Hà Nội dự kiến triển khai thí điểm vùng phát thải thấp (LEZ) từ ngày 1/7 đến 31/12/2026, trong đó cấm xe máy xăng theo giờ tại khu vực lõi phường Hoàn Kiếm với 11 tuyến phố: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ. Đây là bước đi nhằm giảm ô nhiễm không khí và hướng tới giao thông xanh.
Hệ thống giám sát và hạ tầng kỹ thuật
Công an TP Hà Nội được giao hoàn thiện hệ thống tín hiệu giao thông theo quy định trước khi đưa vùng thí điểm vào thực hiện. Đơn vị này cũng xây dựng quy định cơ chế đặc thù về màu biển kiểm soát phương tiện để nhận diện các xe sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, đồng thời hoàn thiện hệ thống nhận diện và phân loại phương tiện (ANPR) trong giai đoạn 1.
Trọng tâm của hệ thống là xây dựng hạ tầng giám sát giao thông hiện đại, với công nghệ nhận diện biển số tự động (ANPR) được xác định là thành phần cốt lõi. Công nghệ này đã được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia trong triển khai vùng phát thải thấp, cho phép giám sát, phân loại và đối chiếu thông tin phương tiện theo thời gian thực với độ chính xác cao.
Lắp đặt camera và tích hợp dữ liệu
Hệ thống camera ANPR sẽ được lắp đặt đồng bộ tại tất cả các điểm vào và ra của vùng phát thải thấp, đảm bảo kiểm soát các xe trong khu vực. Dữ liệu nhận diện phương tiện được kết nối và tích hợp với các cơ sở dữ liệu liên quan, bao gồm cơ sở dữ liệu của Công an thành phố, Sở Xây dựng và Sở Nông nghiệp và Môi trường, qua đó hình thành hệ thống quản lý tập trung, thống nhất và liên thông.
Thông tin phương tiện sẽ được đối chiếu tự động với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành như cơ sở dữ liệu đăng kiểm phương tiện, cơ sở dữ liệu về mức phát thải, cơ sở dữ liệu phương tiện được cấp phép lưu thông trong vùng phát thải thấp (bao gồm phương tiện của cư dân nội vùng, phương tiện sử dụng năng lượng sạch, phương tiện được miễn trừ), cũng như cơ sở dữ liệu dân cư.
Xử lý vi phạm tự động
Hệ thống giám sát cho phép xác định và xử lý vi phạm một cách tự động và kịp thời. Đối với các trường hợp phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải hoặc không thuộc diện được phép lưu thông trong vùng phát thải thấp, hệ thống tự động ghi nhận đầy đủ thông tin vi phạm, bao gồm hình ảnh phương tiện, biển số, thời gian và vị trí. Dữ liệu sau đó được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định, đồng thời gửi thông báo tới chủ phương tiện qua các nền tảng kết nối số như VNeTraffic, VNeID, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả thực thi.
Lộ trình triển khai
Để đảm bảo hệ thống vận hành hiệu quả, cần hoàn thiện đồng bộ các điều kiện hạ tầng kỹ thuật đi kèm, bao gồm hệ thống biển báo, tín hiệu giao thông và tổ chức phân luồng phương tiện phù hợp trước khi đưa vùng phát thải thấp vào vận hành chính thức. Các yếu tố này không chỉ hỗ trợ công tác kiểm soát mà còn giúp người tham gia giao thông nhận biết rõ ràng phạm vi, quy định và điều kiện lưu thông trong khu vực.
Công an thành phố được giao chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng và UBND các phường liên quan triển khai hệ thống hạ tầng giám sát, đồng thời xây dựng và hoàn thiện quy trình vận hành, bảo trì, chia sẻ dữ liệu và xử lý vi phạm. Việc triển khai sẽ được thực hiện theo lộ trình thận trọng, trước hết thí điểm tại khu vực lõi quận Hoàn Kiếm, sau đó đánh giá, hoàn thiện và từng bước mở rộng ra toàn bộ khu vực Vành đai 1.
Hệ thống nhận diện biển số tự động (ANPR) sẽ được ưu tiên lắp đặt tại các cửa ngõ ra vào khu vực vùng phát thải thấp, đảm bảo khả năng kiểm soát liên tục và toàn diện ngay từ giai đoạn thí điểm.
