Giới trí thức lên tiếng phản đối đề xuất chuyển Đại học Dược Hà Nội thành bảo tàng
Trong bối cảnh UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình gửi HĐND TP về quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, một đề xuất gây tranh cãi đã được đưa ra: di dời Đại học Dược Hà Nội để chuyển đổi thành bảo tàng. Giới trí thức và sinh viên đã bày tỏ quan ngại sâu sắc, cho rằng điều này sẽ dẫn đến sự lãng phí nguồn lực tri thức và làm giảm đi tính sống động của di sản văn hóa.
Đề xuất di dời và phản ứng từ cộng đồng
Theo thuyết minh quy hoạch, cơ quan soạn thảo đề xuất di dời một số cơ sở đào tạo, bao gồm Đại học Dược Hà Nội và Khoa Hóa học thuộc Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội. Mục tiêu là phát triển khu vực này thành Bảo tàng Đại học thời đại Hồ Chí Minh, nhằm kết nối với hệ thống các bảo tàng hiện hữu như Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, và Bảo tàng Hồ Chí Minh, tạo thành một quần thể văn hóa – lịch sử quy mô lớn.
Tuy nhiên, trong quá trình lấy ý kiến kéo dài đến hết ngày 24/3, nhiều ý kiến từ các bộ ngành, tỉnh thành, sở ngành, phường xã, chuyên gia, tổ chức, và cộng đồng dân cư đã phản đối mạnh mẽ. Giới trí thức và sinh viên kiến nghị rằng, đối với các công trình có giá trị lịch sử như Trường Đại học Dược Hà Nội, cần áp dụng hình thức bảo tồn động – tức là gắn liền với chức năng đào tạo hiện tại, thay vì chuyển đổi thuần túy sang không gian bảo tàng.
Những lo ngại về lãng phí và mất mát di sản
Việc chuyển đổi Đại học Dược Hà Nội thành bảo tàng được cho là sẽ làm lãng phí nguồn lực tri thức đã tích lũy qua nhiều thế hệ. Trường đại học này không chỉ là một di sản kiến trúc, mà còn là một trung tâm giáo dục quan trọng, đóng góp vào hệ sinh thái tri thức của Thủ đô. Sinh viên và giảng viên lo ngại rằng, nếu di dời, tính sống động của di sản sẽ bị giảm sút, thay vào đó là một không gian tĩnh lặng, thiếu đi sự sáng tạo và hoạt động học thuật thường nhật.
Bên cạnh đó, đề xuất này cũng làm dấy lên những tranh cãi về việc bảo tồn di sản văn hóa trong quá trình đô thị hóa. Nhiều ý kiến cho rằng, quy hoạch cần đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển đô thị và duy trì mạch nguồn văn hóa, đặc biệt là các làng nghề truyền thống và di tích lịch sử cách mạng.
Các vấn đề liên quan trong quy hoạch Thủ đô
Ngoài đề xuất về Đại học Dược Hà Nội, quy hoạch tổng thể Thủ đô còn đề cập đến nhiều vấn đề khác, như định hướng phát triển không gian Trục sông Hồng. Đa số ý kiến kiến nghị thành phố xem xét phương án xây dựng trục đại lộ bám sát mép sông, kết hợp với cải tạo và chỉnh trang tại chỗ các khu dân cư hiện hữu, thay vì thực hiện giải tỏa quy mô lớn.
Cộng đồng dân cư tại các khu vực như phường Hồng Hà, Tứ Liên, Nhật Tân, Bồ Đề, Hải Bối, và Bắc Cầu đã bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về phương án giải tỏa dự kiến khoảng 2.100 ha. Họ cho rằng việc di dời mật độ dân cư cao sẽ gây bất ổn về an sinh xã hội và đứt gãy sinh kế bền vững của người dân bản địa. Thay vào đó, người dân đề nghị công nhận tính hợp pháp của các công trình xây dựng kiên cố hiện có và ưu tiên giải pháp chỉnh trang đô thị.
Nhìn chung, quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm đang đặt ra nhiều thách thức trong việc cân bằng giữa phát triển và bảo tồn. Sự phản đối từ giới trí thức và cộng đồng đối với đề xuất chuyển Đại học Dược Hà Nội thành bảo tàng cho thấy tầm quan trọng của việc lắng nghe ý kiến đa chiều trong quá trình hoạch định chính sách đô thị.
