Từ ngày 30/6/2026, nhiều quy định mới về kỷ luật sinh viên chính thức có hiệu lực theo Thông tư 40/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đáng chú ý, không chỉ các hành vi nghiêm trọng như gian lận thi cử hay gây rối trật tự, mà cả những vi phạm tưởng chừng nhỏ nhặt cũng có thể khiến sinh viên bị khiển trách, cảnh cáo, đình chỉ học tập hoặc buộc thôi học.
Mục đích và nguyên tắc xử lý kỷ luật
Mục đích của kỷ luật sinh viên không chỉ là răn đe mà còn nhằm giáo dục, phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm nội quy nhà trường và pháp luật. Qua đó, giúp sinh viên tự giác điều chỉnh hành vi, sửa chữa khuyết điểm, nâng cao ý thức trách nhiệm với bản thân và xã hội, góp phần giữ vững kỷ cương học đường.
Các nguyên tắc xử lý kỷ luật bao gồm: khách quan, công khai, minh bạch, nghiêm minh, đúng pháp luật và mang tính giáo dục; không xâm phạm thân thể, tinh thần, danh dự, nhân phẩm của sinh viên. Mỗi hành vi vi phạm chỉ bị xử lý một lần bằng một hình thức kỷ luật. Nếu sinh viên có từ hai hành vi vi phạm trở lên trong cùng một thời điểm, sẽ bị xem xét từng hành vi và quyết định chung bằng hình thức cao nhất tương ứng.
Việc xem xét kỷ luật phải căn cứ vào nội dung, tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi vi phạm, nguyên nhân, chứng cứ, thái độ nhận lỗi và khắc phục hậu quả. Sinh viên được tham dự họp xét kỷ luật để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Các hành vi bị xử lý kỷ luật
Theo Điều 20 của Thông tư, sinh viên có các hành vi sau đây sẽ bị xem xét xử lý kỷ luật:
- Các hành vi bị nghiêm cấm trong cơ sở giáo dục theo Luật Giáo dục, bao gồm: xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể nhà giáo, cán bộ, người lao động và người học; xuyên tạc nội dung giáo dục; gian lận trong học tập, kiểm tra, thi, tuyển sinh; hút thuốc; uống rượu, bia; gây rối an ninh, trật tự.
- Các hành vi vi phạm điều lệ, nội quy, quy chế, quy tắc của nhà trường.
- Các hành vi vi phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến môi trường giáo dục, quyền và lợi ích hợp pháp của người học, viên chức, người lao động và hoạt động của nhà trường.
Phân loại mức độ vi phạm
Mức độ vi phạm được chia làm 4 cấp:
- Mức độ 1: Vi phạm có tính chất, mức độ tác hại không lớn, tác động trong phạm vi một lớp.
- Mức độ 2: Vi phạm có tính chất, mức độ, tác hại lớn, tác động trong phạm vi nhiều lớp, khoa, gây dư luận xấu trong hoặc ngoài nhà trường.
- Mức độ 3: Vi phạm có tính chất, mức độ, tác hại rất lớn, phạm vi tác động ngoài nhà trường, gây bức xúc trong tập thể nhà trường, ảnh hưởng đến uy tín của trường.
- Mức độ 4: Vi phạm có tính chất, mức độ, tác hại đặc biệt lớn, tác động đến toàn xã hội, gây bức xúc rất lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của nhà trường.
Các hình thức kỷ luật cụ thể
Thông tư quy định 4 hình thức kỷ luật chính: khiển trách, cảnh cáo, đình chỉ học tập có thời hạn và buộc thôi học.
- Khiển trách: Áp dụng đối với hành vi vi phạm mức độ 1.
- Cảnh cáo: Áp dụng khi sinh viên đang bị khiển trách mà tái phạm hoặc vi phạm lần đầu ở mức độ 2.
- Đình chỉ học tập có thời hạn: Áp dụng khi sinh viên đã bị cảnh cáo mà tái phạm hoặc vi phạm lần đầu ở mức độ 3. Thời gian đình chỉ không quá 12 tháng (hoặc 1 năm học).
- Buộc thôi học: Áp dụng khi sinh viên đã bị đình chỉ học tập mà tái phạm hoặc vi phạm lần đầu ở mức độ 4.
Trình tự xử lý kỷ luật
Quy trình xử lý kỷ luật sinh viên được thực hiện theo các bước: sinh viên vi phạm làm bản tự kiểm điểm và tự nhận hình thức kỷ luật; cá nhân phụ trách công tác sinh viên họp với ban cán sự lớp, thống nhất đề nghị hình thức kỷ luật; đơn vị phụ trách công tác sinh viên tổ chức họp, báo cáo người đứng đầu nhà trường đề nghị thành lập Hội đồng kỷ luật sinh viên.
Chậm nhất 10 ngày sau khi thành lập, Hội đồng kỷ luật phải họp xét kỷ luật. Thành phần gồm các thành viên Hội đồng, đại diện tập thể lớp, sinh viên vi phạm và các bên liên quan. Nếu sinh viên vi phạm vắng mặt không có lý do chính đáng hoặc không có bản tự kiểm điểm, Hội đồng vẫn tiến hành họp và xét thêm khuyết điểm thiếu ý thức tổ chức kỷ luật. Việc bỏ phiếu kín chỉ do các thành viên Hội đồng thực hiện.
Thời hiệu và hiệu lực của quyết định kỷ luật
Thời hiệu xử lý kỷ luật là 12 tháng đối với hành vi vi phạm đến mức bị khiển trách. Các hành vi vi phạm đến mức cảnh cáo trở lên không áp dụng thời hiệu.
Hiệu lực của quyết định kỷ luật tính từ thời điểm ban hành. Quyết định kỷ luật hết hiệu lực trong các trường hợp: sau 3 tháng đối với khiển trách nếu sinh viên không có vi phạm mới; sau 6 tháng đối với cảnh cáo nếu không có vi phạm mới. Nếu sinh viên bị khiển trách hoặc cảnh cáo đã thực hiện 1/3 thời hạn kỷ luật và lập thành tích được công nhận, Hội đồng kỷ luật có thể xem xét chấm dứt hiệu lực trước thời hạn.
Đối với hình thức đình chỉ học tập, khi hết thời hạn đình chỉ và sinh viên không có hành vi vi phạm mới, nhà trường sẽ xem xét tiếp nhận lại sinh viên.
Thông tư số 40/2026/TT-BGDĐT chính thức có hiệu lực từ ngày 30/6/2026.
