Tiến độ giải phóng mặt bằng hai cao tốc trọng điểm tại Lâm Đồng chậm trễ
Theo báo cáo mới nhất từ Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Lâm Đồng, tính đến ngày 24 tháng 3, công tác giải phóng mặt bằng cho hai dự án cao tốc chiến lược Bảo Lộc - Liên Khương và Tân Phú - Bảo Lộc vẫn đang triển khai với tốc độ chậm hơn so với kế hoạch. Nguyên nhân chính được xác định là do những vướng mắc liên quan đến giá đền bù chưa đạt được sự thống nhất giữa các bên và những khó khăn trong việc bố trí tái định cư cho hàng ngàn hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án.
Cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương: Vướng giá đất và chậm trễ tái định cư
Dự án cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương với chiều dài 73,62 km yêu cầu thu hồi hơn 537 ha đất, liên quan trực tiếp đến 2.470 hồ sơ. Đến thời điểm hiện tại, công tác kiểm đếm đã đạt tỷ lệ 98,83%. Hơn 2.332 hồ sơ đã được phê duyệt phương án bồi thường với tổng kinh phí dự kiến lên đến khoảng 2.695 tỉ đồng. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân mới chỉ đạt 75,5% và số tiền chi trả thực tế cho người dân mới ở mức khoảng 62%.
Báo cáo chi tiết từ các địa phương cho thấy vẫn còn tồn tại nhiều "điểm nghẽn" trong quá trình triển khai. Cụ thể, tại phường 1 thuộc thành phố Bảo Lộc, vẫn còn 14 hộ gia đình chưa thể tiến hành kiểm đếm do chưa xác định được chủ hộ chính thức. Bên cạnh đó, nhiều hồ sơ vẫn chưa đủ cơ sở pháp lý để tính toán bồi thường nhà ở và các công trình xây dựng do chưa nhận được sự xác nhận hiện trạng từ chính quyền địa phương.
Một vấn đề đáng chú ý khác là các khu tái định cư dành cho người dân bị thu hồi đất vẫn chưa được hoàn thiện về hệ thống hạ tầng cơ bản. Tình trạng này khiến 12 hộ dân đã đủ điều kiện nhận tái định cư vẫn chưa thể được bố trí chỗ ở mới, gây ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ bàn giao mặt bằng.
Tại các xã Bảo Thuận và Gia Hiệp, khó khăn lớn nhất nằm ở việc nhiều hộ dân chưa đồng thuận với mức giá đền bù đất đai được đề xuất. Nhiều hộ gia đình cho rằng giá bồi thường hiện tại thấp hơn đáng kể so với giá thị trường, dẫn đến việc họ từ chối nhận tiền đền bù. Đặc biệt, tại xã Gia Hiệp còn phát sinh những trường hợp phức tạp về mặt pháp lý như đất đai được sang nhượng qua nhiều đời mà không có giấy tờ hợp lệ, chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính hoặc vướng mắc về thừa kế có yếu tố nước ngoài.
Ở xã Ninh Gia, nhiều hồ sơ vẫn chưa thể kiểm đếm do không liên hệ được với chủ sử dụng đất. Một số hồ sơ khác phải tiến hành xử lý lại nguồn gốc đất, trích đo lại thửa đất, thậm chí có trường hợp còn dính đến ranh đất thuộc quyền quản lý của lực lượng quốc phòng.
Tại xã Tân Hội, vướng mắc chủ yếu xuất phát từ việc chưa có hướng dẫn cụ thể để xác nhận các hộ gia đình trực tiếp sản xuất nông nghiệp. Điều này khiến người dân chưa được hưởng các chính sách hỗ trợ ổn định đời sống theo quy định, dẫn đến tình trạng nhiều hộ chưa đồng ý bàn giao mặt bằng cho dự án.
Trong khi đó, tại xã Hiệp Thạnh, vẫn còn 16 thửa đất chưa xác định được chủ sử dụng chính thức. Đồng thời, khu tái định cư trên địa bàn xã cũng chưa nhận được sự chấp thuận cần thiết, tiếp tục gây ảnh hưởng tiêu cực đến tiến độ giải phóng mặt bằng tổng thể.
Trước hàng loạt vướng mắc kể trên, các địa phương đã kiến nghị cấp có thẩm quyền sớm ban hành hướng dẫn chi tiết về việc xác nhận lao động nông nghiệp; đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư; đồng thời xem xét điều chỉnh mức giá bồi thường cho phù hợp với thực tế thị trường tại địa phương.
Cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc: Nhiều "điểm nghẽn" trong triển khai
Dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc với chiều dài 53,97 km yêu cầu thu hồi gần 394 ha đất, liên quan đến 918 hồ sơ. Tuy nhiên, tiến độ giải phóng mặt bằng của dự án này đang chậm hơn đáng kể so với tuyến cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương.
