”, Cục trưởng Uông Việt Dũng nhấn mạnh.
