Bộ Xây dựng lấy ý kiến dự thảo thông tư kiểm định khí thải xe máy
Bộ Xây dựng đang tiến hành lấy ý kiến góp ý từ các bên liên quan cho dự thảo Thông tư mới. Văn bản này quy định cụ thể về trình tự, thủ tục kiểm định và miễn kiểm định lần đầu đối với xe cơ giới và xe máy chuyên dùng. Đồng thời, nó cũng đề cập đến quy trình chứng nhận an toàn kỹ thuật cùng với bảo vệ môi trường cho các loại xe đã qua cải tạo. Một điểm nhấn quan trọng là dự thảo sẽ thay thế hoàn toàn Thông tư 47/2024/TT-BGTVT hiện hành.
Phân loại kiểm định dựa trên tuổi đời xe
Một trong những nội dung được quan tâm nhất trong dự thảo chính là quy định về kiểm định khí thải đối với xe mô tô và xe gắn máy. Phương án được thiết kế theo hướng phân loại rõ ràng dựa trên thời gian sản xuất của phương tiện.
Đối với xe sản xuất dưới 5 năm: Chủ xe có thể nhận được giấy chứng nhận kiểm định khí thải mà không cần phải đưa phương tiện đến trực tiếp các cơ sở đăng kiểm. Cơ sở đăng kiểm sẽ dựa vào kết quả chứng nhận chất lượng từ nhà sản xuất hoặc đơn vị nhập khẩu để cấp phép. Thời gian giải quyết thủ tục trong trường hợp này được dự kiến chỉ khoảng 3 giờ làm việc, giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức cho người dân.
Đối với xe sản xuất trên 5 năm: Các phương tiện này bắt buộc phải được kiểm tra thực tế tại các cơ sở đăng kiểm. Quá trình kiểm tra sẽ tuân thủ nghiêm ngặt theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 122:2024/BGTVT. Chủ xe có thể linh hoạt nộp hồ sơ trực tiếp tại trạm hoặc đặt lịch hẹn trực tuyến qua các nền tảng số.
Thủ tục và chu kỳ kiểm định chi tiết
Khi thực hiện kiểm định, người dân chỉ cần chuẩn bị một trong các loại giấy tờ sau đây:
- Bản chính chứng nhận đăng ký xe.
- Bản sao có chứng thực hoặc bản sao điện tử được chứng thực.
- Bản chính giấy hẹn cấp chứng nhận đăng ký xe.
Nếu xe đạt tiêu chuẩn, chủ xe sẽ được cấp chứng nhận kiểm định khí thải dưới dạng bản điện tử. Giấy tờ này sẽ được tích hợp trực tiếp vào tài khoản định danh điện tử (VNeID) của chủ phương tiện, giúp loại bỏ hoàn toàn việc phải mang theo giấy tờ vật lý cồng kềnh. Trong trường hợp xe không đạt yêu cầu, cơ sở đăng kiểm sẽ lập thông báo từ chối và gửi ngay cho chủ xe để tiến hành khắc phục kịp thời.
Đáng chú ý, theo dự thảo thông tư, thời gian 60 tháng (5 năm) được tính từ ngày xuất xưởng của xe. Đối với những xe mô tô, xe gắn máy trong cơ sở dữ liệu không có thông tin về ngày xuất xưởng, thời điểm tính sẽ bắt đầu từ ngày 31 tháng 12 của năm sản xuất xe.
Chu kỳ kiểm định được giữ nguyên theo quy định của Thông tư 47/2024:
- Xe sản xuất trên 5 năm đến 12 năm: Kiểm định sau mỗi 24 tháng.
- Xe đã sản xuất trên 12 năm: Chu kỳ kiểm định là 12 tháng một lần.
Ngay sau khi kết thúc quá trình kiểm định khí thải, cơ sở đăng kiểm sẽ phát hành Giấy chứng nhận kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy. Chứng nhận có thể là bản điện tử trên hệ thống trực tuyến hoặc bản giấy trực tiếp cho chủ xe tùy theo nhu cầu.
Lộ trình áp dụng trên toàn quốc
Theo Quyết định số 13/2026 mới được ban hành, lộ trình kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy sẽ được triển khai theo từng giai đoạn cụ thể:
- Từ ngày 1 tháng 7 năm 2027: Áp dụng tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
- Từ ngày 1 tháng 7 năm 2028: Mở rộng đến các thành phố trực thuộc trung ương còn lại, bao gồm Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng và Cần Thơ.
- Từ ngày 1 tháng 7 năm 2030: Việc kiểm định sẽ được áp dụng cho 28 tỉnh thành trên cả nước. Tùy theo tình hình thực tế, các địa phương này có quyền thực hiện sớm hơn lộ trình đã đề ra.
Tiêu chuẩn kỹ thuật về khí thải
Căn cứ theo Thông tư số 92/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ bao gồm 4 mức giá trị giới hạn tối đa cho phép. Các thông số chính được kiểm soát là Hydrocacbon (HC) và Cacbon Monoxit (CO).
Giá trị giới hạn tối đa cho phép của các thông số CO và HC trong khí thải xe mô tô, xe gắn máy lắp động cơ cháy cưỡng bức được quy định chi tiết như sau:
- Cacbon Monoxit (CO): Từ 4,5% thể tích (Mức 1) giảm dần xuống 2,0% thể tích (Mức 4).
- Hydrocacbon (HC): Đối với động cơ 4 kỳ, giới hạn từ 1.500 ppm thể tích (Mức 1) xuống 1.000 ppm thể tích (Mức 4). Đối với động cơ 2 kỳ, giới hạn từ 10.000 ppm thể tích (Mức 1) xuống 2.000 ppm thể tích (Mức 3 và Mức 4).
Việc ban hành dự thảo thông tư này thể hiện nỗ lực của Bộ Xây dựng trong việc siết chặt quản lý, đồng thời thúc đẩy bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng phương tiện giao thông tại Việt Nam.
