Cục Đăng kiểm lý giải việc phải đạp hết ga khi kiểm định xe diesel
Tại hội nghị trao đổi về công tác kiểm tra khí thải ôtô do Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Nguyễn Tô An chủ trì, cơ quan này đã phản hồi kiến nghị chỉ đạp ga khoảng nửa hành trình khi kiểm định xe diesel thế hệ cũ. Ông Nguyễn Tô An khẳng định không có cơ sở kỹ thuật để chấp thuận do kiến nghị này chưa phù hợp với nguyên lý hoạt động của động cơ.
Nguyên lý kỹ thuật khác biệt giữa động cơ xăng và diesel
Lãnh đạo Cục Đăng kiểm phân tích rằng nếu động cơ xăng kiểm soát vòng tua bằng bướm ga (lượng không khí), thì động cơ diesel kiểm soát vòng tua hoàn toàn bằng lượng nhiên liệu phun vào buồng đốt. Do đó, việc áp dụng phương pháp đo của động cơ xăng – đạp giữ ga ổn định ở 2.000-3.000 vòng/phút – sang động cơ diesel là không có cơ sở khoa học và cũng không có tiêu chuẩn quốc tế nào áp dụng.
Ông Nguyễn Tô An nói thêm, nhiều người đang nhầm lẫn về mặt kỹ thuật giữa trạng thái có tải (lưu thông trên đường) và không tải (khi kiểm định). Thực tế, khi xe chở hàng nặng hoặc leo dốc, tài xế chỉ cần đạp nửa hành trình chân ga, bơm cao áp đã phải phun lượng nhiên liệu rất lớn để thắng lực cản. Đây là thời điểm động cơ xả ra nhiều khói đen nhất, nhưng vòng tua máy chỉ tăng từ từ lên khoảng 2.000-3.000 vòng/phút.
Trái lại, khi xe đỗ tại cơ sở đăng kiểm ở trạng thái không tải, không gài số và động cơ không chịu lực cản, nếu đăng kiểm viên chỉ đạp nửa hành trình chân ga, bơm cao áp chỉ cần cung cấp một lượng nhiên liệu rất nhỏ cũng đã dễ dàng đạt mức vòng tua 2.000-3.000 vòng/phút. Lượng nhiên liệu nhỏ này sẽ cháy hoàn toàn và phát sinh lượng khói đen rất thấp, không phản ánh đúng thực tế phát thải.
Mục tiêu bảo vệ môi trường và an toàn kỹ thuật
Cục Đăng kiểm nhấn mạnh nhiệm vụ quan trọng nhất của công tác kiểm định là kiểm soát việc đảm bảo an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, phát hiện các lỗi, hư hỏng của phương tiện tham gia giao thông đường bộ. Danh sách các lỗi của động cơ diesel thực tế bao gồm cả lỗi gây ra phát thải cao nhất tại bất kỳ thời điểm nào trong quá trình đạp ga tăng tốc động cơ.
Nếu thực hiện theo kiến nghị chỉ đạp nửa hành trình chân ga, đăng kiểm viên sẽ không bao giờ kích hoạt được trạng thái cung cấp nhiên liệu tối đa từ bơm cao áp. Do đó, lượng khói đen sinh ra khi này chỉ là sạch giả tạo, không phản ánh đúng thực tế phát thải của xe khi chịu tải nặng trên đường, và không phát hiện được trường hợp xe bị lỗi động cơ gây ra phát thải lớn nhất tại số vòng quay cao hơn.
Lãnh đạo Cục Đăng kiểm cũng cho rằng việc giữ ga ổn định trong dải vòng tua 2.000-3.000 vòng/phút rất khó, phụ thuộc vào thao tác của người thực hiện kiểm tra. Điều này dễ gây sai lệch kết quả kiểm tra giữa các lần đo, làm giảm tính khách quan và độ tin cậy của phép đo.
Cảnh báo về hậu quả nếu áp dụng kiến nghị
Ông Nguyễn Tô An cảnh báo việc lấy mốc so sánh ở dải vòng tua thấp có thể dẫn đến bỏ lọt hàng loạt phương tiện đã hư hỏng hệ thống kim phun, bơm cao áp. Từ đây, việc chỉ đạp nửa hành trình chân ga có thể làm sai lệch hoàn toàn kết quả kiểm tra khí thải và vô hiệu hóa mục tiêu bảo vệ môi trường của Quyết định số 43 của Thủ tướng Chính phủ ban hành năm 2025.
Cục Đăng kiểm khẳng định phương pháp đạp hết ga khi kiểm định xe diesel là cần thiết để đảm bảo tính chính xác, khách quan và hiệu quả trong việc kiểm soát khí thải, góp phần bảo vệ môi trường và an toàn giao thông.
