Gia Lai đẩy nhanh giải phóng mặt bằng cao tốc Quy Nhơn - Pleiku trước mùa mưa
Ngày 17.4, ông Nguyễn Tự Công Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, đã chủ trì cuộc họp kiểm tra tiến độ thực hiện dự án và công tác giải phóng mặt bằng tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku tại xã Ia Băng. Dự án này đang chạy đua với thời gian để hoàn thành các khâu quan trọng trước khi mùa mưa ập đến, nhằm đảm bảo tiến độ thi công toàn tuyến.
Khối lượng lớn và áp lực thời gian
Theo báo cáo, tổng nhu cầu sử dụng đất cho toàn dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku là khoảng 942,1 ha, bao gồm gần 257 ha đất lâm nghiệp và gần 190 ha đất trồng lúa, trải dài trên tuyến dài 125 km. Khối lượng công việc đồ sộ này dẫn đến tổng chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ước tính hơn 4.700 tỉ đồng, tạo áp lực không nhỏ cho các địa phương trong việc vừa đảm bảo tiến độ, vừa giữ ổn định đời sống người dân bị ảnh hưởng.
Dự án được chia thành ba thành phần chính. Đối với dự án thành phần 1 (Km0 - Km22) dài 22km, đến ngày 16.4, công tác kiểm đếm đã hoàn thành 100% với 1.550 hộ bị ảnh hưởng; phương án đã được phê duyệt cho 1.313 hộ và chi trả cho 1.084 hộ. Tổng chiều dài mặt bằng đã bàn giao đạt 14,5/22 km.
Trong khi đó, dự án thành phần 2 (Km22 - Km90) dài 68 km có quy mô ảnh hưởng lớn hơn, với hơn 576,7 ha đất thu hồi, liên quan đến 1.699 hộ và 11 tổ chức. Đến nay, đã kiểm đếm được 1.358/1.712 hộ, xác nhận nguồn gốc đất cho 1.132 hộ và phê duyệt phương án bồi thường cho 435 hộ.
Vướng mắc và nỗ lực vượt khó
Một số địa phương như xã Ya Hội, phường An Bình, xã Đăk Pơ và xã Hra đang bứt tốc với tỷ lệ kiểm đếm, lập phương án và bàn giao mặt bằng tăng nhanh theo chỉ đạo của UBND tỉnh Gia Lai. Tuy nhiên, vướng mắc lớn vẫn tập trung ở các khu vực có đất rừng. Cụ thể, tại xã Bình Phú và Bình Khê, khoảng 33 ha đất rừng sản xuất và rừng phòng hộ đang được phối hợp xử lý; xã Ya Hội còn vướng 42,8 ha đất rừng phòng hộ; xã Đăk Pơ còn khoảng 28 ha thuộc rừng phòng hộ Bắc An Khê chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng.
Đối với dự án thành phần 3 (Km90 - Km125), dài 35 km, tổng diện tích giải phóng mặt bằng là hơn 340,8 ha với 1.540 hộ và 3 tổ chức bị ảnh hưởng. Công tác thi công tại đây đang được triển khai khẩn trương khi mùa mưa sắp đến.
Đồng loạt triển khai khu tái định cư
Song song với giải phóng mặt bằng tuyến chính, tỉnh Gia Lai đang triển khai 9 khu tái định cư để phục vụ di dời hàng trăm hộ dân. Khoảng 488 hộ thuộc dự án thành phần 1 và 2, cùng 123 hộ thuộc dự án thành phần 3 sẽ được bố trí tái định cư. Hiện 6 khu tái định cư của dự án thành phần 1 đã có nhà thầu thi công từ tháng 3.2026, tập trung vào các hạng mục hạ tầng thiết yếu như thoát nước và hố ga tại các vị trí ưu tiên.
Các khu tái định cư thuộc dự án thành phần 3 tại xã Ia Băng (11,7 ha, 123 lô) và Mang Yang (3,1 ha, 64 lô) đã được khởi công từ đầu tháng 4, dự kiến hoàn thành trong tháng 7.2026. Điều này nhằm đảm bảo người dân có nơi ở ổn định trước khi bàn giao mặt bằng.
Chạy đua trước mùa mưa
Trong toàn tuyến, xã Lơ Pang là địa phương đầu tiên hoàn thành 100% giải phóng mặt bằng với 1,26 km đã bàn giao. Xã Kdang cũng đạt tiến độ cao khi phê duyệt phương án đạt 89,2% và bàn giao 72% chiều dài. Xã Ia Băng đã bàn giao 7,4/10,16 km sau khi phê duyệt phương án bồi thường cho diện tích 55,9 ha. Tuy nhiên, xã Mang Yang đang là điểm nghẽn khi tỷ lệ bàn giao mới đạt 45,5%, thấp nhất toàn tuyến.
Ông Nguyễn Trường Sinh, Chủ tịch UBND xã Ia Băng, cho biết địa phương đã cơ bản hoàn thành chi trả bồi thường đất nông nghiệp, hiện tập trung xử lý phần khó nhất là đất ở, nhà ở và công trình kiến trúc của khoảng 100 hộ dân. "Chúng tôi đang nỗ lực vừa đảm bảo quyền lợi người dân, vừa đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng", ông Sinh nhấn mạnh.
Yêu cầu tăng tốc toàn tuyến
Dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku được đầu tư hoàn chỉnh theo quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100 km/giờ, nền đường rộng 24,75 m; dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác năm 2029 với tổng mức đầu tư khoảng 43.734 tỉ đồng. Toàn tuyến được chia thành 3 dự án thành phần, do các ban quản lý của tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư.
Hiện một số địa bàn phía tây Gia Lai chỉ còn khoảng 2 tháng nữa sẽ bước vào mùa mưa, gây nhiều khó khăn cho công tác thi công. Các đơn vị thi công cho biết, ngay khi được bàn giao mặt bằng, sẽ huy động tối đa nhân lực và thiết bị để triển khai, nhằm hạn chế nguy cơ công trình bị đình trệ do mưa kéo dài.
Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Tự Công Hoàng yêu cầu các chủ đầu tư, sở ngành và địa phương phải nâng cao quyết tâm, đẩy nhanh tiến độ để biến toàn tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku thành "đại công trường 3 ca, 4 kíp". Ông Hoàng nhấn mạnh: "Trước 30.4 phải cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng. Đến 30.6 phải cấp đất tái định cư cho người dân, đồng thời đảm bảo nước sạch sinh hoạt. Không để người dân thiếu nước".
Bên cạnh đó, các đơn vị cần hoàn thiện hồ sơ đất rừng, thực hiện nghĩa vụ trồng rừng thay thế, quy hoạch bãi thải và mỏ vật liệu. Chủ đầu tư phải chỉ đạo nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công nhưng vẫn đảm bảo chất lượng công trình, đáp ứng mục tiêu đưa dự án vào vận hành đúng hạn.
