Cao Tốc Biên Hòa-Vũng Tàu: Giải Pháp Cho Quốc Lộ 51 Quá Tải
Cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu, khởi công vào tháng 6/2023, được xem như một con đường nối dài quan trọng của hệ thống cao tốc Bắc-Nam. Dự án này không chỉ mang ý nghĩa chiến lược về giao thông mà còn hứa hẹn tạo ra những chuyển biến tích cực cho kinh tế - xã hội khu vực Đông Nam Bộ.
Khẩn Trương Từ Những Ngày Đầu
Quay lại thời điểm ba năm trước, ngay sau khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư và Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế đặc thù, toàn bộ hệ thống chính trị của tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) đã nhanh chóng vào cuộc. Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng được thành lập từ cấp tỉnh đến cơ sở, trong khi các sở, ngành chủ động rà soát, bổ sung quy hoạch và trữ lượng vật liệu phục vụ thi công.
Nhờ những nỗ lực đó, đến ngày 30/4/2025, đoạn cao tốc dài khoảng 19,5 km qua khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ), nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, đã chính thức thông xe kỹ thuật. Điều đáng chú ý là tiến độ này vượt trước kế hoạch đến 3 tháng, phản ánh sự quyết tâm cao của các bên liên quan.
Phá Thế Độc Đạo Của Quốc Lộ 51
Một trong những mục tiêu cốt lõi của cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu là phá vỡ thế độc đạo của Quốc lộ 51 - tuyến đường huyết mạch đã rơi vào tình trạng quá tải trong nhiều năm qua. Quốc lộ 51 đóng vai trò kết nối vùng Đông Nam Bộ với cảng nước sâu và các điểm du lịch biển, dẫn đến lưu lượng xe ngày càng tăng cao.
Hậu quả là tình trạng ùn tắc giao thông thường xuyên xảy ra tại các nút giao, cùng với sự xuống cấp nghiêm trọng của mặt đường. Đặc biệt, đoạn qua Phú Mỹ, Mỹ Xuân, Tân Phước, Phước Hòa (thuộc thành phố Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cũ) luôn được coi là điểm đen về tai nạn và va chạm giao thông.
Theo Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Quốc lộ 51 đoạn qua Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh hiện đang trong tình trạng quá tải trầm trọng, với những vụ ùn tắc kéo dài liên tục. Do đó, việc đưa cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu vào khai thác sớm sẽ góp phần giảm thiểu áp lực giao thông, đồng thời tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội tại Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai.
Thúc Đẩy Du Lịch Và Giao Thương
Trong nhiều năm, du lịch biển tại Vũng Tàu chưa thể phát triển tương xứng với tiềm năng sẵn có, phần lớn do du khách e ngại tình trạng kẹt xe và ùn ứ, đặc biệt vào các dịp lễ, Tết. Với sự xuất hiện của cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu, người dân và du khách sẽ có thêm lựa chọn di chuyển thuận tiện, từ đó thúc đẩy lượng khách đến với các bãi tắm và cơ sở du lịch tại Vũng Tàu.
Bên cạnh đó, dự án còn mang lại lợi ích lớn cho hệ thống cảng biển container nước sâu tại Cái Mép-Thị Vải. Khi có thêm tuyến đường lớn đi qua khu vực thành phố Phú Mỹ, lợi thế tự nhiên của cụm cảng này sẽ được phát huy tối đa.
Ông Đoàn Khắc Hiệp, Trưởng phòng Khai thác tại Cảng SP-PSA, chia sẻ: "Cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu sẽ kết nối hiệu quả hơn các trung tâm kinh tế, sản xuất lớn với hệ thống cảng, nhất là khi vấn đề ùn tắc giao thông được giải quyết."
