Trong số 19 đề cử xuất sắc bước vào vòng bình chọn trực tuyến của giải thưởng "Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu" năm 2025, hai gương mặt nổi bật đã thu hút sự chú ý đặc biệt. Giải thưởng uy tín này do Trung ương Đoàn chỉ đạo, với sự thực hiện của Quỹ Hỗ trợ tài năng trẻ Việt Nam và Báo Tiền Phong - cơ quan thường trực Quỹ.
Hai hành trình khác biệt, một điểm chung đáng quý
Tại buổi giao lưu trực tuyến diễn ra ở Báo Thanh Niên vào sáng ngày 15 tháng 3, khán giả đã có cơ hội gặp gỡ tiến sĩ Đặng Thị Lệ Hằng (33 tuổi) và sinh viên Lê Kiến Thành. Dù theo đuổi những con đường riêng biệt, cả hai đều sở hữu tinh thần khám phá mạnh mẽ và sự kiên trì bền bỉ với đam mê của mình.
Tiến sĩ Đặng Thị Lệ Hằng hiện đang giữ chức vụ Phó trưởng phòng Công nghệ vật liệu y sinh tại Viện Công nghệ tiên tiến, thuộc Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam. Công việc của chị gắn liền với phòng thí nghiệm, đòi hỏi sự tỉ mỉ cao độ và lòng kiên nhẫn không ngừng nghỉ. Đằng sau mỗi công bố khoa học hay kết quả nghiên cứu là hàng tháng trời miệt mài theo đuổi những câu hỏi phức tạp đến tận cùng.
Trong khi đó, Lê Kiến Thành là sinh viên của Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, với bảng thành tích học tập đáng ngưỡng mộ. Đối với Thành, những bài toán khó không phải là rào cản mà lại là nguồn cảm hứng bất tận, biến việc học thành một hành trình khám phá đầy thú vị.
Cơ duyên bất ngờ dẫn lối đến thành công
Chia sẻ về cơ duyên đến với nghiên cứu khoa học, tiến sĩ Lệ Hằng cho biết: "Bản thân tôi là người không tuân theo bất kỳ nguyên tắc cứng nhắc nào, và công việc nghiên cứu khoa học cũng vậy, nó không đi theo một quy luật có sẵn. Chính điều này đã thôi thúc tôi lựa chọn con đường này."
Còn với Lê Kiến Thành, cơ duyên đưa cậu đến với những giải thưởng quốc tế lại bắt nguồn từ một tình huống khó khăn. Thành kể lại: "Vào năm học lớp 9, khi tôi xét nghiệm và phát hiện mình nhiễm Covid-19, buộc phải cách ly tại nhà. Lúc đó, tôi không có điện thoại hay laptop riêng, trong phòng chỉ có vài quyển sách toán. Để giết thời gian, tôi chẳng còn cách nào khác ngoài việc giải toán. Sau một tuần cách ly, tôi bỗng nhận ra mình rất phù hợp với việc giải những bài toán khó, và từ đó, hành trình chinh phục các giải thưởng quốc tế bắt đầu."
Thất bại - một phần không thể thiếu của thành công
Khi nhắc đến tiến sĩ Đặng Thị Lệ Hằng, nhiều người thường ví chị như một nhà khoa học trẻ với sự bền bỉ đáng kinh ngạc trên con đường nghiên cứu. Nhìn lại chặng đường đã qua, chị Hằng thừa nhận rằng nó đầy chông gai nhưng cũng vô cùng thú vị, và nếu có cơ hội chọn lại, chị vẫn sẽ đi trên con đường mình đã lựa chọn.
Một quan điểm đặc biệt mà chị Hằng luôn tâm niệm là trong nghiên cứu khoa học, không có khái niệm thất bại tuyệt đối. Chị giải thích: "Trong nghiên cứu khoa học, không tồn tại một quy luật cố định nào cả, ngay cả việc thất bại cũng là một kết quả. Điều quan trọng là chúng ta sử dụng nó như thế nào. Chẳng hạn, với một kết quả thất bại, chúng ta vẫn có thể công bố và chia sẻ lại cho cộng đồng, giúp mọi người tránh lặp lại con đường đó trong quá trình nghiên cứu. Như vậy, đó cũng là một đóng góp có giá trị."
