Hàng không Việt Nam đối mặt với cơn bão giá nhiên liệu
Từ ngày 1/4, các hãng hàng không trong nước đã đồng loạt thực hiện cắt giảm chuyến bay, thay đổi quy trình vận hành và tìm kiếm các giải pháp khắc phục tình trạng khó khăn. Động thái này diễn ra trong bối cảnh giá nhiên liệu hàng không tăng cao, khiến chi phí vận hành bị đội lên khoảng 40%.
Giảm chuyến bay và tăng giá vé
Theo tính toán của Cục Hàng không Việt Nam, các hãng hàng không buộc phải thay đổi quy mô vận hành để tồn tại. Giải pháp trước mắt bao gồm tạm ngừng các đường bay kém hiệu quả, giảm chuyến và dồn chuyến nhằm duy trì hoạt động và cân đối hiệu quả kinh doanh.
Vietnam Airlines chính thức dừng các đường bay như Cát Bi - Buôn Ma Thuột, Cát Bi - Cam Ranh, Cát Bi - Phú Quốc và Cát Bi - Cần Thơ từ ngày 1/4. Hãng này dự kiến cắt giảm khoảng 700 - 1.700 cặp chuyến bay mỗi tháng trong quý II/2026, tương ứng với mức hủy từ 10-20%. Trong đó, các đường bay quốc tế dự kiến hủy từ 4-18%, còn đường bay nội địa hủy từ 12-26%.
Ông Đặng Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Hàng không Việt Nam, cho biết doanh nghiệp đang áp dụng loạt giải pháp bất thường để ứng phó với sức ép từ giá nhiên liệu tăng cao. Giá Jet A-1 (nhiên liệu hàng không) đã leo thang không tưởng, với mức trung bình tháng 3 là khoảng 194 USD/thùng và có thời điểm lên tới 242,7 USD/thùng, gấp ba lần kế hoạch năm 2026.
Ông Tuấn tâm tư: “Với mỗi USD giá dầu tăng so với kế hoạch, Vietnam Airlines sẽ phải chi thêm hơn 300 tỷ đồng mỗi năm. Nếu giữ tần suất như hiện nay, chúng tôi phải chi thêm trên 30.000 tỷ đồng mỗi năm.”
Trong khi đó, ông Hồ Minh Tấn, Phó Cục trưởng Hàng không Việt Nam (Bộ Xây dựng), cho rằng việc điều chỉnh giá trần vé máy bay chưa phải là giải pháp ưu tiên do vướng quy định pháp luật và thiếu tính linh hoạt. Thay vào đó, cơ quan quản lý đang tập trung vào các giải pháp như điều chỉnh thuế, phí, phụ thu xăng dầu, tối ưu khai thác và tiết giảm chi phí.
Vietnam Airlines hiện áp dụng dải giá linh hoạt với mức bình quân khoảng 80% so với giá trần. Đại diện hãng cho biết giá vé sẽ có điều chỉnh trong thời gian tới nhưng vẫn nỗ lực bảo đảm sự hài hòa giữa cạnh tranh và quyền lợi người tiêu dùng.
Các hãng hàng không khác cũng điều chỉnh
Pacific Airlines lên kế hoạch giảm 8-30% tải cung ứng trong quý II/2026, tập trung cắt giảm tần suất vào các giai đoạn và khung giờ thấp điểm. Vietjet Air dự kiến cắt giảm 18% tổng sản lượng khai thác trên toàn mạng bay trong tháng 4 so với kế hoạch trước đó.
Phó Tổng Giám đốc thường trực Vietjet Air Tô Việt Thắng nhấn mạnh: “Đây là sự điều chỉnh chung mà hơn 60% hãng hàng không trên thế giới đang áp dụng để thích ứng với tình hình mới, không riêng ở Việt Nam.”
