Hội thảo công bố Báo cáo quốc gia Chương trình đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học khu vực Đông Nam Á (SEA-PLM) chu kỳ 2024 do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức ngày 14/7 đã công bố những kết quả tích cực của giáo dục tiểu học Việt Nam. SEA-PLM là chương trình đánh giá quy mô khu vực do Tổ chức Bộ trưởng Giáo dục các nước Đông Nam Á (SEAMEO) phối hợp Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) và các đối tác phát triển triển khai, nhằm đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học và cung cấp cơ sở dữ liệu cho hoạch định chính sách giáo dục.
Kết quả nổi bật của Việt Nam trong SEA-PLM 2024
Trong số 7 quốc gia tham gia chu kỳ 2024 gồm Campuchia, Đông Timor, Lào, Myanmar, Malaysia, Philippines và Việt Nam, Việt Nam đứng đầu về Toán và Đọc, đứng thứ hai về Viết. Điểm trung bình môn Toán đạt 334,6; môn Đọc đạt 323,5 điểm; môn Viết đạt 471,1 điểm. Cụ thể, 95,4% học sinh đạt ngưỡng năng lực tối thiểu môn Toán, 85,5% đạt ngưỡng năng lực tối thiểu môn Đọc; 64,9% học sinh đạt mức thành thạo cao đồng thời ở cả Toán và Đọc, cao nhất trong các quốc gia tham gia khảo sát.
Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Quốc Khánh cho biết: "Việt Nam tham gia Chương trình SEA-PLM từ chu kỳ đầu tiên và luôn xác định đây là một hoạt động có ý nghĩa quan trọng để đánh giá khách quan chất lượng giáo dục phổ thông, đối sánh kết quả học tập của học sinh với các quốc gia trong khu vực." Ông cũng nhấn mạnh đây là cơ hội để tăng cường năng lực quốc gia về đánh giá trên diện rộng, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và sử dụng dữ liệu phục vụ quản lý giáo dục.
Khảo sát và thực hiện
Khảo sát SEA-PLM chu kỳ 2024 được Việt Nam triển khai vào tháng 4/2024 tại 152 trường tiểu học thuộc các tỉnh, thành phố trong cả nước, với sự tham gia của 152 hiệu trưởng, 1.074 giáo viên, hơn 6.000 học sinh lớp 5 và cha mẹ học sinh. Toàn bộ quá trình chọn mẫu do đối tác quốc tế thực hiện, đảm bảo tính khách quan.
Theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, những kết quả này cho thấy Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để thực hiện Mục tiêu phát triển bền vững số 4 (SDG 4) của Liên hợp quốc về giáo dục có chất lượng.
Khoảng cách về kết quả học tập và đề xuất chính sách
Bên cạnh những kết quả tích cực, báo cáo cũng chỉ ra khoảng cách về kết quả học tập chủ yếu xuất phát từ điều kiện kinh tế-xã hội của gia đình, nơi học sinh sinh sống và ngôn ngữ sử dụng tại gia đình. Đặc biệt, ở vùng sâu, vùng xa và miền núi, chênh lệch tỷ lệ đạt ngưỡng năng lực tối thiểu môn Đọc giữa nhóm học sinh có điều kiện kinh tế-xã hội cao và thấp lên tới 26,5 điểm phần trăm; trong nhóm học sinh có nhiều yếu tố bất lợi, có 31,5% chưa đạt ngưỡng năng lực tối thiểu về Đọc.
Từ kết quả khảo sát, báo cáo đề xuất 5 định hướng chính sách: tiếp tục nâng cao chất lượng dạy học Đọc, Viết và Toán; ưu tiên hỗ trợ học sinh có nhiều bất lợi; tăng cường bồi dưỡng giáo viên; thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền; đồng thời tiếp tục sử dụng kết quả SEA-PLM cùng dữ liệu giáo dục trong nước để theo dõi chất lượng, xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Định hướng tương lai
Phó Cục trưởng Phạm Quốc Khánh nhấn mạnh mục tiêu của SEA-PLM không phải là xếp hạng mà là khai thác hiệu quả dữ liệu. Kết quả đánh giá sẽ là căn cứ phục vụ hoạch định chính sách giáo dục, đồng thời hỗ trợ đổi mới dạy học, kiểm tra, đánh giá và triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Cần chuyển mạnh từ đánh giá kết quả sang đánh giá vì sự tiến bộ của người học, trong đó mỗi yêu cầu cần đạt của chương trình cần được cụ thể hóa thành các bộ tiêu chí đánh giá rõ ràng, minh bạch, giúp học sinh biết mình cần đạt điều gì, đang ở mức nào và cần làm gì để tiếp tục tiến bộ.
Cục Quản lý chất lượng sẽ công bố Báo cáo quốc gia SEA-PLM chu kỳ 2024 bằng tiếng Việt và tiếng Anh, đồng thời tổng hợp các khuyến nghị chính sách trình Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo làm cơ sở chỉ đạo triển khai trong thời gian tới. Kết quả SEA-PLM không chỉ là căn cứ đánh giá chất lượng giáo dục mà còn cung cấp bằng chứng để hoàn thiện chính sách, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và hướng tới mục tiêu "công bằng giáo dục chất lượng", bảo đảm mọi học sinh đều được tiếp cận nền giáo dục có chất lượng và có cơ hội phát triển toàn diện.
