Trẻ có nhận thức tốt thường bộc lộ qua những biểu hiện như tò mò, nhanh nhớ người quen và ham thích những điều mới lạ. Theo các chuyên gia, dinh dưỡng và tương tác đúng cách trong những năm đầu đời đóng vai trò quyết định đến sự phát triển trí não.
Dấu hiệu trẻ có não bộ phát triển tốt
Các bác sĩ Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM) cho biết một số biểu hiện dưới đây có thể phản ánh trẻ có khả năng nhận thức tốt hơn mặt bằng chung, dù đây chỉ là dấu hiệu tham khảo, không phải tiêu chí đánh giá IQ.
Trẻ thường xuyên đòi hỏi những trải nghiệm mới. Nếu đã được ăn no, thay tã sạch nhưng vẫn quấy khóc, sau đó nín ngay khi được bế đi tham quan hoặc tiếp xúc với đồ vật, khuôn mặt lạ, điều này cho thấy trẻ có nhu cầu khám phá và tiếp nhận thông tin từ môi trường.
Khả năng ghi nhớ sớm cũng là tín hiệu tích cực. Một số trẻ nhận ra người thân từ rất sớm, biết phân biệt người quen với người lạ hoặc nhớ vị trí đồ vật. Khi khoảng 10-11 tháng tuổi, trẻ có thể tự lật chăn tìm món đồ bị giấu, cho thấy trí nhớ và khả năng ghi nhận thông tin đang phát triển tốt.
Dinh dưỡng và tương tác quyết định sự phát triển trí não
TS.BS Phạm Thị Thuận, Phụ trách Chủ nhiệm khoa Nhi, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, nhấn mạnh: "Não người có khoảng 60% khối lượng là chất béo, chủ yếu gồm các acid béo omega-3 như DHA, EPA và ALA. Phần còn lại là nước, protein, carbohydrate và muối khoáng. Vì vậy, trẻ cần được bổ sung đầy đủ, cân đối các nhóm chất này, đặc biệt trong giai đoạn đầu đời để hỗ trợ phát triển trí tuệ."
Nhiều cha mẹ chỉ bắt đầu chú trọng phát triển trí não khi con học kém hoặc khó tập trung. Thực tế, các kết nối thần kinh được hình thành ngay từ những ngày đầu sau sinh thông qua dinh dưỡng và tương tác hàng ngày với cha mẹ. Trong chế độ ăn, thực phẩm giàu omega-3, đặc biệt DHA, EPA và ALA, cần được ưu tiên vì đây là thành phần cấu tạo tế bào não và hỗ trợ hệ thần kinh. ALA chủ yếu có trong nguồn thực vật, khác với DHA và EPA thường có trong thực phẩm nguồn gốc động vật.
Lời khuyên từ chuyên gia
Bên cạnh dinh dưỡng, chuyên gia khuyến cáo cha mẹ nên thường xuyên trò chuyện, đọc sách, hát, chơi cùng con và tạo cơ hội để trẻ khám phá môi trường xung quanh. Với trẻ sơ sinh, giao tiếp chậm rãi kết hợp ánh mắt, nét mặt và cử chỉ phù hợp sẽ giúp trẻ học cách phản hồi, phát triển ngôn ngữ và tư duy.
Cha mẹ cũng nên xây dựng môi trường sống an toàn để trẻ tự do khám phá, duy trì chế độ sinh hoạt điều độ, khuyến khích vận động phù hợp lứa tuổi. Không nên đặt kỳ vọng quá cao hoặc ép trẻ học sớm, bởi mỗi trẻ có tốc độ phát triển riêng. Điều quan trọng nhất là đồng hành cùng con bằng chế độ dinh dưỡng khoa học, sự yêu thương và những tương tác tích cực mỗi ngày.
