Na Uy Dẫn Đầu Thế Giới Với 95,9% Xe Mới Bán Ra Là Xe Điện Trong Năm 2025
Gần như toàn bộ ô tô mới bán ra tại Na Uy hiện nay đều là xe điện, khẳng định vị thế dẫn đầu toàn cầu của quốc gia Bắc Âu này trong xu hướng chuyển đổi sang phương tiện không phát thải. Năm 2025, xe điện chiếm 95,9% tổng số xe du lịch mới bán ra, tăng mạnh từ 88,9% so với năm trước. Đặc biệt, trong tháng 12 vừa qua, tỷ lệ này đạt gần 98%, cho thấy sự phát triển vượt bậc và bền vững.
Xu Hướng Điện Hóa Lan Tới Vùng Cực Bắc Khắc Nghiệt
Xu hướng điện hóa giao thông không chỉ diễn ra tại các thành phố lớn mà còn lan rộng đến Finnmark, khu vực cực bắc xa xôi của Na Uy với mùa đông khắc nghiệt, tuyết lở thường xuyên và nhiều tuần không có ánh mặt trời. Bà Christina Bu, người đứng đầu Hiệp hội Xe điện Na Uy, thừa nhận Finnmark từng được xem là “nơi khó có thể nghĩ đến một cuộc cách mạng giao thông”. Tuy nhiên, thực tế đã thay đổi hoàn toàn chỉ trong vòng 5 năm.
Tại đại lý Skoda ở Alta, thành phố lớn nhất Finnmark, nhân viên bán hàng Orjan Dragland cho biết trước đây, toàn bộ xe trưng bày đều dùng động cơ đốt trong, còn hiện nay gần như tất cả đều là xe điện. Sự chuyển dịch này phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong thị trường và nhận thức của người dân.
Chính Sách Mạnh Mẽ Và Động Lực Kinh Tế
Theo các chuyên gia, yếu tố quyết định giúp Na Uy đạt được bước tiến ấn tượng này là chính sách mạnh mẽ từ chính phủ. Quốc gia Bắc Âu đặt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2030, trong đó giảm phát thải từ giao thông đường bộ đóng vai trò quan trọng. Bên cạnh ý thức môi trường, động lực lớn nhất lại đến từ kinh tế.
Các ưu đãi lớn của chính phủ, bao gồm miễn thuế VAT 25%, thuế nhập khẩu và thuế đăng ký cho xe điện, đã giúp giảm đáng kể chi phí sở hữu và vận hành. “Lái xe điện rất rẻ”, cư dân địa phương Ailo Haetta, 43 tuổi, chia sẻ sau khi vừa lái chiếc Volkswagen điện về nhà. Sự ủng hộ này cũng khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào hạ tầng trạm sạc, tạo nên vòng tròn tích cực.
Xây Dựng Niềm Tin Và Hạ Tầng Toàn Diện
Nhà khoa nghiên cứu giao thông Simen Rostad Saether nhấn mạnh: “Kinh nghiệm của Na Uy cho thấy yếu tố quan trọng nhất là xây dựng niềm tin cho người tiêu dùng”. Quốc gia này đã đầu tư mạnh vào hạ tầng sạc, với khoảng 96.000 km đường xuyên qua địa hình đồi núi và vịnh hẹp, nhưng vẫn đảm bảo người lái xe luôn gần trạm sạc. Tại Finnmark, khoảng cách xa nhất giữa hai trạm sạc nhanh chỉ khoảng 130 km, vượt mục tiêu của EU.
Luật “Quyền được sạc” ban hành năm 2017 cũng góp phần quan trọng, cho phép cư dân tại các khu chung cư và nhà ở tập thể lắp đặt trạm sạc tại chỗ đỗ xe riêng. Khi mạng lưới trạm sạc phủ khắp cả nước, người dân càng yên tâm chuyển sang xe điện.
Thách Thức Và Thành Công Tại Finnmark
Dù Na Uy chưa hoàn toàn đạt mục tiêu 100% xe mới không phát thải vào năm 2025, nhiều ý kiến cho rằng đạt mức trên 90% đã là thành công lớn. Tại Finnmark, xe điện vẫn gặp hoài nghi nhất định do mức giảm phạm vi hoạt động trung bình khoảng 20% trong thời tiết lạnh, theo Liên đoàn Ô tô Na Uy. Năm 2025, xe điện chiếm khoảng 74% doanh số xe mới tại khu vực này, thấp hơn mức trung bình toàn quốc.
Tuy nhiên, ngày càng nhiều người chuyển sang xe điện, chủ yếu do chi phí thấp. Tài xế taxi tại Alta cho biết chi phí vận hành giảm khoảng 20% sau khi chuyển đổi. Công ty taxi lớn nhất khu vực đã điện hóa khoảng 75% đội xe. Jørgen Wisløff, hướng dẫn viên du lịch địa phương, chia sẻ: “Chiếc Ford Mustang của tôi có thể chạy khoảng 400 km mùa đông và 500 km mùa hè, trong khi các trạm sạc thường cách nhau khoảng 70 km. Đó là lý do vì sao xe điện hoạt động tốt ở Na Uy”.
Mô Hình Có Thể Nhân Rộng
Chuyên gia Rostad Saether tại Quỹ Nghiên cứu Công nghiệp và Kỹ thuật Na Uy (SINTEF) cho rằng các quốc gia khác không nhất thiết phải chi tiêu nhiều như Na Uy trước đây. “Trong bối cảnh giá xe điện toàn cầu giảm, các quốc gia có thể tránh tập trung vào chi phí xe, dồn lực phát triển cơ sở hạ tầng và xây dựng lòng tin người tiêu dùng”, ông nói. Mô hình của Na Uy, được hỗ trợ bởi nguồn tài chính từ ngành dầu khí và quỹ tài sản quốc gia, đã chứng minh tính hiệu quả trong việc thúc đẩy giao thông bền vững.
