Các hãng bay Việt Nam đối mặt với thách thức lớn từ giá nhiên liệu tăng cao
Trong bối cảnh giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 duy trì ở mức cao do ảnh hưởng từ xung đột quân sự tại Trung Đông, các hãng hàng không Việt Nam đang xây dựng phương án cân đối nguồn lực. Mục tiêu chính là bảo đảm hoạt động khai thác trên các đường bay nội địa trục chính như Hà Nội-Đà Nẵng-Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời duy trì các đường bay phục vụ nhiệm vụ chính trị-kinh tế-xã hội.
Tần suất bay giảm mạnh trên nhiều tuyến
Ông Đỗ Hồng Cẩm, Phó Cục trưởng Hàng không Việt Nam, cho biết các hãng hàng không Việt đang cố gắng giữ tối đa lịch sử khai thác và duy trì hiện diện trên các thị trường quốc tế trọng điểm. Tuy nhiên, một số hãng đã có kế hoạch hoặc chính thức điều chỉnh mạng bay với việc giảm tần suất hoặc dừng khai thác một số đường bay nội địa có tỷ lệ đặt chỗ hoặc hệ số sử dụng ghế thấp, thường vào khung giờ đêm, thấp điểm và trên các đường bay ngách không bù đắp được chi phí.
“Hiện nay, các hãng hàng không Việt Nam vẫn đang duy trì hoạt động khai thác với mạng đường bay và tần suất theo lịch bay mùa đông 2025/2026, chưa có sự điều chỉnh giảm. Tuy nhiên, các hãng đã có kế hoạch chính thức điều chỉnh mạng bay, giảm tần suất hoặc dừng khai thác một số đường bay nội địa do ảnh hưởng từ xung đột quân sự Trung Đông, gây biến động giá nhiên liệu tăng cao”, ông Đỗ Hồng Cẩm nhìn nhận.
Vietnam Airlines dừng nhiều đường bay nội địa
Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) công bố từ ngày 1/4/2026 sẽ chính thức dừng một số đường bay nội địa. Cụ thể, các đường bay bị dừng bao gồm Cát Bi-Buôn Ma Thuột, Cát Bi-Cam Ranh, Cát Bi-Phú Quốc, Cát Bi-Cần Thơ, Thành phố Hồ Chí Minh-Vân Đồn, Thành phố Hồ Chí Minh-Rạch Giá, và Thành phố Hồ Chí Minh-Điện Biên.
Tuỳ theo diễn biến tình hình, với mức giá nhiên liệu dao động từ 160-200 USD/thùng, Vietnam Airlines dự kiến cắt giảm khoảng hơn 700-1.700 cặp chuyến bay/tháng trong quý II/2026, tương ứng mức hủy 10-20%. Trong đó, đường bay quốc tế hủy 4-18%, nội địa hủy 12%-26%. Hãng sẽ cố gắng tối đa giữ lượt cất, hạ cánh lịch sử và duy trì hiện diện tại các thị trường đang khai thác đối với quốc tế, trong khi đối với bay nội địa, sẽ dừng khai thác các đường bay không có hiệu quả dài hạn.
Các hãng khác cũng điều chỉnh kế hoạch
Hãng hàng không Pacific Airlines có kế hoạch cắt giảm tần suất vào các giai đoạn/ngày khai thác thấp điểm và khung giờ xấu, dự kiến giảm 8-30% tải cung ứng trong quý II/2026, bắt đầu từ tháng 4/2026. Hãng hàng không Vietjet đã có kế hoạch cắt giảm 18% tổng sản lượng khai thác trên toàn mạng bay so với kế hoạch trong tháng 4/2026, với nội địa giảm 22% và quốc tế giảm 11%. Một số đường bay sẽ điều chỉnh như Hà Nội-Cam Ranh giảm 24 chuyến/tuần, Hà Nội-Buôn Ma Thuột giảm 14 chuyến/tuần.
Hãng hàng không Bamboo Airways dự kiến chỉ có thể khai thác với tần suất 15-17 chuyến/ngày từ tháng 4/2026, giảm hơn 50% so với hiện tại, tập trung vào đường bay trục chính và Quy Nhơn. Hãng Vietravel Airlines dự kiến duy trì khai thác với 2 tàu bay và tần suất 12-14 chuyến/ngày trong tháng 4/2026, sau đó tăng lên 28-30 chuyến/ngày từ cuối tháng 4. Hãng Sun PhuQuoc Airways phấn đấu duy trì 60 chuyến/ngày nhưng cũng có thể điều chỉnh kế hoạch.
Phụ thu nhiên liệu và tăng giá vé
Trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá nhiên liệu bay Jet A-1 vẫn duy trì ở mức cao, các hãng hàng không đều lên kế hoạch phụ thu nhiên liệu và điều chỉnh tăng giá vé từ tháng 4/2026. Ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Hàng không Việt Nam, đánh giá biến động giá xăng dầu dự báo sẽ tiếp tục giữ ở mức cao, gây rủi ro lớn cho chuỗi cung ứng.
Theo ước tính của Cục Hàng không Việt Nam, với tỷ trọng chi phí nhiên liệu khoảng 35-40% tổng chi phí của hãng hàng không, trường hợp mức giá Jet A-1 dao động khoảng 200 USD/thùng có thể làm tăng khoảng 40% chi phí. Cục đề xuất cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không đối với dịch vụ vận chuyển hành khách nội địa hạng phổ thông cơ bản, áp dụng trong thời gian ngắn 3 tháng để bảo đảm ổn định hoạt động.
Kiến nghị các giải pháp hỗ trợ
Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền các giải pháp hỗ trợ cấp bách, bao gồm:
- Cho phép áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không với mức điều chỉnh linh hoạt theo giá Jet A-1.
- Xem xét gia hạn thời gian áp dụng thuế nhập khẩu 0%, giảm thuế bảo vệ môi trường từ 1.500 đồng/lít xuống còn 1.000 đồng/lít với nhiên liệu Jet A-1.
- Giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với nhiên liệu bay để giúp các doanh nghiệp giảm áp lực dòng tiền.
- Chính phủ, Bộ Ngoại giao tiếp tục trao đổi qua ngoại giao các cấp với các quốc gia có nguồn cung nhiên liệu lớn.
- Chỉ đạo Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn tăng tối đa công suất và ưu tiên sản xuất nhiên liệu Jet A-1.
Các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không đang cố gắng đáp ứng hoạt động khai thác đến giữa tháng 4/2026, nhưng sau thời điểm này, lượng nhiên liệu có thể không bảo đảm và phải nhập với giá spot rất cao.
