Bộ Xây dựng đang trong quá trình tiếp thu và giải trình dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường sắt đô thị, trong đó có quy định đặc biệt quan trọng về thời gian sơ tán hành khách khi xảy ra sự cố. Theo dự thảo, trong các tình huống khẩn cấp như cháy nổ, mất điện hoặc sự cố kỹ thuật xảy ra trong không gian ngầm, hành khách phải rời khỏi khu vực ke ga - nơi chờ tàu - trong vòng 4 phút. Đây là yêu cầu nhằm hạn chế tối đa rủi ro và đảm bảo an toàn cho người dân.
Thời gian sơ tán khẩn cấp: 4 phút cho ke ga, 6 phút cho toàn ga
Cụ thể, dự thảo quy định thời gian hành khách rời khỏi khu vực ke ga trong tình huống khẩn cấp không được vượt quá 4 phút. Ngoài ra, thời gian sơ tán từ vị trí xa nhất trong nhà ga đến khu vực an toàn tối đa là 6 phút, trừ trường hợp có phân tích kỹ thuật chứng minh điều kiện an toàn có thể được duy trì lâu hơn. Để đáp ứng yêu cầu này, số lượng cổng soát vé tự động và hệ thống lối ra vào nhà ga phải được tính toán phù hợp nhằm tránh ùn tắc khi xảy ra sự cố.
Thiết kế không gian ga và hầm: Hạn chế hành lang cụt
Dự thảo cũng đưa ra các giới hạn về thiết kế không gian bên trong ga và hầm để giảm nguy cơ hành khách mất phương hướng hoặc bị mắc kẹt. Theo đó, chiều dài tối đa của hành lang cụt không được vượt quá 25 m, ngoại trừ trường hợp có bổ sung các giải pháp kỹ thuật đã được phê duyệt như thông gió khẩn cấp, đèn chỉ dẫn thoát nạn hoặc hệ thống chữa cháy tự động.
Hệ thống điện dự phòng và thông gió khẩn cấp
Đối với tình huống mất điện hoàn toàn, hệ thống điện dự phòng của metro phải đủ khả năng duy trì hoạt động tối thiểu trong 45 phút cho các hạng mục thiết yếu như chiếu sáng khẩn cấp, thông gió, điều khiển cửa và hệ thống phát thanh. Hệ thống thông gió khẩn cấp cũng phải được thiết kế bảo đảm hoạt động ổn định trong điều kiện nhiệt độ cao để phục vụ công tác cứu hộ và sơ tán.
Đảm bảo khả năng tiếp cận cho người khuyết tật
Ngoài các yêu cầu về an toàn, dự thảo quy chuẩn cũng bổ sung nhiều nội dung nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận giao thông công cộng cho người khuyết tật và các nhóm hành khách cần hỗ trợ. Theo đó, tại mỗi nhà ga metro phải bố trí ít nhất một cổng soát vé dành cho người gặp khó khăn khi tiếp cận, với chiều rộng lối đi không nhỏ hơn 0,9 m. Bên trong nhà ga cũng phải có các biển báo, dấu hiệu cảnh báo dễ nhận biết dành cho nhóm hành khách này.
Khu vực riêng trên tàu cho người khuyết tật
Trên tàu metro, đơn vị vận hành phải bố trí khu vực riêng cho người gặp khó khăn khi tiếp cận, kèm theo tay vịn và thiết bị cố định xe lăn. Các vị trí này đồng thời phải có biển chỉ dẫn rõ ràng để hành khách dễ dàng nhận biết và sử dụng.
Dự thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường sắt đô thị đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến rộng rãi trước khi ban hành chính thức, nhằm nâng cao tiêu chuẩn an toàn và khả năng tiếp cận cho hệ thống metro trên cả nước.
