Cơn Sốt Giao Thông Xanh: Người Dân TP.HCM Đổ Xô Đi Metro, Xe Điện Tránh 'Bão Giá'
Trưa thứ ba, trên chuyến tàu metro số 1 từ ga Bến Thành tới ga Thủ Đức tại TP.HCM, không khí trong nhà ga vẫn đông đúc một cách bất ngờ dù đã qua khung giờ cao điểm buổi sáng. Dưới cái nắng gay gắt của thành phố, những bước chân vội vã tìm vào không gian mát lạnh của ga ngầm như một tủ lạnh khổng lồ giữa lòng "chảo lửa". Từ sinh viên, người cao tuổi cho đến du khách nước ngoài, hầu hết đều thao tác thuần thục với thẻ tháng hoặc căn cước công dân tại cổng soát vé, một hình ảnh khác xa với sự lúng túng của những ngày đầu vận hành.
Chuyển Đổi Để Tiết Kiệm: Từ Tránh 'Bão Giá' Đến Né 'Nắng Bụi'
Trên chuyến tàu trở về trung tâm từ ga Thủ Đức, đám đông chờ đợi tại ke ga còn đông hơn, phần lớn là sinh viên chuẩn bị cho ca học chiều. Ngọc Quỳnh, sinh viên năm hai Trường Đại học Luật TP.HCM, chia sẻ: "Năm nhất em ở gần trường nên đi bộ, nhưng năm hai chuyển xuống Thủ Đức để tiết kiệm tiền thuê nhà. Khi giá xăng tăng vọt sau Tết, mỗi lần đổ xăng đều thấy xót ruột, nên em chuyển sang đi metro".
Cô gái trẻ cho biết, từ nhà chị gái ở phường Bình Thọ, cô chỉ mất 5 phút đi bộ ra ga Thủ Đức, sau đó khoảng 20 phút trên tàu là tới ga Bến Thành. Tại đây, cô dễ dàng bắt xe buýt điện tuyến 155 hoặc D4 để tới trường. "Sinh viên dùng vé tháng nên rẻ lắm, tính ra tiết kiệm cả triệu đồng tiền xăng so với xe máy. Ban đầu em chỉ nghĩ đi cho đỡ tốn, nhưng giờ 'nghiện' rồi. Trên tàu mát lạnh, em có thể nghe nhạc, đọc sách, không lo kẹt xe hay khói bụi. Những ngày nắng nóng thế này, đi metro đúng là đỉnh cao", Quỳnh hài hước nói.
Bên cạnh đó, cô Loan, một người cao tuổi, cũng đồng tình: "Từ ngày metro cho quẹt CCCD, tôi đi một mình cũng vô tư. Đi vé tháng đỡ tốn hơn chạy xe hay gọi xe ôm công nghệ. Hằng ngày tôi đều đi tàu từ ga Bình Thái tới Công viên Văn Thánh để thăm cháu".
Thống Kê Ấn Tượng: Lượng Khách Giao Thông Công Cộng Tăng Vọt
Theo Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1, lưu lượng khách trên tuyến metro số 1 đã tăng đột biến từ đầu tháng 3 và duy trì ổn định, với gần 70.000 lượt khách mỗi ngày. Trung tâm Quản lý Giao thông Công cộng TP.HCM cũng ghi nhận nhu cầu đi xe buýt tăng vọt sau đợt giá xăng tăng do xung đột Trung Đông.
Tính chung cả metro và xe buýt, bình quân mỗi ngày có khoảng 340.000 lượt người dân TP.HCM sử dụng phương tiện giao thông công cộng, tăng 35% so với cuối tháng 2 và cao hơn 12% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, tỷ lệ hành khách sử dụng vé tháng và thanh toán không tiền mặt chiếm hơn 60%, phản ánh xu hướng di chuyển thường xuyên và dài hạn.
Tại Hà Nội, tuyến metro Cát Linh - Hà Đông cũng duy trì lượng khách ổn định từ 35.000 đến 40.000 lượt mỗi ngày thường, tăng mạnh vào cuối tuần. Trong 3 tháng đầu năm, đường sắt đô thị tại hai thành phố lớn đã vận chuyển hơn 6 triệu lượt hành khách, vượt xa mọi dự báo lạc quan trước đó.
