Giá xăng tăng, người dân TP.HCM và Hà Nội đổ xô đi metro, xe buýt điện
Trong bối cảnh giá xăng dầu biến động mạnh, hệ thống giao thông công cộng khép kín không chỉ là giải pháp tiết kiệm tức thời mà còn trở thành động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh tại các đô thị lớn. Lượng hành khách sử dụng metro và xe buýt điện đã tăng vọt, phản ánh xu hướng dịch chuyển rõ rệt của người dân.
Hành trình không phát thải: Từ nhà ra phố
Khi Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP.HCM thông báo về buổi trải nghiệm xe đạp điện tại Thương xá Tax, thông tin này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội và nhận được phản hồi tích cực. Nhiều ý kiến cho rằng, so với xe đạp công cộng truyền thống, phiên bản xe đạp điện là một cải tiến đáng kể, phù hợp với đặc thù đô thị nhiệt đới như TP.HCM.
Với cấu trúc đô thị nhiều cầu vượt, dốc cao và thiếu làn đường riêng cho xe đạp, việc di chuyển bằng sức người trở nên khó khăn. Xe đạp điện với cơ chế trợ lực thông minh giúp người dân di chuyển nhẹ nhàng, tiết kiệm sức lực, đồng thời duy trì vẻ ngoài chỉn chu khi đến nơi làm việc hoặc học tập. Đây được xem là mảnh ghép quan trọng, hoàn thiện bài toán "chặng đầu - chặng cuối" trong hệ sinh thái giao thông xanh của thành phố.
Ví dụ, một cư dân sống tại Vinhomes Grand Park có thể sử dụng xe buýt điện VinBus để đến ga metro số 1, sau đó di chuyển vào trung tâm thành phố trong vòng chưa đầy 20 phút. Từ ga Nhà hát Thành phố, người dân có thể thuê xe đạp hoặc xe đạp điện công cộng để tiếp tục hành trình đến các điểm đến khác. Dịch vụ taxi điện hoặc xe máy điện cũng sẵn sàng phục vụ với tiêu chí "3 không": không mùi xăng, không tiếng ồn và không khí thải. Toàn bộ hành trình tạo nên một mạng lưới khép kín, văn minh, giúp người dân giảm thiểu sự phụ thuộc vào động cơ đốt trong.
Tiết kiệm chi phí và lợi ích kép
Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, việc sử dụng phương tiện công cộng trở thành lựa chọn tối ưu về mặt kinh tế. Theo lãnh đạo Công ty HURC1, lượng khách đi metro số 1 tại TP.HCM đã tăng 24,7% trong tuần qua so với thời điểm trước khi giá xăng tăng. Tương tự, lượng hành khách sử dụng xe buýt cũng ghi nhận mức tăng đột biến ở mọi khung giờ.
Một phép so sánh chi phí cho lộ trình di chuyển 20 km mỗi ngày cho thấy sự chênh lệch đáng kể. Nếu sử dụng xe máy chạy xăng, người dân phải chi khoảng 15.000 đồng tiền xăng mỗi ngày, chưa kể phí gửi xe và bảo dưỡng, với tổng chi phí hàng tháng lên đến 800.000 - 1.000.000 đồng. Trong khi đó, việc sử dụng vé tháng metro kết hợp với xe buýt điện và xe đạp công cộng chỉ tốn khoảng 400.000 - 500.000 đồng mỗi tháng, giúp tiết kiệm ít nhất 50% chi phí. Ngoài ra, người dân còn có thêm thời gian nghỉ ngơi, đọc sách trên tàu thay vì phải đối mặt với khói bụi trên đường.
Minh Thư, một sinh viên tại khu vực Thủ Đức cũ, chia sẻ rằng việc chuyển sang sử dụng "combo" xe buýt điện và tàu điện đã giúp cô tiết kiệm đáng kể chi phí, đủ để trang trải tiền giáo trình và ăn uống. Cô cũng nhấn mạnh lợi ích về sức khỏe và môi trường: "Đi metro và xe điện vừa mát mẻ, vừa khỏe khoắn, không lo quần áo nhễ nhại mồ hôi hay mặt mũi đen kịt vì khói bụi."
Cú hích cho chuyển đổi bền vững
Không chỉ tại TP.HCM, người dân Hà Nội cũng đang chuyển dịch sang sử dụng phương tiện công cộng và xe điện. Những ngày gần đây, các toa tàu metro tuyến Nhổn - Cầu Giấy trở nên đông đúc hơn vào khung giờ sáng sớm, với sự xuất hiện của không chỉ học sinh, sinh viên mà còn cả nhân viên văn phòng và người lao động.
Theo ông Lê Bằng An, Tổng giám đốc Hanoi Metro, sau khi giá xăng dầu được điều chỉnh tăng vào ngày 6/3, lượng hành khách đi tàu điện có xu hướng tăng lên. Cụ thể, tuyến Cát Linh - Hà Đông ghi nhận mức tăng trung bình 4,9%, trong khi tuyến Nhổn - ga Hà Nội tăng mạnh hơn, khoảng 13,2%. Số liệu từ Trung tâm Quản lý giao thông công cộng Hà Nội cũng cho thấy nhu cầu đi lại bằng phương tiện công cộng đang gia tăng, với tổng sản lượng vé lượt xe buýt trợ giá tăng khoảng 15% so với thời điểm trước khi giá xăng điều chỉnh.
Chuyên gia giao thông Nguyễn Xuân Thủy nhận định: "Biến động giá xăng dầu chính là cú hích thúc đẩy bước tiến quan trọng trong hành trình chuyển đổi giao thông xanh tại các đô thị. Thực tế, không ai muốn chạy xe xả thải khói bụi rồi lại chính mình và gia đình hít phải những chất độc hại đó." Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của sự thuận tiện trong giao thông, kêu gọi bình dân hóa mô hình này để mọi người dân, kể cả người già hay người từ tỉnh lên thành phố, đều có thể dễ dàng tiếp cận.
Để đạt được mục tiêu kép là giảm ùn tắc và phát thải, mô hình giao thông "từ cửa tới cửa" khép kín, sử dụng hoàn toàn năng lượng điện và được tích hợp trên một ứng dụng duy nhất, là giải pháp tối ưu cần được nhân rộng. Chuyên gia Nguyễn Xuân Thủy kỳ vọng: "Chỉ cần bố trí kết nối hợp lý và có chính sách mở rộng, mục tiêu xanh hóa đô thị của Việt Nam sẽ sớm thành công."
