Tài xế cao tốc đối mặt nguy cơ sức khỏe do thiếu trạm dừng nghỉ
Việc lái xe nhiều giờ liên tục trên các tuyến cao tốc đang trở thành thách thức lớn đối với sức khỏe của nhiều tài xế. Trong bối cảnh các trạm dừng nghỉ tạm thời thường xuyên quá tải và không đáp ứng đủ nhu cầu nghỉ ngơi, tình trạng mệt mỏi, buồn ngủ khi điều khiển phương tiện ngày càng phổ biến. Điều này dẫn đến những tranh luận sôi nổi trên các diễn đàn mạng xã hội về việc liệu tài xế có được phép dừng xe ở làn khẩn cấp để ngủ khi quá mệt mỏi hay không.
Buồn ngủ không phải là tình huống "bất khả kháng" theo quy định pháp luật
Theo luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, các quy định về dừng, đỗ xe trên cao tốc được thiết lập rất khắt khe nhằm đảm bảo an toàn cho tất cả người tham gia giao thông. Cụ thể, khoản 2, điều 25 của luật này quy định rõ rằng người lái xe chỉ được phép dừng hoặc đỗ xe tại những nơi đã được quy định trước. Chỉ trong các trường hợp gặp sự cố kỹ thuật bất ngờ hoặc tình huống bất khả kháng, tài xế mới được phép thực hiện việc dừng xe ở làn khẩn cấp, đồng thời phải bật đèn khẩn cấp để cảnh báo các phương tiện khác.
Nhiều tài xế hiện nay vẫn lầm tưởng rằng buồn ngủ cực độ có thể được xem là một tình huống bất khả kháng, bởi nếu tiếp tục lái xe trong trạng thái này sẽ tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn nghiêm trọng. Tuy nhiên, từ góc độ pháp lý, buồn ngủ được xác định là một trạng thái sinh lý bình thường mà người lái xe phải có trách nhiệm chủ động kiểm soát. Luật pháp không định nghĩa buồn ngủ là sự cố kỹ thuật hay một trường hợp cấp cứu y tế đột xuất. Do đó, việc dừng xe trên làn khẩn cấp chỉ để ngủ say trong cabin vẫn bị coi là hành vi vi phạm pháp luật một cách rõ ràng.
Mức phạt nặng cho hành vi dừng xe sai quy định trên cao tốc
Căn cứ vào điểm c, khoản 7, điều 6 của Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi dừng xe hoặc đỗ xe trên đường cao tốc không đúng nơi quy định sẽ bị xử phạt tiền với mức từ 12 đến 14 triệu đồng. Không chỉ dừng lại ở việc phạt tiền, theo điểm c, khoản 16, điều 6 của cùng Nghị định này, tài xế vi phạm còn phải đối mặt với hình thức trừ 6 điểm trên giấy phép lái xe của mình. Đây là một mức chế tài khá nặng, được thiết kế nhằm buộc người lái xe phải chủ động lên kế hoạch lộ trình nghỉ ngơi hợp lý, thay vì phó mặc sự an toàn cho làn khẩn cấp một cách thiếu trách nhiệm.
Giải pháp an toàn cho tài xế khi buồn ngủ trên cao tốc
Mặc dù luật pháp quy định nghiêm ngặt, nhưng trong thực tế, vẫn tồn tại những tình huống mà tài xế cảm thấy mệt mỏi đến mức không thể tiếp tục điều khiển phương tiện một cách an toàn. Trong trường hợp trạm dừng nghỉ hoặc lối ra khỏi cao tốc còn cách quá xa, người lái xe vẫn có thể tạm thời dừng xe tại làn khẩn cấp, nhưng phải đảm bảo tuân thủ các điều kiện an toàn tối thiểu và có biện pháp cảnh báo hiệu quả cho các phương tiện xung quanh.
Sau khi đưa xe vào làn khẩn cấp, tài xế cần thực hiện ngay các bước sau:
- Bật đèn hazard (đèn khẩn cấp) để báo hiệu.
- Đặt biển cảnh báo hoặc sử dụng đèn cảnh báo phía sau xe với khoảng cách tối thiểu là 150 mét.
- Tuyệt đối không được ngủ trong cabin hay mắc võng ven đường.
- Nhanh chóng rời khỏi xe và di chuyển ra khu vực phía ngoài dải phân cách.
- Thực hiện các phương pháp giúp tỉnh táo như rửa mặt hoặc tập thể dục nhẹ nhàng để kích thích não bộ.
- Ngay sau đó, di chuyển đến trạm dừng chân hoặc nút giao gần nhất để nghỉ ngơi hoàn toàn.
Hiện nay, mạng lưới trạm dừng chân trên các tuyến cao tốc đã được phát triển khá dày đặc. Bên cạnh đó, các nút giao trên cao tốc thường được bố trí cách nhau khoảng từ 20 đến 50 km, tạo điều kiện thuận lợi để tài xế có thể tranh thủ thoát ra khỏi cao tốc, nghỉ ngơi lấy lại sức khỏe trước khi tiếp tục hành trình một cách an toàn và đảm bảo pháp luật.