Nhiều hãng hàng không quốc tế đã áp dụng tăng giá vé từ 5-20% và tiến hành phụ thu nhiên liệu tùy đường bay và thời điểm. Các hãng trong nước cũng đang lên kế hoạch điều chỉnh quy mô vận hành ngắn hạn để thích ứng với giá nhiên liệu cao.
Ngành du lịch chật vật trong cơn bão giá
Hàng không điêu đứng, du lịch cũng chịu ảnh hưởng nặng nề khi mọi chi phí đầu vào tăng vọt. Nhiều công ty du lịch đang phải “gồng lỗ” với lượng tour đã nhận từ trước và bối rối trong việc thiết kế, báo giá sản phẩm mới.
Bà Trần Nguyện, Phó Tổng Giám đốc Khối Giải trí - Nghỉ dưỡng, Tập đoàn Sun Group, cho biết đây là cú sốc kép nằm ngoài kịch bản kinh doanh. “Hai tuần từ khi giá xăng dầu tăng, hệ thống khách sạn của chúng tôi đã nhận yêu cầu hủy từ khách các thị trường xa như Trung Đông. Hàng nghìn phòng bị hủy và con số tiếp tục tăng.”
Theo bà Nguyện, bên cạnh các chính sách hỗ trợ chung, mỗi doanh nghiệp phải tìm cách kiểm soát chi phí vận hành nhưng vẫn bảo đảm chất lượng dịch vụ. Cần thêm giải pháp ứng phó, đánh giá thị trường và điều chỉnh kế hoạch theo từng phân khúc du khách quốc tế để tối ưu nguồn thu.
Giải pháp từ Thành phố Hồ Chí Minh
Ngành du lịch Thành phố Hồ Chí Minh đưa ra giải pháp trước mắt là tập trung khai thác dòng khách nội địa và khách quốc tế từ thị trường gần, bổ sung sản phẩm đa dạng loại hình di chuyển và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Thành phố sẽ tái cấu trúc sản phẩm và thị trường, ưu tiên phân khúc khách ít nhạy cảm với biến động giá cả như khách MICE, du lịch y tế và du lịch trị liệu.
Nhiều công ty du lịch tại Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động:
- Tối ưu hành trình và đa dạng hóa sản phẩm du lịch.
- Đẩy mạnh dòng sản phẩm du lịch nội đô, nội địa, ngắn ngày và du lịch xanh.
- Sử dụng phương tiện di chuyển tiết kiệm để hạn chế tăng giá tour.
- Tách phần chi phí phát sinh từ nhiên liệu ra khỏi chi phí tour, giảm áp lực cho khách hàng.
Cơ hội trong khó khăn
Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vietravel Nguyễn Quốc Kỳ cho rằng du lịch Việt Nam có thể khởi sắc hơn nếu biết tận dụng cơ hội. “Châu Á đã trở thành trung tâm mới của du lịch toàn cầu. Thay vì loay hoay cắt giảm hay tăng giá, chúng ta cần linh hoạt thích ứng và phối hợp các bên để biến nguy thành cơ.”
Ông Kỳ nhấn mạnh doanh nghiệp cần chính sách hỗ trợ cởi mở và kịp thời để tự tin sàng lọc, phân chia thị trường theo lộ trình rõ ràng, giành ưu thế so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Singapore và Malaysia. Cần nhanh chóng xây dựng chiến lược tổng thể để thu hút dòng khách từ các thị trường khác về Việt Nam.
Ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Du lịch quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), khuyến nghị: “Cần phát huy các thị trường thế mạnh như Đông Bắc Á, Đông Nam Á, Australia và Ấn Độ. Đồng thời tận dụng xu hướng dịch chuyển khách từ khu vực kém ổn định sang điểm đến an toàn hơn.”
Trong bối cảnh hiện nay, cả ngành hàng không và du lịch đều phải nhanh chóng thích ứng với biến động giá cả để vượt qua thách thức và tìm kiếm cơ hội phát triển bền vững.
