Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp, cấm xe máy xăng theo giờ ở khu vực trung tâm
Theo dự thảo đề án "Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội", từ ngày 1/7/2026, thủ đô sẽ chính thức triển khai thí điểm mô hình này tại một số khu vực trọng điểm. Giai đoạn đầu tiên kéo dài từ 1/7 đến 31/12 sẽ tập trung vào phường Hoàn Kiếm, với những quy định nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu ô nhiễm không khí và cải thiện môi trường đô thị.
Quy định chi tiết cho từng khu vực
Khu vực thí điểm được chia thành hai phần chính: vùng đệm và vùng lõi. Vùng đệm bao quanh các phố Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật trở vào trong khu phố cổ sẽ cấm xe ôtô trên 16 chỗ theo khung giờ cố định: sáng từ 6h đến 9h và chiều từ 16h đến 19h30 hàng ngày.
Vùng lõi thuộc phường Hoàn Kiếm bao gồm 11 tuyến phố: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ. Tại đây, thành phố sẽ áp dụng lệnh cấm toàn bộ xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động kinh doanh trên nền tảng ứng dụng kết nối vận tải.
Đối với xe máy xăng không hoạt động kinh doanh, lệnh cấm lưu thông sẽ được áp dụng theo khung giờ cụ thể: từ 18h đến 24h thứ Sáu, và từ 6h đến 24h thứ Bảy, Chủ nhật hàng tuần. Điều này cho thấy thành phố tập trung vào việc hạn chế phương tiện cá nhân vào những thời điểm cao điểm cuối tuần, khi lưu lượng giao thông và hoạt động du lịch thường tăng đột biến.
Lộ trình chuyển đổi và quy định với ôtô
Trong 3 tháng đầu tiên (từ 1/7 đến 1/10), người dân sinh sống trong khu vực thí điểm sẽ được yêu cầu đăng ký trực tuyến với chính quyền địa phương về lộ trình chuyển đổi xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang các phương tiện thân thiện với môi trường hơn.
Về phía ôtô, các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ phải tuân thủ quy định khắt khe. Xe ưu tiên và phương tiện có giấy phép lưu thông hợp lệ vẫn được phép hoạt động trong vùng phát thải thấp. Tuy nhiên, tất cả ôtô (cả trên và dưới 16 chỗ) đều phải đạt mức khí thải 4 theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 85:2025/BNNMT.
Đối với xe tải, quy định còn nghiêm ngặt hơn. Các loại xe tải thông dụng có khối lượng từ 2 tấn đến dưới 3,5 tấn phải đáp ứng chuẩn khí thải mức 4 và chỉ được phép hoạt động từ 21h đến 6h sáng hôm sau. Trong khi đó, xe tải có khối lượng trên 3,5 tấn bị cấm hoàn toàn trong khu vực thí điểm.
Kế hoạch mở rộng trong tương lai
Dự án vùng phát thải thấp của Hà Nội được chia thành ba giai đoạn rõ ràng:
- Giai đoạn 1 (1/7/2026 - 31/12/2026): Thí điểm tại phường Hoàn Kiếm.
- Giai đoạn 2 (1/1/2027 - 31/12/2027): Mở rộng phạm vi sang phường Cửa Nam, bao gồm 14 tuyến phố như Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, và nhiều tuyến phố lân cận khác.
- Giai đoạn 3 (1/1/2028 - 31/12/2029): Triển khai toàn bộ vùng phát thải thấp trên diện tích hơn 26 km² thuộc Vành đai 1, với chu vi khoảng 25 km, bao phủ 9 phường và ảnh hưởng đến khoảng 625.000 người dân.
Phạm vi giai đoạn 3 sẽ được bao quanh bởi các tuyến đường chính như Hoàng Cầu, Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, và nhiều tuyến phố quan trọng khác, tạo thành một vành đai xanh bảo vệ môi trường trung tâm thủ đô.
Việc triển khai vùng phát thải thấp không đồng nghĩa với lệnh cấm triệt để xe xăng trong Vành đai 1 như nhiều người lo ngại. Thay vào đó, thành phố áp dụng phương pháp tiếp cận có lộ trình, cho phép người dân và doanh nghiệp thích nghi dần với các quy định mới, đồng thời khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện sạch hơn.
