Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Nghị định quy định chính sách ưu tiên tuyển sinh và hỗ trợ học tập đối với người học thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người, nhằm lấy ý kiến đóng góp từ các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Dự thảo hướng tới mục tiêu tạo điều kiện để nhóm đối tượng này được tiếp cận giáo dục đầy đủ, liên tục và bình đẳng ở tất cả các cấp học.
Phạm vi mở rộng và điểm mới
Phạm vi điều chỉnh của dự thảo được mở rộng, bao gồm trẻ mầm non, học sinh phổ thông, học viên giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên, sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh. Một điểm mới đáng chú ý là người học tại các cơ sở giáo dục ngoài công lập cũng được hưởng chính sách hỗ trợ nếu đáp ứng đủ điều kiện. Quy định này nhằm bảo đảm quyền tiếp cận chính sách không phụ thuộc vào loại hình cơ sở giáo dục, phù hợp với chủ trương xã hội hóa giáo dục, đồng thời góp phần phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Chính sách tuyển sinh ưu tiên
Về chính sách tuyển sinh, dự thảo quy định trẻ em thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người được ưu tiên vào học tại các cơ sở giáo dục mầm non công lập. Học sinh được ưu tiên tuyển vào trường phổ thông dân tộc bán trú, phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền và các trường phổ thông công lập phù hợp. Học sinh tốt nghiệp THCS được tuyển thẳng vào nhiều loại hình trường THPT, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên. Trong khi đó, học sinh tốt nghiệp THPT được tuyển thẳng vào trường dự bị đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và thuộc diện tuyển sinh theo chế độ cử tuyển.
Ở bậc đại học, người học thuộc nhóm đối tượng này được hưởng mức điểm ưu tiên cao nhất theo quy định tuyển sinh. Dự thảo cũng lần đầu bổ sung chính sách ưu tiên trong tuyển sinh trình độ thạc sĩ và tiến sĩ, bao gồm cộng điểm ưu tiên, ưu tiên xét tuyển hoặc tuyển thẳng theo quy định của cơ sở đào tạo. Đồng thời, người học được phép sử dụng chứng chỉ tiếng dân tộc thiểu số trong một số trường hợp khi xét tuyển sau đại học.
Mức hỗ trợ học tập theo từng cấp
Về chính sách hỗ trợ học tập, dự thảo chuyển từ cơ chế áp dụng một mức chung sang thiết kế theo từng nhóm đối tượng và từng cấp học. Mức hỗ trợ dao động từ 30% đến 150% mức lương cơ sở mỗi người mỗi tháng, tương ứng với từng cấp học và loại hình đào tạo. Trong đó, sinh viên và học viên sau đại học thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người được đề xuất hưởng mức hỗ trợ cao nhất, bằng 150% mức lương cơ sở mỗi tháng, đồng thời được ưu tiên bố trí chỗ ở ký túc xá. Thời gian hưởng hỗ trợ tính theo số tháng học thực tế nhưng không quá 9 tháng trong một năm học hoặc trong chương trình đào tạo.
Để tránh chồng chéo, dự thảo quy định người học chỉ được hưởng một chính sách cùng tính chất ở mức cao nhất nếu đồng thời thuộc nhiều diện hỗ trợ theo các nghị định, quyết định hiện hành. Ngoài ra, dự thảo bổ sung các quy định nhằm đẩy mạnh khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành để đơn giản hóa thủ tục hành chính. Trường hợp cơ quan quản lý đã khai thác được đầy đủ thông tin, người học hoặc gia đình không phải nộp giấy tờ chứng minh đối tượng hưởng chính sách.
