Một sinh viên trường Đại học Y Hà Nội chia sẻ trên mạng xã hội: 'Bệnh nhân mắng mình: "Sinh viên y thì đi ra, biết cái gì đâu". Nên tý mình sẽ xếp giường cho bác ở trong góc và lấy ven trật 3 lần.' Đây chỉ là một trong hai vụ việc gây phẫn nộ gần đây, khiến dư luận đặt câu hỏi về y đức và tinh thần trách nhiệm của những bác sĩ tương lai.
Vụ thứ hai liên quan đến hai nữ sinh Y khoa của trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, livestream cười đùa ngay trong ca trực thực tập tại bệnh viện và nói sẽ 'tiêm thuốc độc' cho một người đang tương tác. Cả hai sự việc đã gây bức xúc lớn trong cộng đồng.
Phát ngôn phản cảm và hậu quả khôn lường
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Viết Hải, giảng viên trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhận định các phát ngôn này đều phản cảm, thiếu chuẩn mực và không phù hợp với hình ảnh người học ngành Y. 'Dù được nói trong lúc bông đùa hay làm nội dung trên TikTok, đây vẫn là những phát ngôn khó chấp nhận được, bởi chúng đề cập trực tiếp tới sự an toàn và niềm tin của người bệnh', ông nói.
Trong thời đại mạng xã hội, những lời nói đùa này có thể tạo ra hậu quả lớn hơn nhiều so với hình dung, khi dư luận dễ quy kết cho cả trường đào tạo, thậm chí cho cả ngành Y. TS.BS Hải cho rằng một số bạn trẻ đã chọn công thức nguy hiểm để nổi tiếng: đặc thù công việc + phát ngôn gây sốc = lượt xem cao. 'Trong ngắn hạn, kiểu nội dung này có thể mang lại tương tác rất nhanh, nhưng cái giá phải trả có thể là uy tín cá nhân, niềm tin của bệnh nhân và cả cơ hội nghề nghiệp sau này', ông cảnh báo.
Chưa vi phạm y đức nhưng cần xử lý nghiêm
Dù vậy, TS.BS Hải cho rằng dư luận chưa nên quy kết các sinh viên đã vi phạm y đức trong thực hành lâm sàng, vì vi phạm y đức phải gắn với hành vi cụ thể gây hại cho người bệnh. 'Nói cách khác, các phát ngôn trên là sai và đáng bị xử lý, nhưng không nên đánh đồng ngay với việc các bạn sinh viên đã thực sự gây hại cho bệnh nhân', vị giảng viên chia sẻ.
Ông nhấn mạnh áo blouse không chỉ là đồng phục hay đạo cụ làm nội dung, mà là biểu tượng của một nghề xã hội trao niềm tin rất lớn. Khi người bệnh nhìn thấy người mặc áo blouse đùa về đầu độc hoặc trả đũa, họ có thể nghi ngờ cả đội ngũ y tế trẻ. Điều này làm suy giảm niềm tin vốn rất quan trọng trong khám chữa bệnh.
Chuyên môn không phải công cụ trả đũa
Bác sĩ Dương Minh Tuấn, khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, chia sẻ thực tế sinh viên Y nào cũng gặp tình huống người bệnh nóng nảy, nghi ngờ năng lực. 'Một video của em có thể chỉ được quay với ý định trêu đùa, nhưng khi nó gắn với hình ảnh, câu chuyện người bệnh, giường bệnh, thủ thuật và sự 'trả đũa' bằng chuyên môn thì câu chuyện không còn đơn thuần là một trò vui', bác sĩ phân tích.
Ông khẳng định kỹ thuật lấy ven, tiêm truyền hay bất kỳ thủ thuật nào không phải công cụ để chứng minh quyền lực. 'Dù chỉ là lời nói đùa, việc kể rằng mình sẽ 'xếp người bệnh vào góc rồi lấy ven thật nhiều lần' cũng có thể khiến mọi người đặt câu hỏi: Liệu người bệnh có còn an toàn khi giao cơ thể mình cho nhân viên y tế?', bác sĩ Tuấn nói.
Bài học về ranh giới trên mạng xã hội
Bác sĩ Tuấn nhấn mạnh khi ở nơi làm việc, có những điều dù chỉ nói đùa cũng không nên nói, có những hình ảnh dù nhiều lượt xem cũng không nên đăng, có những tổn thương phải được giải quyết bằng sự chuyên nghiệp. 'Người bệnh không phải là content để chúng ta kể chuyện, tạo tiếng cười hay tìm kiếm sự chú ý. Sự riêng tư và phẩm giá của họ phải được tôn trọng ngay cả khi họ không hề biết mình đang được quay video lại', ông khẳng định.
Hiện các trường đại học liên quan đã vào cuộc xử lý. Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội cho biết sẽ kỷ luật hai sinh viên Y khoa, trong khi Đại học Y Hà Nội cũng lên tiếng về sự việc. Vụ việc là hồi chuông cảnh tỉnh cho toàn ngành Y về việc giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho thế hệ bác sĩ tương lai.
