Lào Cai đẩy mạnh đầu tư hạ tầng giao thông nông thôn để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội
Việc ưu tiên đầu tư và nâng cao chất lượng hạ tầng giao thông, gắn liền với các công trình thiết yếu, không chỉ tạo thuận lợi cho người dân và đồng bào dân tộc thiểu số trong việc đi lại và giao thương, mà còn mở ra động lực quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Nhằm đảm bảo kết nối thông suốt và hiệu quả giữa các xã với hệ thống quốc lộ, tỉnh lộ và đường liên xã, Lào Cai đã chú trọng phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông. Điều này giúp gắn kết các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, khu dân cư, điểm du lịch và khu kinh tế cửa khẩu với mạng lưới giao thông liên vùng và liên tỉnh.
Ưu tiên kiên cố hóa đường giao thông nông thôn
Tỉnh Lào Cai ưu tiên đầu tư kiên cố hóa các tuyến đường từ xã đến thôn, đường trục thôn và đường nội bộ khu dân cư. Qua đó, thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hóa, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu và cải thiện đời sống nhân dân, đặc biệt tại khu vực biên giới và vùng khó khăn. Trong những năm qua, tỉnh đã ban hành nhiều chủ trương, cơ chế và chính sách quan trọng để phát triển hạ tầng giao thông. Giao thông nông thôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng nông thôn mới, nhằm cải thiện đời sống người dân ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Cùng với đó, tỉnh triển khai hiệu quả phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, ưu tiên bố trí nguồn lực để mở rộng và kiên cố hóa hệ thống đường giao thông nông thôn. Điều này tạo sự đồng thuận cao trong xã hội và từng bước làm thay đổi diện mạo nông thôn. Đến nay, mạng lưới giao thông nông thôn của tỉnh đã được đầu tư xây dựng tương đối đồng bộ, đáp ứng cơ bản nhu cầu đi lại của người dân.
Kết quả đầu tư và những con số ấn tượng
Toàn tỉnh Lào Cai hiện có 15.013 km đường giao thông nông thôn, bao gồm các tuyến liên xã, trục xã, trục thôn, ngõ xóm và đường trục chính nội đồng. Trong đó, 11.036 km đã được nhựa hóa hoặc bê-tông hóa, đạt tỷ lệ 73%; còn lại 3.977 km là đường cấp phối và đường đất. Giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã huy động và lồng ghép hơn 4.598 tỷ đồng để phát triển giao thông nông thôn. Trong đó, ngân sách nhà nước chiếm 3.546 tỷ đồng, còn nhân dân đóng góp khoảng 1.380 tỷ đồng.
Từ nguồn lực này, toàn tỉnh đã kiên cố hóa 3.850 km đường (bao gồm làm mới và mở rộng), xây dựng 3.560 công trình thoát nước và mở mới gần 500 km nền đường. Những kết quả này góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng hạ tầng, cải thiện điều kiện đi lại và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực nông thôn miền núi.
Thực tế tại xã Khánh Hòa và những thách thức còn tồn tại
Đồng chí Nông Thu Hà, Bí thư Đảng ủy xã Khánh Hòa, cho biết: Hiện xã vùng cao Khánh Hòa có gần 19 km đường trục xã và 120 km đường liên thôn (trong đó 93 km đã được bê-tông hóa). Nhiều tuyến đường về các thôn như Kim Long, Làng Chạp, Ngòi Thắm và Làng Mường, dài cả chục km, đã được bê-tông hóa. Để đạt mục tiêu “cứng hóa” 100% các tuyến giao thông nông thôn, xã tập trung vận động nhân dân hiến đất làm đường, đồng thời kêu gọi người dân và các tổ chức đóng góp phần đối ứng với ngân sách tỉnh và xã. Mục tiêu là thực hiện mở rộng mặt đường và làm nền đường bê-tông nông thôn ngay trong năm 2026.
Đặc biệt, xã đã làm tốt công tác dân vận trong giải phóng mặt bằng, không sử dụng ngân sách để hỗ trợ đền bù. Ngay trong tháng 3/2026, xã đã tổ chức san tạo mặt bằng, rải đá dăm cấp phối và mở rộng nền đường tại thôn Làng Mường từ 3m lên 5m. Chỉ trong một ngày, hơn 100 cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang và người dân đã hoàn thành tuyến đường dài 250m.
Tuy nhiên, giao thông nông thôn tại Lào Cai vẫn còn không ít hạn chế. Quy mô kỹ thuật của nhiều tuyến đường còn thấp, chủ yếu đạt cấp B, C, D, chiếm khoảng 89% tổng chiều dài, chưa đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng. Một số tuyến đường xuống cấp, hư hỏng cục bộ, ảnh hưởng đến an toàn giao thông; khả năng chống chịu thiên tai còn hạn chế. Nhiều thôn, bản đặc biệt khó khăn mới chỉ đảm bảo giao thông cho xe máy và cần tiếp tục được đầu tư mở rộng. Nguyên nhân chủ yếu do địa hình phức tạp, chia cắt, dân cư thưa thớt, khó khăn trong huy động nguồn lực, cùng với tác động của thiên tai, mưa lũ và sạt lở đất.
Kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030
Đồng chí Phí Công Hoan, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai, cho biết: Giai đoạn 2026-2030, tỉnh sẽ đầu tư xây dựng mở mới và nâng cấp ít nhất 350 km đường liên xã, đường kết nối từ các tuyến quốc lộ, đường tỉnh đến trung tâm các xã. Các tuyến đường này sẽ đạt tiêu chuẩn tối thiểu cấp V miền núi. Đến hết năm 2030, tỷ lệ đường giao thông nông thôn trên địa bàn các xã được nhựa hóa, bê-tông hóa dự kiến đạt hơn 80% theo tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.
Đồng thời, tỉnh sẽ xây dựng ít nhất 100 cây cầu bê-tông hoặc cầu thép với quy mô phù hợp để thay thế các cầu treo cũ, cầu tạm, cầu yếu và ngầm tràn bị hư hỏng tại vị trí qua sông, suối chưa được đầu tư xây dựng cầu. Tỉnh cũng sẽ hỗ trợ mở mới, mở rộng nền đường, kiên cố hóa mặt đường bê-tông (bao gồm làm mới và cải tạo mở rộng mặt đường cũ), và xây dựng công trình thoát nước (cống, rãnh dọc) cho ít nhất 2.500 km đường giao thông nông thôn.
Cơ chế “Nhân dân làm, nhà nước hỗ trợ” và tầm nhìn tương lai
Đáng chú ý, thời gian vừa qua, tỉnh đang triển khai cơ chế “Nhân dân làm, nhà nước hỗ trợ” theo hướng phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể. Ngân sách nhà nước, đặc biệt là cấp tỉnh và cấp xã, giữ vai trò dẫn dắt trong đầu tư các tuyến đường trọng điểm có tính kết nối cao. Đồng thời, tỉnh tăng cường lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia và các nguồn hợp pháp khác, nhằm tránh đầu tư dàn trải, nâng cao hiệu quả và tính bền vững.
Với những giải pháp đồng bộ và quyết liệt, hệ thống giao thông nông thôn của Lào Cai tiếp tục được hoàn thiện, tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy phát triển kinhế - xã hội. Từng bước, địa phương hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kết nối giao thương của vùng trung du và miền núi Bắc Bộ.
