Tại kỳ họp chuyên đề của Hội đồng nhân dân tỉnh Khánh Hòa khóa VIII, 100% đại biểu tham dự đã thống nhất thông qua nghị quyết quan trọng về việc xác định cơ quan có thẩm quyền, nguồn vốn và phân chia dự án thành phần cho dự án đường bộ cao tốc Nha Trang-Đà Lạt theo phương thức đối tác công tư (PPP) với hợp đồng BOT. Đây là bước tiến lớn nhằm khơi thông điểm nghẽn giao thông giữa hai địa phương.
Theo hồ sơ trình HĐND tỉnh, tuyến cao tốc Nha Trang-Đà Lạt dài khoảng 80,8 km, quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế từ 80-100 km/giờ, với tổng mức đầu tư hơn 25.000 tỷ đồng. Hiện nay, Quốc lộ 27C là tuyến đường độc đạo kết nối Nha Trang và Đà Lạt, nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Đặc biệt, đoạn qua đèo Khánh Lê dài khoảng 30 km có địa hình quanh co, độ dốc lớn, nhiều khúc cua gắt, thường xuyên xảy ra sạt lở vào mùa mưa bão.
Thực trạng giao thông nguy hiểm trên Quốc lộ 27C
Cuối năm 2025, một vụ sạt lở nghiêm trọng tại khu vực đèo Khánh Lê đã khiến nhiều người tử vong và bị thương, đồng thời làm chia cắt giao thông giữa Khánh Hòa và Lâm Đồng trong thời gian dài. Sự cố này đã ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động vận tải hàng hóa, lưu thông hành khách và logistics giữa hai địa phương. Với quy mô hiện tại là đường cấp III-IV miền núi, khả năng thông hành tối đa của Quốc lộ 27C chỉ khoảng 10.000 PCU/ngày đêm. Trong khi đó, dự báo đến giai đoạn 2029-2030, lưu lượng phương tiện trên tuyến sẽ đạt khoảng 9.800-10.900 PCU/ngày đêm, tiệm cận ngưỡng mãn tải. Do đó, việc đầu tư tuyến cao tốc mới là then chốt để giảm áp lực cho Quốc lộ 27C, đảm bảo hành lang an toàn giao thông và hạn chế nguy cơ chia cắt do thiên tai.
Hình thành mạng lưới cao tốc liên hoàn
Đồng chí Châu Ngô Anh Nhân, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Khánh Hòa, cho biết dự án cao tốc Nha Trang-Đà Lạt là dự án quan trọng quốc gia, do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư. Tuyến cao tốc sẽ hình thành trục ngang chiến lược kết nối Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ, tạo kết nối giữa các trung tâm kinh tế, cảng biển và hệ thống giao thông trục dọc Bắc-Nam, tạo động lực phát triển mới cho toàn vùng.
Sau khi hoàn thành, tuyến cao tốc Nha Trang-Đà Lạt sẽ kết nối trực tiếp với cao tốc Bắc-Nam phía Đông đoạn Vân Phong-Nha Trang và tuyến cao tốc Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột đang được triển khai. Sự liên thông giữa các tuyến giao thông chiến lược này sẽ hình thành mạng lưới cao tốc liên hoàn theo trục Bắc-Nam và Đông-Tây, mở ra hành lang vận tải mới từ Tây Nguyên xuống hệ thống cảng biển Nam Trung Bộ. Trong đó, cao tốc Khánh Hòa-Buôn Ma Thuột đóng vai trò kết nối khu vực Tây Nguyên với cửa ngõ biển Khánh Hòa, còn cao tốc Nha Trang-Đà Lạt kết nối trung tâm du lịch, nông nghiệp công nghệ cao Lâm Đồng với duyên hải Nam Trung Bộ.
Khi các tuyến cao tốc này đồng bộ và liên kết với tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông, khu vực Nam Trung Bộ sẽ từng bước hình thành thế gọng kìm phát triển kinh tế, logistics và hàng hải. Hàng hóa, nông sản, cà phê, rau hoa từ các tỉnh Tây Nguyên có thể vận chuyển nhanh xuống các cảng biển tại Vân Phong, Nha Trang và Cam Ranh để xuất khẩu, thay vì phụ thuộc vào các tuyến quốc lộ đèo dốc, thường xuyên ùn tắc và tiềm ẩn nguy cơ sạt lở như hiện nay.
Mở rộng không gian phát triển du lịch và kinh tế liên vùng
Bên cạnh vai trò vận tải hàng hóa, hệ thống cao tốc còn mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ và du lịch liên vùng. Trục du lịch biển - cao nguyên giữa Nha Trang và Đà Lạt được kỳ vọng trở thành hành lang du lịch trọng điểm khi thời gian di chuyển giữa hai địa phương giảm còn khoảng 1,5-2 giờ, thay vì 3,5-4 giờ như hiện nay.
Theo định hướng phát triển vùng, Khánh Hòa được xác định là trung tâm kinh tế biển, logistics và dịch vụ cảng biển của Nam Trung Bộ, trong khi Tây Nguyên là vùng phát triển nông nghiệp, năng lượng và công nghiệp chế biến. Việc kết nối đồng bộ các tuyến cao tốc được xem là nền tảng hạ tầng quan trọng để liên kết hai không gian phát triển này, hình thành chuỗi giá trị kinh tế liên vùng bền vững trong tương lai.
Phương án huy động vốn đầu tư
Theo phương án được HĐND tỉnh thông qua, dự án cao tốc Nha Trang-Đà Lạt dự kiến huy động khoảng 8.772 tỷ đồng từ nhà đầu tư theo hình thức BOT, chiếm 35% tổng mức đầu tư; phần vốn nhà nước tham gia khoảng 16.286 tỷ đồng, tương đương 65%. Trong đó, ngân sách tỉnh Khánh Hòa dự kiến tham gia 1.500 tỷ đồng; tỉnh Lâm Đồng bố trí 768 tỷ đồng; phần còn lại khoảng 14.018 tỷ đồng được kiến nghị Trung ương hỗ trợ trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.