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Lâm Đồng, đến thời điểm hiện tại mới chỉ kiểm đếm được 89,32% tổng số hồ sơ; gần 11% còn lại chưa thể thực hiện do không liên hệ được với chủ sử dụng đất. Tỷ lệ giải ngân đạt 38,6%, trong khi tỷ lệ chi trả thực tế còn ở mức thấp, chỉ khoảng 34,1%, cho thấy những vướng mắc lớn ở khâu pháp lý đầu vào.
Cụ thể, tại phường 1 và phường 2 thuộc thành phố Bảo Lộc, hàng chục hồ sơ vẫn chưa thể tiến hành kiểm đếm do tình trạng đất bị phân lô trái phép và chủ sử dụng không cư trú tại địa phương. Riêng tại phường 2 - Bảo Lộc còn tồn đọng nhiều hồ sơ chưa được xác nhận về mặt pháp lý, làm chậm toàn bộ quy trình bồi thường và giải phóng mặt bằng.
Tại xã Đạ Huoai, vướng mắc cũng diễn ra tương tự khi hàng chục hồ sơ chưa làm rõ được nguồn gốc đất đai. Nhiều trường hợp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên người khác, thậm chí có trường hợp đang trong quá trình tranh chấp và đã được tòa án thụ lý giải quyết. Một số hồ sơ liên quan đến đất thuộc các nông trường, lâm trường phải chờ xác minh từ nhiều cơ quan có thẩm quyền, trở thành "điểm nghẽn" lớn nhất của toàn tuyến cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc.
Trong khi đó, tại xã Đạ Tẻh 2, dù công tác kiểm đếm đã được hoàn tất, nhưng tỷ lệ chi trả tiền bồi thường mới chỉ đạt khoảng 30%, cho thấy việc triển khai phương án bồi thường vẫn còn rất chậm so với yêu cầu thực tế.
Đẩy nhanh tiến độ và khẩn trương tổ chức thi công
Trước những vướng mắc kéo dài, các địa phương đã kiến nghị Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Lâm Đồng cùng các đơn vị liên quan cần đẩy nhanh tiến độ xác nhận pháp lý cho các hồ sơ; hỗ trợ rà soát nguồn gốc đất đai, đặc biệt là đối với đất thuộc các nông trường và lâm trường; đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành để xử lý dứt điểm các trường hợp tranh chấp, chồng lấn phức tạp.
Theo đánh giá của các địa phương, việc sớm hoàn thiện hồ sơ pháp lý được xem là điều kiện tiên quyết nhằm tháo gỡ "nút thắt" trong công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng, từ đó tạo đà tăng tốc cho các dự án cao tốc trọng điểm trên địa bàn tỉnh.
Vào ngày 26 tháng 3, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hồng Hải đã chủ trì buổi làm việc nghe báo cáo chi tiết về tiến độ triển khai hai dự án cao tốc trên địa bàn. Tại cuộc họp, các địa phương và cơ quan chuyên môn của tỉnh đã đề xuất nhiều giải pháp tháo gỡ, trong đó có việc khẩn trương lập hồ sơ thiết kế kỹ thuật, hoàn tất thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng tại các lâm trường.
Ông Nguyễn Hồng Hải yêu cầu Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Lâm Đồng phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và địa phương, đẩy nhanh tiến độ chi trả bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các vị trí dự kiến thi công trong tháng 4, đồng thời không để phát sinh khiếu nại của người dân.
Đối với các hạng mục dự kiến triển khai trong tháng 4 năm 2026, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các nhà thầu ưu tiên tối đa nguồn lực, khẩn trương tổ chức thi công. Trong đó, tập trung thực hiện rà phá bom mìn tại các khu vực chuẩn bị khởi công, huy động đầy đủ nhân lực và vật lực nhằm đảm bảo tiến độ đề ra.
Bên cạnh đó, Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng được giao nhiệm vụ chủ động thẩm định hồ sơ, ưu tiên xử lý các nội dung phục vụ thi công trong tháng 4 năm 2026 cũng như cả năm 2026; đồng thời tổ chức giao ban định kỳ 2 lần mỗi tuần để kịp thời đôn đốc và tháo gỡ những khó khăn phát sinh.
Hai tuyến cao tốc hoàn thành sẽ mở ra không gian phát triển mới
Theo đánh giá của lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng, hai tuyến cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương giữ vai trò là trục kết nối chiến lược giữa khu vực Tây Nguyên và vùng kinh tế trọng điểm phía nam. Khi được hoàn thành, các tuyến đường cao tốc này sẽ góp phần rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, giảm tải cho quốc lộ 20, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho địa phương và toàn vùng.
