Sinh viên và chu kỳ 'cháy ví' giữa tháng: Bài học quản lý tài chính từ những khoản chi nhỏ
Đầu mỗi tháng, khi vừa nhận được tiền sinh hoạt từ gia đình hoặc thu nhập từ công việc làm thêm, không ít sinh viên cảm thấy mình khá "dư dả" và thoải mái về tài chính. Tuy nhiên, chỉ sau khoảng hai tuần, nhiều người lại rơi vào tình trạng quen thuộc khi ví tiền gần như trống rỗng, tài khoản ngân hàng chỉ còn lại vài chục nghìn đồng. Điều thú vị là với nhiều sinh viên, "ngày 20" dường như trở thành một mốc thời gian đáng nhớ, đánh dấu sự khởi đầu của những ngày cuối tháng khó khăn.
Những khoản chi nhỏ và hiện tượng tiền 'bốc hơi'
Dù không mua sắm những món đồ đắt tiền hay chi tiêu lớn, tiền vẫn "bốc hơi" một cách khó hiểu. Đằng sau hiện tượng này thường xuất phát từ một thói quen rất phổ biến: chi tiêu theo cảm xúc trong những ngày đầu tháng. Câu chuyện của M., một sinh viên năm hai tại một trường đại học ở Hà Nội, là minh chứng rõ ràng. Mỗi tháng, sau khi nhận khoảng 4 triệu đồng tiền sinh hoạt từ gia đình, M. thường cảm thấy khá thoải mái và dễ dãi trong chi tiêu.
"Những ngày đầu tháng, mình hay rủ bạn bè đi ăn uống, thưởng thức cà phê, thỉnh thoảng đặt đồ ăn trực tuyến hoặc mua vài món nhỏ trên mạng. Lúc đó, mình nghĩ mỗi lần chỉ mất vài chục nghìn đồng nên không để ý nhiều", M. chia sẻ. Thế nhưng, đến khoảng ngày 18 hoặc 19, khi mở ứng dụng ngân hàng để kiểm tra số dư, M. mới nhận ra tài khoản gần như đã cạn kiệt. Có tháng, M. phải sống hơn 10 ngày cuối chỉ với vài trăm nghìn đồng, buộc phải tiết kiệm tối đa: ăn ở căng tin, hạn chế đi cà phê, thậm chí có hôm chỉ ăn mì gói để duy trì.
Trường hợp không cá biệt và tâm lý chi tiêu
Trường hợp của M. không phải là cá biệt. Nhiều sinh viên khác cũng cho biết tiền của họ thường "bay hơi" bởi những khoản chi tưởng chừng rất nhỏ. Một ly cà phê 35.000 đồng, một ly trà sữa 40.000 đồng, vài lần đặt đồ ăn trực tuyến hay phí giao hàng mỗi ngày… nếu lặp lại nhiều lần trong tuần có thể tạo thành một con số đáng kể, lên đến hàng triệu đồng mỗi tháng.
N., sinh viên năm ba tại Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ rằng trước đây mình cũng thường hết tiền sớm vì những khoản chi lặt vặt. "Có ngày mình đặt đồ ăn hai lần, thêm cà phê buổi chiều và phí ship. Cuối tháng nhìn lại mới thấy số tiền đã vượt xa mình nghĩ", N. cho biết. Theo N., điều khó nhận ra nhất là các khoản chi này không xuất hiện cùng lúc mà rải rác trong nhiều ngày, khiến người chi tiêu có cảm giác mình chưa tiêu nhiều, dẫn đến sự chủ quan.
Với nhiều sinh viên, chu kỳ chi tiêu trong tháng thường khá giống nhau: đầu tháng thoải mái, giữa tháng bắt đầu lo lắng, cuối tháng tiết kiệm tối đa. Điều này xuất phát từ tâm lý phổ biến khi vừa nhận tiền. Khi tài khoản còn nhiều, người ta dễ cảm thấy an tâm và sẵn sàng chi tiêu hơn. Ngược lại, khi số dư giảm xuống, việc chi tiêu lập tức trở nên thận trọng. Đối với sinh viên - nhóm chưa có thu nhập ổn định, thói quen này càng dễ xảy ra, đặc biệt khi việc thanh toán bằng chuyển khoản hoặc ví điện tử khiến quá trình chi tiêu trở nên nhanh chóng và ít "cảm giác mất tiền" hơn so với dùng tiền mặt.
Bài học quản lý tài chính và giải pháp thiết thực
Sau vài lần rơi vào cảnh "cháy ví" giữa tháng, M. bắt đầu thử thay đổi thói quen của mình. Thay vì tiêu thoải mái đầu tháng, M. chia tiền sinh hoạt thành từng phần nhỏ cho mỗi tuần, đặt giới hạn khoảng 1 triệu đồng cho một tuần. Nếu chi hết sớm, M. buộc phải tự điều chỉnh lại chi tiêu. Trên thực tế, với nhiều sinh viên, những lần "cháy ví" giữa tháng lại trở thành bài học đầu tiên về quản lý tài chính cá nhân. Khi bắt đầu sống xa gia đình và tự kiểm soát chi tiêu, không ít người mới nhận ra rằng những khoản tiền nhỏ lặp lại mỗi ngày có thể nhanh chóng trở thành một con số lớn, ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày.
Từ kinh nghiệm của nhiều sinh viên, việc quản lý tiền sinh hoạt hàng tháng có thể bắt đầu từ những thói quen đơn giản như:
- Chia tiền theo tuần hoặc theo ngày: Thay vì giữ toàn bộ số tiền trong tài khoản và chi tiêu tùy hứng, nhiều sinh viên chọn cách chia tiền thành từng phần nhỏ cho mỗi tuần để dễ kiểm soát hơn, tránh tình trạng tiêu xài quá đà.
- Ghi lại các khoản chi nhỏ: Những khoản như trà sữa, cà phê, phí giao đồ ăn thường bị bỏ qua, nhưng nếu theo dõi lại trong một tháng, nhiều người mới nhận ra số tiền mình đã chi lớn hơn tưởng tượng, từ đó điều chỉnh hành vi.
- Đặt giới hạn cho những khoản chi 'tùy hứng': Không cần cắt bỏ hoàn toàn những buổi cà phê hay ăn uống cùng bạn bè, nhưng việc đặt ra một mức chi cố định sẽ giúp tránh tình trạng "đầu tháng thoải mái, cuối tháng tiết kiệm", đảm bảo cân bằng tài chính.
Với nhiều sinh viên, học cách quản lý tiền đôi khi cũng quan trọng không kém việc học trên giảng đường. Và chỉ cần thay đổi một vài thói quen nhỏ, chiếc ví có thể "sống sót" đến cuối tháng thay vì cạn tiền từ ngày 20, mang lại sự ổn định và tự tin hơn trong cuộc sống sinh viên.
