Đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh: Cuộc cách mạng giao thông với tốc độ 350 km/giờ
Dự án đường sắt tốc độ cao kết nối thủ đô Hà Nội với tỉnh Quảng Ninh đang được triển khai bởi Công ty CP Đầu tư và phát triển đường sắt cao tốc VinsPeed, một thành viên của Tập đoàn VinGroup. Với tổng mức đầu tư khổng lồ lên tới 147.370 tỉ đồng, tương đương khoảng 5,683 tỉ USD, đây là một trong những dự án hạ tầng trọng điểm nhất tại Việt Nam hiện nay. Con số đầu tư này chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng, được Nhà nước đảm bảo thực hiện theo quy định pháp luật.
Thông số kỹ thuật ấn tượng và lộ trình triển khai
Tuyến đường sắt này có chiều dài tổng cộng 120,2 km, đi qua bốn địa phương quan trọng: Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Thiết kế của dự án tuân thủ các tiêu chuẩn hiện đại nhất với đường đôi, khổ ray tiêu chuẩn 1.435 mm và được điện khí hóa toàn tuyến. Điểm nổi bật là tốc độ tối đa đạt 350 km/giờ, riêng đoạn qua khu vực Hà Nội được giới hạn ở mức 120 km/giờ để đảm bảo an toàn và phù hợp với đô thị.
Dự án sử dụng thế hệ tàu cao tốc tiên tiến nhất, kết hợp với hệ thống thông tin, tín hiệu và trang thiết bị cao cấp do Siemens Mobility từ Đức cung cấp. Quá trình này sẽ bao gồm việc chuyển giao công nghệ dần dần cho VinSpeed trong suốt thời gian vận hành, góp phần nâng cao năng lực nội địa trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao.
Hệ thống ga và thời gian di chuyển được rút ngắn đáng kể
Toàn tuyến bao gồm năm ga chính, tạo thành mạng lưới kết nối hiệu quả:
- Ga đầu: Trung tâm Triển lãm Việt Nam tại Đông Anh, Hà Nội
- Ga Gia Bình ở Bắc Ninh
- Ga Ninh Xá tại Hải Phòng
- Ga Yên Tử thuộc Quảng Ninh
- Ga cuối: ga Hạ Long, nằm trong khu công viên rừng Globe Hạ Long tại Tuần Châu, Quảng Ninh
Ngoài ra, một depot bảo trì và bảo dưỡng được đặt tại ga Hạ Long để phục vụ cho hoạt động vận hành liên tục. Theo kế hoạch, dự án sẽ chính thức đi vào vận hành thương mại vào năm 2028, với thời gian thực hiện từ 2026 đến 2028. Khi hoàn thành, hành trình từ Hà Nội đến Quảng Ninh sẽ được rút ngắn một cách đáng kinh ngạc, từ hơn 2 giờ đồng hồ xuống chỉ còn khoảng 23 phút, tức là giảm từ 5 đến 7 lần so với hiện tại.
Ý nghĩa kinh tế và vị thế của dự án
Đây là tuyến đường sắt tốc độ cao liên vùng đầu tiên được triển khai tại Việt Nam, hứa hẹn tạo ra động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Dự án không chỉ cải thiện khả năng di chuyển mà còn thúc đẩy du lịch, thương mại và đầu tư giữa các địa phương. Với tổng nhu cầu sử dụng đất khoảng 551,2 ha, dự án đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà đầu tư và cơ quan nhà nước trong công tác giải phóng mặt bằng.
Đối với VinSpeed, đây là dự án thứ hai trong lĩnh vực đường sắt cao tốc, sau khi họ đã động thổ tuyến Bến Thành - Cần Giờ tại Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 12 năm 2025, dự kiến hoàn thành vào quý 4 năm 2028. Sự tham gia của tập đoàn này cho thấy xu hướng tư nhân hóa trong phát triển hạ tầng giao thông tại Việt Nam đang ngày càng được đẩy mạnh.
