Nguyễn Thị Minh Hiển, tân thạc sĩ Đại học Sydney (Australia), khép lại hành trình từ cô giáo dạy ở trường THPT vùng cao Quảng Ngãi đến học viên cao học của một trong những trường đại học hàng đầu thế giới. Với cô, tấm bằng thạc sĩ không phải đích đến, mà là khởi đầu cho mục tiêu mang nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo (AI) trở lại lớp học Việt Nam, nhất là ở những nơi còn nhiều khó khăn.
Hành trình từ vùng cao đến Sydney
Sinh ra trong gia đình có truyền thống nhà giáo tại Quảng Ngãi, Hiển sớm chọn con đường sư phạm. Giai đoạn 2015-2019, cô theo học ngành Sư phạm Tiếng Anh tại trường Đại học Phạm Văn Đồng và tốt nghiệp á khoa của khoa, xếp thứ hai trong số 96 sinh viên. Ngay từ khi còn là sinh viên, Hiển đã quan tâm đến ứng dụng công nghệ trong dạy và học ngoại ngữ qua các nghiên cứu về sử dụng nền tảng Internet trong học tập.
Sau khi tốt nghiệp, cô giảng dạy tại các trung tâm Anh ngữ trước khi trúng tuyển viên chức năm 2022 và được phân công công tác tại trường THPT Tây Trà, huyện Trà Bồng cũ, nơi phần lớn học sinh là người dân tộc thiểu số. Ba năm đứng lớp ở vùng cao trở thành bước ngoặt quan trọng. “Điều khiến tôi trăn trở nhất là khoảng cách về cơ hội học tập giữa học sinh vùng cao và thành thị. Tôi bắt đầu thử nghiệm các ứng dụng học ngoại ngữ, công cụ AI trong lớp học và nhận ra công nghệ có thể tạo ra khác biệt nếu được sử dụng đúng cách”, cô giáo chia sẻ.
Học bổng toàn phần và nghiên cứu AI
Năm 2024, Hiển giành học bổng toàn phần Australia Awards của Chính phủ Australia để theo học chương trình Thạc sĩ Giáo dục (TESOL) tại Đại học Sydney. Theo cô, những tháng đầu tại Australia là quãng thời gian nhiều thử thách nhất. “Điều đưa tôi đến ngày hôm nay không phải là chưa từng muốn bỏ cuộc, mà là mỗi lần muốn bỏ cuộc, tôi lại tìm được một lý do để đi tiếp”, cô nói. Lý do ấy luôn là những học trò ở Tây Trà: “Mỗi khi mệt mỏi, tôi lại nghĩ đến những học sinh từng đi bộ nhiều cây số để đến lớp. So với các em, khó khăn của tôi ở Sydney chưa là gì cả”.
Ngay học kỳ đầu tiên, Hiển đạt WAM 82/100, đủ điều kiện theo định hướng nghiên cứu và được giảng viên nhận hướng dẫn thực hiện luận văn. Đề tài của cô tập trung nghiên cứu cách giáo viên tiếng Anh tại Việt Nam bản địa hóa nội dung liên văn hóa trong giáo trình với sự hỗ trợ của AI. Theo Hiển, đây là vấn đề xuất phát từ chính thực tiễn giảng dạy, khi nhiều học liệu quốc tế chưa thực sự phù hợp với bối cảnh văn hóa của học sinh Việt Nam.
Dự án AI và hoạt động cộng đồng
Song song với nghiên cứu, cô đảm nhiệm vai trò trưởng dự án tại cuộc thi “Oceania EduX Hackathon 2026” do Cambridge EdTech Society phối hợp Microsoft tổ chức tại Sydney. Nhóm của Hiển phát triển ContextBridge AI, công cụ hỗ trợ giáo viên tìm kiếm nội dung tương đồng trong văn hóa bản địa, đánh giá độ tin cậy và chuyển hóa thành học liệu phù hợp với chương trình giảng dạy. Theo cô, AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, còn giáo viên vẫn là người quyết định cuối cùng.
Bên cạnh học tập, Hiển tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng. Cô là Trưởng nhóm Sinh viên cao học của Hội Sinh viên Việt Nam tại Đại học Sydney, mentor hỗ trợ sinh viên Việt Nam mới sang Australia và kết nối cộng đồng học bổng Australia Awards. Năm học 2025-2026, cô được trao danh hiệu sinh viên 5 tốt cấp Australia và được chọn phát biểu đại diện tại lễ tuyên dương. Cô cũng là một trong tám diễn giả chính của Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam tại Australia 2026, chia sẻ về ứng dụng AI trong giáo dục và đổi mới phương pháp giảng dạy.
Đánh giá từ đồng nghiệp và kế hoạch tương lai
Cô Trần Thị Mai Đào, chủ tịch Hội đồng trường Đại học Phạm Văn Đồng, đánh giá: “Quá trình công tác tại trường THPT Tây Trà cho thấy Minh Hiển luôn kiên trì theo đuổi mục tiêu giảm bất bình đẳng giáo dục, đặc biệt với học sinh dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa”.
Sau khi hoàn thành chương trình tại Đại học Sydney, Hiển sẽ trở về Việt Nam theo đúng cam kết của học bổng. Trước mắt, cô mong muốn tiếp tục phát triển các công cụ AI hỗ trợ giáo viên tiếng Anh, chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ trong dạy học và theo đuổi nghiên cứu ở bậc tiến sĩ về AI trong giáo dục. “Đi để trở về luôn là kim chỉ nam của tôi. Tôi muốn mang về không chỉ kiến thức hay một tấm bằng, mà là năng lực tạo ra những giải pháp để giáo viên và học sinh Việt Nam có thêm cơ hội học tập tốt hơn”, cô chia sẻ.
Nhìn lại hành trình, Hiển cho rằng điều quý giá nhất là sự thay đổi trong cách nhìn về nghề giáo. “Nếu những điều mình học được có thể giúp một giáo viên dạy tốt hơn hay một học sinh vùng khó có thêm cơ hội học tập, đó mới là thành công lớn nhất”, nữ thạc sĩ nói.