Tiến Độ Thi Công Và Kỳ Vọng
Hiện nay, tuyến chính của cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu (bao gồm đoạn dự án thành phần 2 và 3, từ nút giao Long Thành đến Quốc lộ 56) qua địa bàn tỉnh Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh đã hoàn thành gần 100%. Chủ đầu tư của hai dự án thành phần này cho biết, dự kiến đến cuối tháng 3/2026, tất cả các hạng mục còn lại như kết cấu áo đường, hệ thống an toàn giao thông (bao gồm biển báo, đèn chiếu sáng, sơn kẻ đường, hộ lan...) sẽ được hoàn tất.
Vào giữa tháng 3/2026, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã có công văn gửi Bộ Xây dựng, đề nghị xem xét và hỗ trợ cho phép tổ chức thông xe đoạn cao tốc từ Quốc lộ 56 đến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây vào ngày 30/3/2026. Đoạn đường này có chiều dài khoảng 37,7 km.
Trước đó, Bộ Xây dựng cũng đã có công văn yêu cầu các tỉnh, thành phố, chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị liên quan tập trung nguồn lực để hoàn thành dự án theo đúng kế hoạch, đồng thời khẩn trương phối hợp hoàn thiện thủ tục nghiệm thu và phương án tổ chức giao thông.
Đối với dự án thành phần 1, Bộ Xây dựng yêu cầu chủ đầu tư quyết liệt chỉ đạo các nhà thầu lập kế hoạch thi công chi tiết cho khối lượng còn lại, tập trung huy động đầy đủ máy móc, thiết bị, vật liệu và tài chính để đưa vào khai thác trong quý II/2026.
Động Lực Phát Triển Kinh Tế
Thiếu tướng Ngô Minh Thuấn, Tư lệnh Binh đoàn 20 kiêm Chủ tịch, Tổng Giám đốc Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, nhấn mạnh rằng việc đưa cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu vào sử dụng sẽ tạo ra động lực quan trọng cho hoạt động giao thương hàng hóa của Thành phố Hồ Chí Minh và toàn vùng Đông Nam Bộ.
Ông cho biết: "Lợi ích nổi bật nhất là rút ngắn thời gian vận chuyển từ các khu công nghiệp, cơ sở sản xuất đến cụm cảng Cái Mép-Thị Vải, qua đó giảm chi phí logistics và nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Đồng thời, hiệu quả khai thác của hệ thống cảng nước sâu tại khu vực này cũng sẽ được phát huy tối đa."
Anh Thái Quang Liêm, một tài xế chuyên chở hàng, chia sẻ: "Khi cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu đi vào hoạt động, tôi và nhiều đồng nghiệp sẽ ưu tiên lựa chọn tuyến này, bởi hiện nay việc lưu thông trên Quốc lộ 51 tốn quá nhiều thời gian."
Không chỉ các doanh nghiệp vận tải, nhiều cán bộ, công chức làm việc tại trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh nhưng sinh sống ở khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) cũng đặt kỳ vọng lớn vào dự án. Họ hy vọng tuyến cao tốc sớm hoàn thành để việc đi lại trở nên thuận tiện hơn, tiết kiệm thời gian và chủ động hơn trong công việc.
Đại diện một hãng xe khách cho biết, việc dự kiến thông xe đoạn từ Bà Rịa đến Long Thành vào cuối tháng 3/2026 sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Thời gian di chuyển sẽ được rút ngắn đáng kể, chỉ còn khoảng 2 giờ thay vì 3 giờ như hiện nay. Đồng thời, việc lưu thông của xe khách cũng sẽ an toàn hơn khi hạn chế được tình trạng dừng, đón khách dọc đường.
Từ thực tế đó, một số doanh nghiệp vận tải đã kiến nghị cơ quan quản lý xem xét tạo điều kiện để xe khách tuyến cố định được lưu thông ngay trên cao tốc sau khi thông xe, nhằm giảm bớt thủ tục điều chỉnh tuyến và nâng cao hiệu quả khai thác.
Bài và ảnh: LÊ ĐÌNH THÌN
