Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 57/2017/NĐ-CP và sửa đổi, bổ sung Nghị định số 66/2025/NĐ-CP nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống chính sách hiện hành, hướng đến mục tiêu tạo điều kiện để người học thuộc các dân tộc thiểu số (DTTS) rất ít người được tiếp cận giáo dục đầy đủ, liên tục và bình đẳng ở tất cả các cấp học.
Mở rộng phạm vi tiếp cận giáo dục
Dự thảo mở rộng đối tượng áp dụng bao gồm trẻ em mầm non, học sinh phổ thông, học viên giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên, sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh. Điểm mới nổi bật là bổ sung người học tại các cơ sở giáo dục ngoài công lập được hưởng chính sách hỗ trợ học tập khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Điều này bảo đảm quyền tiếp cận chính sách không phụ thuộc vào loại hình cơ sở giáo dục, phù hợp với chủ trương xã hội hóa giáo dục. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây được xem là giải pháp căn cơ để phát triển nguồn nhân lực, góp phần phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Nhiều chính sách ưu tiên tuyển sinh xuyên suốt quá trình học tập
Theo dự thảo, trẻ em DTTS rất ít người được ưu tiên vào học tại cơ sở giáo dục mầm non công lập; học sinh được ưu tiên vào các trường phổ thông dân tộc bán trú, nội trú, trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền và trường phổ thông công lập phù hợp. Học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở được tuyển thẳng vào nhiều loại hình trường trung học phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên. Học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông được tuyển thẳng vào trường dự bị đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và là đối tượng tuyển sinh đi học theo chế độ cử tuyển. Đối với giáo dục đại học, người học được hưởng mức điểm ưu tiên cao nhất theo quy định tuyển sinh. Dự thảo cũng quy định chính sách ưu tiên trong tuyển sinh trình độ thạc sĩ, tiến sĩ, bao gồm cộng điểm ưu tiên, ưu tiên xét tuyển hoặc tuyển thẳng theo quy định của cơ sở đào tạo. Đồng thời cho phép sử dụng chứng chỉ tiếng DTTS trong một số trường hợp khi xét tuyển sau đại học – đây là điểm mới so với chính sách hiện hành.
Thiết kế chính sách hỗ trợ học tập theo từng cấp học
Dự thảo quy định mức hỗ trợ học tập theo từng nhóm người học thay vì áp dụng chung như trước đây. Mức hỗ trợ dự kiến từ 30% đến 150% mức lương cơ sở/người/tháng, tương ứng với từng cấp học và loại hình đào tạo. Trong đó, sinh viên, học viên sau đại học thuộc nhóm DTTS rất ít người được đề xuất hưởng mức hỗ trợ cao nhất là 150% mức lương cơ sở mỗi tháng và được ưu tiên bố trí chỗ ở ký túc xá. Thời gian hưởng theo đúng tháng học thực tế nhưng không quá 9 tháng/năm học hoặc chương trình đào tạo. Dự thảo cũng quy định rõ nguyên tắc chỉ hưởng một chính sách cùng tính chất ở mức cao nhất để tránh chồng chéo với các chính sách hỗ trợ khác đang được thực hiện theo các nghị định, quyết định hiện hành.
Đơn giản hóa thủ tục hành chính
Dự thảo bổ sung các quy định nhằm thúc đẩy việc khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Theo đó, nếu cơ quan quản lý đã khai thác được đầy đủ thông tin thì người học hoặc gia đình không phải nộp giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng hưởng chính sách. Hồ sơ chỉ phải nộp một lần trong suốt quá trình học tại cùng một cơ sở giáo dục, đồng thời có thể nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Cơ hội để các dân tộc rất ít người phát triển đột phá
Nhằm thiết thực hỗ trợ và từng bước phát triển vùng đồng bào DTTS rất ít người, trong những năm qua, ngoài chính sách chung đối với các DTTS, Đảng và Nhà nước đã ban hành những chính sách riêng đặc thù dành cho nhóm này. Dự thảo Nghị định lần này tiếp tục khẳng định cam kết của Chính phủ trong việc bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục bình đẳng cho mọi đối tượng, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.