Làn Sóng Chuyển Đổi Sang Xe Điện: Giải Pháp Tiết Kiệm Và Bền Vững
Không chỉ giao thông công cộng, phân khúc phương tiện cá nhân cũng chứng kiến làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ sang xe điện. Thống kê cho thấy lượt tìm kiếm từ khóa "so sánh chi phí xe điện và xe xăng" tăng 60% trong 2 tháng qua, đặc biệt là xe máy điện. Các thương hiệu như VinFast, Yadea, Pega, Selex Motors, Dat Bike, Before All không ngừng mở rộng sản phẩm và hệ thống phân phối.
VinFast ghi nhận hơn 135.000 đơn đặt hàng và xuất xưởng hơn 93.000 xe máy điện trong tháng 3, mức cao nhất từ trước đến nay. Theo các đại lý, nhu cầu tăng do cộng hưởng từ giá xăng cao và các quy định siết khí thải tại Hà Nội, nơi nhiều tuyến đường sẽ cấm xe máy xăng theo giờ từ tháng 7.
Về chi phí, vận hành xe máy điện chỉ tốn khoảng 10.000 - 15.000 đồng cho 100 km, trong khi xe xăng ngốn gấp 5 - 7 lần. Đối với ô tô điện, sự chênh lệch còn rõ rệt hơn nhờ các chính sách miễn lệ phí trước bạ và giảm thuế tiêu thụ đặc biệt từ Chính phủ.
Chính Sách Hỗ Trợ: Thúc Đẩy Giao Thông Xanh Từ Thành Thị Đến Hàng Không
Chính quyền TP.HCM và Hà Nội đang triển khai nhiều chính sách để xây dựng thói quen di chuyển mới. Tại Hà Nội, vùng phát thải thấp sẽ được áp dụng từ tháng 7, cùng với việc đưa vào vận hành 10 tuyến xe buýt điện với 288 phương tiện. Thành phố cũng đặt mục tiêu chuyển đổi toàn bộ taxi sang năng lượng thân thiện môi trường vào năm 2030.
TP.HCM tăng cường mạng lưới xe buýt gom, với 169 xe buýt điện mới trên 9 tuyến do VinBus vận hành. Hệ thống hiện có 47 tuyến buýt điện và 18 tuyến buýt CNG, chiếm hơn 56% năng lượng sạch. Các chính sách hỗ trợ bao gồm miễn phí vé cho đối tượng chính sách, ưu đãi vé tháng liên thông, và điểm giữ xe giá rẻ quanh ga metro.
Ngành hàng không cũng không đứng ngoài xu hướng. Cục Hàng không Việt Nam đặt lộ trình từ năm 2027-2030 để nghiên cứu sử dụng nhiên liệu thay thế, và từ năm 2035 yêu cầu sử dụng tối thiểu 10% nhiên liệu bền vững cho các chuyến bay ngắn. Mục tiêu dài hạn là chuyển đổi 100% phương tiện trong sân bay sang điện hoặc năng lượng xanh.
Nhận Định Chuyên Gia: Thời Cơ Vàng Để Bứt Tốc Giao Thông Xanh
PGS-TS Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế Quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận định: "Giá xăng dầu biến động mạnh là cơ hội tốt để thúc đẩy chuyển đổi sang giao thông xanh. Người dân sẽ điều chỉnh thói quen, như hạn chế di chuyển không cần thiết, ưu tiên đi bộ hoặc xe đạp cho quãng ngắn, và tăng cường sử dụng phương tiện công cộng".
Ông nhấn mạnh, với các chính sách ưu đãi từ nhà nước và doanh nghiệp, xe điện ngày càng chứng minh lợi ích tiết kiệm chi phí vận hành. Về lâu dài, việc chuyển đổi không chỉ giúp giảm ô nhiễm môi trường đô thị mà còn góp phần ổn định hoạt động kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
"Nếu chính quyền và các nhà sản xuất tranh thủ thời cơ này để chứng minh lợi thế của giao thông xanh, tốc độ chuyển đổi sẽ tăng đáng kể. Đây là thời điểm chín muồi để Việt Nam triển khai chiến lược tổng thể và quyết liệt hơn", PGS-TS Lạng kết luận.
