Việc ngập úng cục bộ tại Thủ đô Hà Nội mỗi khi có mưa lớn đã trở thành hình ảnh quen thuộc. Trong bối cảnh thời tiết cực đoan, những trận mưa lịch sử không còn hiếm gặp, thời gian ngập kéo dài hơn, có khi lên tới 2-3 ngày tại nhiều điểm trũng, gây ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân. Đây là bài toán mà thành phố đang nỗ lực khắc phục trong những năm qua.
Giải pháp chống ngập cấp bách
Để giải quyết tình trạng úng ngập, Hà Nội đã chủ động triển khai 10 dự án chống ngập cấp bách với tổng vốn đầu tư gần 5.600 tỷ đồng. Đây được xem là bước chạy nước rút nhằm xử lý nhanh các điểm úng ngập cục bộ trước mùa mưa bão năm 2026. Đến nay, các dự án đang bứt tốc với quyết tâm hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm hiệu quả tiêu thoát nước.
Tiến độ thi công ấn tượng
Sau nhiều ngày đêm thi công, thành phố đã hoàn thành 95% khối lượng của 3 dự án chống ngập cấp bách, với 36/40 hạng mục cơ bản hoàn thành, sẵn sàng vận hành thử trước mùa mưa 2026. Hồ điều hòa Đồng Bông 2, với tổng mức đầu tư điều chỉnh hơn 601 tỷ đồng, không chỉ là dự án thoát nước đơn thuần. Khi hoàn thành, hồ có dung tích điều tiết hơn 500.000 m3, đóng vai trò như túi chứa nước khổng lồ cho khu vực Mễ Trì, Mỹ Đình và Đại Mỗ. Đến nay, khoảng 90% khối lượng công việc đã cơ bản hoàn thành.
Ông Nguyễn Thể Chiến, Chỉ huy trưởng công trường Hồ Đồng Bông 2, cho biết: “Hiện nay, đơn vị chúng tôi đã phối hợp các cơ quan chức năng vận chuyển đất đá ra khỏi công trường với khối lượng lớn, bảo đảm an toàn. Đến thời điểm này, đơn vị đã thực hiện được mọi kế hoạch và chỉ tiêu được đề ra”.
Hồ điều hòa Yên Nghĩa 2
Công trình Hồ điều hòa Yên Nghĩa 2 cũng đang được gấp rút hoàn thiện, sẵn sàng phục vụ mùa mưa bão năm nay. Với dung tích khoảng 200.000 m3, công trình có nhiệm vụ điều tiết nước, kết nối kênh La Khê với trạm bơm Yên Nghĩa. Hiện một số hạng mục đã cơ bản hoàn thành. Ông Dương Hùng Cường, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp thành phố Hà Nội, cho biết công trình đã hoàn thành công tác kè hồ, thi công xong hai cống đối nối, cống ra và cống vào. Hiện còn hạng mục đào lòng hồ và vận chuyển đất. Chủ đầu tư và nhà thi công đang phấn đấu bảo đảm tiến độ trước mùa mưa 2026.
Bể điều tiết ngầm lớn nhất Hà Nội
Cùng với các hồ điều hòa, Hà Nội cũng đang khẩn trương hoàn thiện bể điều tiết ngầm tại khu vực chợ Hàng Da. Với sức chứa hơn 2.500 m3, đây là công trình bể chống ngập ngầm lớn nhất Hà Nội. Công trình được lắp đặt 3 máy bơm với tổng công suất 900 m3 mỗi giờ. Khi nước dâng đến mức quy định, hệ thống sẽ tự động vận hành, bơm nước vào mạng lưới tiêu thoát chung của thành phố.
Theo số liệu trận mưa ngày 25-27/8/2025 (lượng mưa khoảng 350 mm), khu vực Phùng Hưng - Bát Đàn - Đường Thành - Nhà Hỏa ngập 0,6-0,8 m trong 4 giờ. Mô phỏng cho thấy, với trận mưa tương tự, khu vực trên sẽ không còn ngập khi bể điều tiết đi vào hoạt động. Nước mưa được lưu giữ, sau mưa sẽ được bơm cưỡng bức ra hệ thống chung trong vòng 4 giờ, bảo đảm không quá tải cống hạ lưu.
Người dân kỳ vọng vào các dự án chống ngập
Với việc thành phố bứt tốc hoàn thành các dự án chống ngập cấp bách, nhiều người dân bày tỏ sự tin tưởng và kỳ vọng. Anh H.H.A. sống tại phường Ba Đình chia sẻ: “Tôi rất kỳ vọng vào sự quy hoạch cấp bách này của thành phố. Nếu tình trạng ngập úng được khắc phục, việc đi lại sẽ an toàn hơn, giao thông thuận lợi hơn và diện mạo Thủ đô cũng sẽ khác hơn trong mắt nhân dân và du khách mỗi khi mùa mưa bão đến”.
Còn anh N.V.T., lái xe công nghệ, chia sẻ: “Mỗi khi di chuyển mà gặp cảnh ngập úng thực sự là nỗi ám ảnh. Năm ngoái, ngập nội đô diện rất rộng, ngay khu Thái Hà ngập sâu không thể đi nổi, nhiều xe chết máy. Tôi rất hy vọng khi các công trình chống ngập đi vào hoạt động sẽ cải thiện được tình trạng này”.
Chị N.T.M.T. sống trên phố Đội Cấn bày tỏ: “Tôi vẫn nhớ trận lụt năm ngoái, 6 giờ tối, tôi và nhiều phụ huynh vẫn nhờ sự hỗ trợ của lực lượng chức năng để đón con từ trường ra do trước cổng trường ngập quá sâu. Việc thành phố triển khai các công trình chống ngập cấp bách là vô cùng thiết thực. Dù quá trình thi công gây ảnh hưởng nhất định, nhưng tôi rất kỳ vọng các công trình này sẽ hiệu quả để cuộc sống không bị đảo lộn vì ngập úng”.
Định hướng dài hạn
Với việc đồng loạt đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, Hà Nội đang từng bước nâng cao năng lực tiêu thoát nước, giảm thiểu nguy cơ úng ngập trong mùa mưa bão. Không chỉ giải quyết bài toán hạ tầng trước mắt, các dự án còn hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và cải thiện chất lượng sống cho người dân Thủ đô.
Sở Xây dựng thành phố Hà Nội đang xây dựng đề án chống ngập giai đoạn 2026-2030 với tầm nhìn dài hạn, hướng tới các giải pháp bền vững như mở rộng hạ tầng thoát nước, bổ sung hồ điều hòa, bể ngầm, tăng diện tích cây xanh, cải tạo bề mặt thấm nước và phát triển mô hình thành phố bọt biển. Danh mục ưu tiên trong đề án có tổng mức đầu tư khoảng 20.000 tỷ đồng, thể hiện định hướng chuyển từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro ngập lụt một cách chủ động và bền vững.
