Hãng Bay Đề Xuất Giảm 50% Phí, Phụ Thu Chặng Hà Nội - TP.HCM 311.000 Đồng
Ngành hàng không Việt Nam đang đề xuất một loạt giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp vận tải, bao gồm giảm phí dịch vụ và áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu đối với các chuyến bay nội địa. Động thái này diễn ra trong bối cảnh giá nhiên liệu Jet A-1 biến động mạnh do xung đột địa chính trị tại Trung Đông, gây áp lực lên chi phí hoạt động của các hãng bay.
Hãng Bay Muốn Giảm Phí Đến 50%
Cục Hàng không vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng, đề xuất giảm 15% giá dịch vụ điều hành bay đi, đến và giảm 20% giá dịch vụ cất, hạ cánh tàu bay đối với các chuyến bay nội địa. Thời gian áp dụng dự kiến đến hết ngày 30/6. Phương án này được xây dựng dựa trên việc cân đối nguồn giảm thu từ phí nhượng quyền khai thác cảng hàng không mà các doanh nghiệp đang được hưởng theo chính sách hiện hành.
Trong năm 2026, tổng mức giảm phí ước tính khoảng 69 tỷ đồng đối với Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), 132 tỷ đồng với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và khoảng 8 tỷ đồng với các doanh nghiệp khác như SAC, VDO. Nếu triển khai trong 3 tháng, doanh thu của VATM dự kiến giảm khoảng 30 tỷ đồng, ACV giảm 45,6 tỷ đồng và các doanh nghiệp còn lại giảm khoảng 2,7 tỷ đồng.
Tuy nhiên, Cục Hàng không đánh giá tác động này không đáng kể đến cân đối tài chính, do riêng hoạt động khai thác hạ tầng hàng không giai đoạn 2023-2025 vẫn ghi nhận chênh lệch thu - chi nộp ngân sách trung bình khoảng 1.353 tỷ đồng mỗi năm.
Đáng chú ý, các hãng hàng không cơ bản đồng thuận với chủ trương giảm phí, nhưng đề xuất mức giảm mạnh hơn đáng kể. Vietnam Airlines và Vietravel Airlines kiến nghị giảm tới 50% đối với cả dịch vụ cất, hạ cánh và điều hành bay cho các chuyến nội địa. Trong khi đó, Vietravel Airlines còn đề xuất giảm thêm 30% đối với các chuyến bay quốc tế.
Ở chiều ngược lại, một số đơn vị cung cấp dịch vụ như VATM cho rằng chưa nên giảm ngay trong giai đoạn thấp điểm tháng 4-5 do chưa phản ánh đầy đủ tác động của giá nhiên liệu. Doanh nghiệp này đề xuất tiếp tục theo dõi diễn biến thị trường trước khi đưa ra quyết định.
Phụ Thu Thêm 311.000 Đồng Chặng TP.HCM - Hà Nội
Bên cạnh giải pháp giảm phí, nội dung đáng chú ý hơn là đề xuất áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu đối với vận chuyển hành khách hàng không nội địa - điều hiện chưa được quy định trong khung pháp lý hiện hành. Theo Cục Hàng không, giá vé máy bay nội địa hiện chịu mức trần do Nhà nước quy định, chưa bao gồm cơ chế phụ thu nhiên liệu.
Tuy nhiên, trong bối cảnh giá Jet A-1 biến động mạnh, việc bổ sung phụ thu được xem là giải pháp cấp bách và linh hoạt nhằm giúp các hãng bay bù đắp một phần chi phí. Phương án đề xuất được xây dựng trên cơ sở tham khảo mô hình của Nhật Bản. Theo đó, phụ thu sẽ được áp dụng khi giá nhiên liệu đạt từ 100 USD/thùng, với bước điều chỉnh theo mỗi 10 USD/thùng tăng thêm. Mức giá cơ sở được xác định là 90 USD/thùng - ngưỡng mà các hãng có thể cân đối hoạt động.
Đáng chú ý, với đường bay có cự ly tương đương 2 giờ như TP.HCM - Hà Nội, mức phụ thu đề xuất khoảng 311.000 đồng mỗi chặng. Con số này thấp hơn đáng kể so với một số thị trường quốc tế, như chặng bay tương tự giữa Nhật Bản và Hàn Quốc có thể lên tới khoảng 1,1 triệu đồng.
Nguyên tắc của cơ chế này là chia sẻ chi phí phát sinh giữa doanh nghiệp và hành khách theo tỷ lệ 50-50, đồng thời chỉ áp dụng trong thời gian ngắn, dự kiến 3 tháng. Mức phụ thu chưa bao gồm thuế VAT và có thể điều chỉnh linh hoạt theo diễn biến giá nhiên liệu.
Cục Hàng không cũng đánh giá việc áp dụng phụ thu sẽ không gây áp lực đáng kể lên lạm phát. Trong cơ cấu tính chỉ số giá tiêu dùng (CPI), nhóm giao thông chỉ chiếm khoảng 9,67%, trong đó vận tải hàng không là tỷ trọng nhỏ. Trước đó, việc tăng giá trần vé máy bay nội địa trong năm 2023 chỉ khiến CPI tăng khoảng 0,07 điểm phần trăm.
So với phương án tăng giá trần vé máy bay, phụ thu nhiên liệu được đánh giá có ưu điểm linh hoạt, phản ứng nhanh với biến động thị trường và ít tạo áp lực dư luận hơn do mang tính tạm thời. Tuy nhiên, để triển khai, cần có nghị quyết của Chính phủ do chưa có hành lang pháp lý cụ thể.
