Theo cuốn sách nổi tiếng Cha giàu, cha nghèo của Robert Kiyosaki, nếu cha mẹ không dạy con về tiền bạc, thì trong tương lai, ai đó sẽ thay thế họ làm điều này – có thể là chủ nợ, kẻ trục lợi, cảnh sát, hoặc kẻ lừa đảo. Tuy nhiên, theo trang Medium, hàng triệu phụ huynh vẫn đang mắc sai lầm nghiêm trọng khi không bao giờ dạy con cách tiền bạc vận hành.
Hệ lụy kéo dài khi trẻ thiếu kiến thức tài chính
Trẻ em dành hơn 15 năm ở trường để học Toán, Tiếng Anh và khoa học, nhưng nhiều em tốt nghiệp mà không biết cách lập ngân sách, tiết kiệm, đầu tư, tránh nợ nần hay xây dựng tài sản. Điều này diễn ra phổ biến ở nhiều gia đình, nhưng thường không được nhận ra cho đến khi mọi chuyện đã quá muộn.
Những đứa trẻ không được giáo dục về tài chính khi lớn lên dễ rơi vào vòng luẩn quẩn tiêu xài vô lối, mắc nợ nần và phải sống chật vật, phụ thuộc vào từng tháng lương. Họ cũng có thể đối mặt với áp lực tài chính kéo dài, dễ mắc bẫy lừa đảo, thiếu kiến thức đầu tư cơ bản, không biết cách lập kế hoạch tài chính cho giai đoạn nghỉ hưu, hoặc vẫn phải phụ thuộc vào tiền bạc của cha mẹ dù đã trưởng thành.
Ba cuốn sách giúp cha mẹ dạy con về tài chính
Để giúp các bậc phụ huynh tìm ra phương pháp dạy trẻ về tài chính, Tri Thức - Znews giới thiệu ba bộ/cuốn sách hữu ích, giúp trẻ tiếp cận kiến thức tài chính qua những câu chuyện thú vị.
1. Tiền không mọc trên cây – Neale S. Godfrey
Neale S. Godfrey là tác giả viết sách đầu tiên tại Mỹ về lĩnh vực dạy trẻ em kiến thức tài chính. Cuốn Tiền không mọc trên cây là cẩm nang dành cho cha mẹ, giúp trẻ hiểu đúng về giá trị của đồng tiền và hình thành những kỹ năng cần thiết để sử dụng, quản lý tiền bạc một cách hợp lý.
Xuyên suốt cuốn sách, tác giả dẫn dắt cha mẹ và trẻ khám phá các khía cạnh khác nhau của thế giới tài chính từ khi còn nhỏ đến khi trưởng thành. Sách đưa ra những chỉ dẫn rõ ràng, dễ hiểu về cách dạy trẻ kiến thức quản lý tài chính phù hợp với từng độ tuổi, từ kỹ năng cơ bản như nhận biết và tính toán tiền, tiết kiệm, lập ngân sách chi tiêu, đến các khái niệm phức tạp hơn như “ghi nợ”, “thế chấp”.
Trẻ cũng được làm quen với những vấn đề tài chính tưởng chừng chỉ dành cho người lớn như sử dụng thẻ tín dụng, mua cổ phiếu hay giao dịch ngân hàng trực tuyến. Những ví dụ sinh động, bài học trực quan và trò chơi thú vị giúp cha mẹ dễ dàng áp dụng nội dung sách vào quá trình giáo dục con.
2. Bộ sách Giáo dục tài chính từ lớp 1 đến lớp 12 – Lê Thị Thúy Sen
Bộ sách Giáo dục tài chính do ThS Lê Thị Thúy Sen biên soạn, được thiết kế hệ thống cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12. Cụ thể, học sinh tiểu học sẽ được dạy “hiểu đúng về tiền” thông qua các bài học về nhận biết tiền Việt Nam đồng, cất giữ tiền và tiết kiệm. Với lớp 6-9, các em học về phong tục, tập quán về tiền, hiểu cơ bản về tiết kiệm - chi tiêu - thanh toán và đầu tư.
Ở bậc THPT, sách đi sâu về các yếu tố kinh tế như tỷ giá, tín dụng, lãi suất, môi trường đầu tư, các sản phẩm đầu tư như trái phiếu, cổ phiếu, bảo hiểm, chứng chỉ quỹ, thuế, vàng, khởi nghiệp, hệ thống tài chính - ngân hàng. Đặc biệt, tác giả sử dụng nhiều ca dao, tục ngữ, thành ngữ, truyện ngắn, câu chuyện đời thường, tích xưa, truyền thống dân tộc và biểu tượng văn hóa quen thuộc làm cầu nối đưa kiến thức tài chính đến gần với học sinh. Các nội dung được thiết kế theo hướng tích hợp giữa kiến thức tài chính - ngân hàng với giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, giáo dục công dân.
3. Tài chính đầu đời – Walter Andal
Nản lòng khi thiếu nguồn tài liệu về tài chính để giúp con cái học và áp dụng vào thực tiễn, tác giả Walter Andal đã tìm hiểu, nghiên cứu và tìm ra cách truyền đạt những bài học về tài chính cho trẻ nhỏ một cách dễ hiểu. Trong đó, bài học quan trọng nhất là quản lý và chi tiêu tiền bạc.
Thông qua các khái niệm cơ bản như: Tiền bắt đầu như thế nào? Làm thế nào kiếm được tiền? Tiết kiệm và đầu tư ra sao?... cuốn sách Tài chính đầu đời giúp trẻ có kiến thức cơ bản nhất về tài chính, cũng như hiểu biết cần thiết cho lộ trình tài chính cá nhân trong tương lai. Cuốn sách cũng hữu ích với phụ huynh khi trả lời những câu hỏi như: Thẻ tín dụng là gì và nếu quản lý kém sẽ nguy hiểm ra sao? Thị trường chứng khoán là gì? Cần làm gì với số tiền chúng ta có?
Những thông tin trong sách đều là kiến thức cơ bản, được trình bày ngắn gọn nhằm giúp độc giả dễ nhớ và hiểu.