Lê Kiến Thành, với bảng thành tích ấn tượng, lại giữ thái độ khiêm tốn đáng ngưỡng mộ. Cậu chia sẻ: "Mọi kết quả đến với tôi đều rất bất ngờ." Thành cho biết, xuất thân từ một học sinh tỉnh lẻ, cậu không bao giờ dám mơ ước về những thành tích cao. "Vào đầu năm lớp 10, tôi chỉ nghĩ đến năm lớp 12, nhiều lắm thì đạt giải ba quốc gia để có ưu tiên xét tuyển đại học, thế là quá tốt rồi. Nhưng thật bất ngờ, ngay năm lớp 10, tôi đã đạt giải nhì quốc gia. Đến năm lớp 11, tôi cũng không hy vọng gì, chỉ nghĩ nếu được vào vòng tuyển chọn Olympic là vui lắm rồi. Ai ngờ lại được đi thi châu Á. Năm lớp 12, tôi thật lòng không mong đợi gì, và nghĩ chắc chỉ được huy chương đồng châu Á, nào ngờ 'dòng đời đưa đẩy' lại mang về huy chương vàng quốc tế. Giờ nếu quay lại năm lớp 10, chắc tôi còn không dám nghĩ đến giải quốc gia, chứ đừng nói đến quốc tế."
Cân bằng giữa học tập và giải trí để đạt hiệu quả tối ưu
Khi được hỏi về thời điểm việc học trở nên thú vị nhất, Lê Kiến Thành trả lời một cách hài hước: "Đó là khi mình chỉ hiểu một phần chứ chưa nắm bắt hoàn toàn, lúc ấy việc học như một thứ gì đó rất 'quyến rũ' để mình tiếp tục chinh phục. Vì vậy, tôi thường chọn những bài tập khó hơn trình độ của bản thân một chút, khi mình hiểu một tí mà chưa hiểu hết, điều đó sẽ rất hay và rất lôi cuốn."
Một điểm chung thú vị giữa tiến sĩ Lệ Hằng và sinh viên Kiến Thành là khi nhắc đến kỷ niệm đáng nhớ nhất trong hành trình nỗ lực của mình, cả hai đều đề cập đến những khoảnh khắc vui chơi và giải trí cùng bạn bè.
Tiến sĩ Hằng thừa nhận: "Kỷ niệm nhớ nhất của tôi đa phần là những lúc đi chơi. Tôi có một nhóm bạn thân và mỗi khi cảm thấy căng thẳng, chúng tôi lại cùng nhau đi chơi để giải tỏa."
Thành cũng bật mí: "Hầu hết kỷ niệm đáng nhớ trong quá trình luyện thi và thi học sinh giỏi của tôi đều là kỷ niệm... chơi thôi. Với tôi, học phải song hành với giải trí, vừa học vừa giải trí thì việc học mới đạt hiệu quả cao. Đội tuyển thi quốc tế của tôi ngày đó học rất căng thẳng, nhưng chúng tôi học 8 tiếng mỗi ngày và dành khoảng 4 tiếng ra quán bi da để giải trí."
Chính vì vậy, khi nhắn gửi đến các bạn học sinh đang chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, Thành chia sẻ một cách rất tự nhiên: "Các bạn đừng học nhiều quá, vì nếu nhìn lại thời THPT mà chỉ có học với học thì buồn lắm. Hãy vừa học vừa giải trí, như thế sẽ hiệu quả hơn và còn có thêm nhiều kỷ niệm đẹp để nhớ."
Lời khuyên từ những tấm gương sáng
Dành lời khuyên cho các bạn trẻ, tiến sĩ Lệ Hằng nói: "Trong học tập hay nghiên cứu, chúng ta không thể tránh khỏi những bấp bênh và chông gai, nhưng tôi hy vọng rằng các bạn cứ kiên trì, bền bỉ thì công sức bỏ ra chắc chắn sẽ được ghi nhận."
Tiến sĩ Đặng Thị Lệ Hằng đã có 46 công bố khoa học, trong đó nhiều bài được đăng trên các tạp chí quốc tế uy tín thuộc nhóm Q1 và Q2. Không chỉ dừng lại ở các công bố khoa học, chị còn xuất bản 2 cuốn sách, tham gia và chủ trì nhiều đề tài nghiên cứu, đồng thời sở hữu 3 đăng ký sở hữu trí tuệ từ các kết quả nghiên cứu của mình. Những nỗ lực ấy đã mang lại cho chị nhiều ghi nhận đáng quý, như giải thưởng Quả Cầu Vàng năm 2025, cùng các danh hiệu Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác và giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo.
Lê Kiến Thành đã giành huy chương vàng tại kỳ thi Olympic Tin học quốc tế và được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng nhì. Thành tiếp tục giành huy chương bạc Olympic Tin học châu Á - Thái Bình Dương và nhận bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định. Hai năm liền giành giải nhất kỳ thi học sinh giỏi quốc gia môn tin học, đồng thời đạt huy chương vàng ICPC National và ICPC Regional Asia Hanoi dành cho học sinh THPT. Thành cũng đạt danh hiệu "Học sinh 3 tốt" cấp Trung ương và giành giải nhất bảng chuyên tại kỳ thi Tin học trẻ toàn quốc.
