Việc đưa ô tô lên xuống phà là tình huống quen thuộc với nhiều tài xế tại các địa phương có nhiều sông nước hoặc thường xuyên di chuyển đến các đảo du lịch. Tuy nhiên, không ít người vẫn bỡ ngỡ khi lái xe trên loại hình phương tiện đường thủy này, dẫn đến những sai lầm hoặc sự cố ngoài ý muốn.
Quy định pháp luật về lên xuống phà
Theo Điều 23 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, khi lái xe ô tô xuống phà, đang ở trên phà và khi lên bến, mọi người không được ở trên xe, trừ tài xế, người điều khiển xe máy chuyên dùng, trẻ em, phụ nữ mang thai, người già yếu, người khuyết tật và người bệnh. Quy định này nhằm hạn chế rủi ro khi xảy ra sự cố trên phà hoặc khi phương tiện phải xử lý khẩn cấp. Đồng thời, việc hành khách rời khỏi xe cũng góp phần bảo đảm an toàn và thuận lợi hơn cho quá trình điều tiết phương tiện.
Luật cũng quy định rõ thứ tự lên xuống phà. Khi xuống phà, xe cơ giới và xe máy chuyên dùng được ưu tiên xuống trước, sau đó mới đến xe thô sơ và người đi bộ. Ngược lại, khi phà cập bến, người đi bộ lên bờ trước, các phương tiện giao thông đường bộ chỉ được di chuyển theo hướng dẫn của người điều khiển giao thông hoặc nhân viên bến phà. Tài xế không nên tự ý nổ máy, vượt xe hoặc chen lấn để rời phà sớm, bởi hành vi này không chỉ gây mất trật tự mà còn tiềm ẩn nguy cơ va chạm khi cầu dẫn thường có chiều rộng hẹp và mật độ phương tiện cao.
Kinh nghiệm lái xe qua phà an toàn
Ngoài việc chấp hành quy định, các chuyên gia về lái xe an toàn khuyến cáo tài xế nên ghi nhớ một số nguyên tắc sau để việc qua phà diễn ra an toàn hơn, đặc biệt với những mẫu xe gầm thấp:
Giữ tốc độ chậm và khoảng cách an toàn
Đường hoặc cầu cạn dẫn xuống phà thường có độ dốc lớn, bề mặt có thể trơn do nước hoặc bùn đất. Việc tăng ga đột ngột dễ khiến xe mất độ bám, trong khi phanh gấp lại làm xe mất ổn định. Với xe số sàn, cần phối hợp nhịp nhàng giữa chân côn và chân ga để tránh chết máy giữa dốc. Nhiều tài xế có tâm lý bám sát để tránh bị chen hàng, nhưng điều này có thể dẫn đến va chạm nếu xe phía trước chết máy hoặc dừng đột ngột. Duy trì khoảng cách hợp lý sẽ giúp người lái có đủ thời gian xử lý tình huống bất ngờ.
Đánh lái chéo để tránh cạ gầm
Thời điểm khó nhất khi đưa ô tô qua phà thường là lúc xe chuyển từ đường dốc dẫn xuống mặt phà hoặc ngược lại. Do độ dốc thay đổi theo mực nước, góc tới, góc thoát và đặc biệt là góc vượt đáy dốc (breakover angle) của xe có thể không đủ khiến nhiều mẫu sedan, hatchback dễ bị cạ cản trước hoặc cản sau. Để hạn chế rủi ro, tài xế nên cho xe tiếp cận theo góc chéo vừa phải theo sự hướng dẫn của nhân viên bến phà. Cách di chuyển này giúp tăng góc tiếp cận thực tế của xe, giảm nguy cơ va quệt gầm và bảo đảm xe vượt dốc ổn định. Ngoài ra, việc để người trên xe xuống đi bộ trước khi lên phà giúp giảm tải cho xe, phần nào hạn chế việc bị cạ gầm.
Cố định xe đúng cách khi phà di chuyển
Sau khi đỗ đúng vị trí theo hướng dẫn, tài xế nên chuyển cần số về vị trí P đối với xe số tự động hoặc về số mo với xe số sàn, sử dụng phanh tay, thậm chí có thể dùng các dụng cụ chèn bánh khi cần thiết. Lúc này, tài xế nên tắt động cơ và chỉ khởi động xe khi phà chuẩn bị cập bến và có hiệu lệnh di chuyển.
Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên bến phà
Việc bố trí ô tô trên phà không phải ngẫu nhiên mà được tính toán dựa trên tải trọng, kích thước phương tiện và khả năng cân bằng của phà nhằm bảo đảm an toàn trong suốt quá trình vận hành. Vì vậy, tài xế không nên tự ý chuyển vị trí, đánh lái, nổ máy hoặc di chuyển khi chưa có hiệu lệnh của nhân viên điều hành, kể cả khi phía trước đã có khoảng trống. Đồng thời, cần chấp hành đúng thứ tự lên, xuống phà theo quy định để tránh ùn tắc, va chạm và bảo đảm an toàn cho tất cả phương tiện cũng như hành khách trên phà.
