Ở tuổi 75, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Kpă Ó (dân tộc Gia Rai, làng Bạc 1, xã Chư Prông) vẫn giữ vóc dáng nhỏ nhắn nhưng ánh mắt mạnh mẽ, kiên cường của người phụ nữ từng đi qua bom đạn. Cùng với bà, nữ Anh hùng Rơ Châm H’Yéo (76 tuổi, phường Pleiku) cũng là tấm gương sáng về lòng yêu nước và ý chí cống hiến.
Tuổi trẻ nơi trận mạc
Kpă Ó bắt đầu tham gia du kích từ năm 16 tuổi, cùng các nữ du kích làng Bạc tham gia hàng chục trận chống càn, góp phần phá âm mưu lập ấp, xây đồn của địch. Năm 21 tuổi, bà tình nguyện nhập ngũ, công tác tại Đại đội 17, Tiểu đoàn 2, Quân khu 5. Trong những trận đánh ác liệt, bà cùng đồng đội tiêu diệt nhiều xe tăng, bắn rơi máy bay trực thăng, lập chiến công góp phần vào chiến thắng Pleime trên chiến trường Bắc Tây Nguyên. Năm 1973, bà được cử tham dự Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua miền Trung - Tây Nguyên, và đến năm 1978, bà trở thành người phụ nữ Gia Rai duy nhất của tỉnh Gia Lai được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân thời kỳ chống Mỹ.
Tương tự, bà Rơ Châm H’Yéo từng được biết đến với các danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ”, “Kiện tướng gùi đạn”, “Người phụ nữ thép”. Năm 1966, khi vừa tròn 16 tuổi, H’Yéo tham gia lực lượng du kích, làm nhiệm vụ dẫn đường cho bộ đội và nắm tình hình địch. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, bà phối hợp với Mặt trận Tây Nguyên (Mặt trận B3) và lực lượng vũ trang Khu 4. Trong trận đánh đêm 30 Tết, H’Yéo đã phá hủy 3 khẩu pháo của địch, tạo điều kiện thuận lợi cho quân ta. Sau chiến công này, cô gái 18 tuổi được trao danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ”. 19 tuổi, bà vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, và danh hiệu “Người phụ nữ thép” gắn liền với cuộc đời cách mạng của bà.
Cống hiến trọn đời cho quê hương
Sau chiến tranh, các nữ anh hùng tiếp tục đóng góp cho xây dựng và phát triển địa phương. Bà H’Yéo giữ chức Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Gia Lai, sau đó là Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai từ năm 1996. Năm 2007, bà nghỉ hưu nhưng vẫn tham gia công tác với vai trò Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh và hiện là Trưởng Ban đại diện Hội Người cao tuổi tỉnh Gia Lai. Bà thường xuyên quan tâm đến việc học của trẻ em trong làng, động viên các em đến trường.
Với bà Kpă Ó, sau năm 1976, bà trở về làng Bạc xây dựng gia đình. Năm 1979, thực hiện chủ trương của Đảng bộ huyện Chư Prông, bà vận động người dân rời làng Bạc cũ đến nơi ở mới gần tỉnh lộ 663, xây dựng làng Bạc 1 ngày nay. Nhờ sự gương mẫu của bà, làng phát triển từ hơn 40 hộ ban đầu lên 129 hộ, đời sống người dân ổn định và ấm no. Bà Siu H’Noanh, người dân làng Bạc 1, cho biết: “Nhờ sự vận động, tuyên truyền của bà Kpă Ó cùng chính quyền địa phương, người dân đã đồng lòng rời làng cũ đến nơi ở mới để ổn định cuộc sống.”
Tiếng nói đồng thuận từ những người có uy tín
Bà Kpă Ó còn tích cực tuyên truyền về chủ trương sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Bà Rah Lan H'Chiểu, Bí thư Đảng ủy xã Chư Prông, nhận xét: “Với tiếng nói giàu sức thuyết phục cùng những câu chuyện từ chính cuộc đời cách mạng của mình, các nữ anh hùng đã góp phần đưa những chủ trương lớn của Đảng sớm đi vào cuộc sống, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo động lực để địa phương phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trong giai đoạn mới.”
Những nữ anh hùng Tây Nguyên mãi là tấm gương sáng về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần cống hiến để các thế hệ trẻ học tập, noi theo.
