Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam chính thức phân thành 17 dự án độc lập
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 98/NQ-CP ngày 6/4/2026 về việc triển khai Nghị quyết số 265/2025/QH15 của Quốc hội. Nghị quyết này cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam thành các dự án độc lập. Đồng thời, điều chỉnh một số nội dung tại Phụ lục 1 và 2 của Nghị quyết số 106/NQ-CP ngày 23/4/2025.
Phân chia thành 17 dự án độc lập
Theo Nghị quyết mới, Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam sẽ được phân chia thành 17 dự án độc lập. Người quyết định đầu tư được phép tách các dự án này thành các dự án thành phần hoặc dự án thành phần độc lập. Điều này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý và triển khai từng phân đoạn của dự án trọng điểm quốc gia.
Người quyết định đầu tư không phải phê duyệt chủ trương đầu tư mà được trực tiếp lập, thẩm định, quyết định đầu tư dự án. Việc triển khai xây dựng các khu tái định cư sẽ dựa trên Hồ sơ thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Quy trình giải phóng mặt bằng và bồi thường
Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, di dời công trình hạ tầng kỹ thuật sẽ được triển khai sau khi Chủ đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam bàn giao hồ sơ và xác định mốc giới trên thực địa giải phóng mặt bằng cho địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Quy trình này bao gồm việc cập nhật, tổng hợp, phê duyệt điều chỉnh Dự án và được bố trí nguồn vốn từ ngân sách trung ương và địa phương hàng năm. Điều này đảm bảo tính minh bạch và kịp thời trong công tác bồi thường, hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng.
Cơ chế đấu thầu và lựa chọn nhà thầu
Người quyết định đầu tư dự án được áp dụng một trong các hình thức chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế khi lựa chọn nhà thầu. Cụ thể, áp dụng cho các dịch vụ cung cấp hàng hóa, dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, nhà thầu xây lắp, và các hợp đồng EPC (Thiết kế-Mua sắm-Thi công), EC (Thiết kế-Thi công), EP (Thiết kế-Mua sắm), chìa khóa trao tay.
Trình tự, thủ tục lựa chọn nhà thầu sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu, đảm bảo tính công khai, cạnh tranh và hiệu quả.
Chỉ đạo kỹ thuật và kiểm soát chặt chẽ
Bộ Xây dựng được giao phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan chỉ đạo Tư vấn thiết kế tuyến thẳng nhất có thể. Yêu cầu đặt ra là phải chính xác về thông số kỹ thuật, bảo đảm phù hợp với điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn.
Mục tiêu là hạn chế tối đa việc phải nắn, chỉnh tuyến khi đã giải phóng mặt bằng, tránh lãng phí nguồn lực. Bộ Xây dựng cũng tiếp tục đánh giá, kiểm soát chặt chẽ trong triển khai các cơ chế đặc thù, đặc biệt được áp dụng.
Việc kịp thời báo cáo, kiến nghị xử lý những vướng mắc, phức tạp phát sinh là rất quan trọng, nhằm bảo đảm phù hợp yêu cầu thực tiễn, phòng ngừa vi phạm pháp luật, tránh lãng phí và tiêu cực.
Điều chỉnh phụ lục và khuyến khích đầu tư tư nhân
Nghị quyết cũng điều chỉnh Phụ lục 1 và Phụ lục 2 của Nghị quyết số 106/NQ-CP ngày 23/4/2025 về kế hoạch triển khai Nghị quyết số 172/2024/QH15 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam.
Trong quá trình lập dự án, Chính phủ khuyến khích tiếp tục nghiên cứu các phương thức đầu tư nhằm thu hút sự tham gia của các tập đoàn lớn trong nước. Tinh thần là hài hòa lợi ích giữa nhà nước và doanh nghiệp, tạo động lực phát triển bền vững cho dự án.
Với việc phân chia thành 17 dự án độc lập, Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam kỳ vọng sẽ được triển khai nhanh chóng, hiệu quả hơn, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội dọc theo trục Bắc - Nam.
