Sau gần 8 năm học tập ở nước ngoài, tháng 5/2026, Lý Phương Thảo (sinh năm 1999, Thái Nguyên) chính thức đảm nhận vai trò giảng viên tiếng Trung tại Đại học Kinh tế Cao cấp HSE (Moscow) – một trong những trường đại học hàng đầu của Nga, nổi tiếng về chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học. Điều đặc biệt là cô chưa từng học tiếng Trung ở Việt Nam; ngôn ngữ này được Thảo bắt đầu từ con số 0 ngay tại Nga, học bằng tiếng Nga. Sau đó, cô sang Trung Quốc học thạc sĩ theo học bổng Chính phủ, rồi trở lại Nga làm nghiên cứu sinh tiến sĩ và trở thành giảng viên ở tuổi 27.
Hành trình từ du học sinh đến giảng viên
Năm 2017, khi vừa đỗ Đại học Ngoại thương, Phương Thảo đồng thời giành học bổng Hiệp định của Chính phủ sang Nga học đại học. Xuất thân từ lớp chuyên Nga của THPT chuyên Thái Nguyên, cô khi ấy chưa từng nghĩ sau này sẽ trở thành giảng viên tiếng Trung. "Tôi học tiếng Trung cùng các bạn người Nga và hoàn toàn bằng tiếng Nga. Ban đầu khá lạ, nhưng càng học càng thấy cuốn hút", cô kể.
Niềm yêu thích ấy khiến Thảo tìm hiểu học bổng Chính phủ Trung Quốc (CSC). Sau khi tốt nghiệp đại học, cô tiếp tục nhận học bổng thạc sĩ 3 năm tại Trung Quốc. Theo Thảo, hai môi trường đào tạo mang đến những trải nghiệm khác nhau: các trường đại học Nga chú trọng tranh luận, thi vấn đáp và khả năng lập luận trực tiếp, trong khi chương trình thạc sĩ tại Trung Quốc yêu cầu sinh viên đọc lượng lớn tài liệu, tham gia nghiên cứu và viết luận văn ngay từ sớm. "Được học ở Việt Nam, Nga rồi Trung Quốc giúp tôi có nhiều góc nhìn hơn. Sau này đứng lớp, tôi cũng hiểu sinh viên cần gì ở mỗi giai đoạn học tập", nữ giảng viên chia sẻ.
Thành tích học thuật nổi bật
Suốt gần một thập kỷ học tập ở nước ngoài, điều Phương Thảo tự hào nhất là ở mỗi chặng đường cô đều giành được học bổng. Năm 2023, nữ du học sinh Việt giành giải Vàng trong Cuộc thi đọc kinh điển đa ngôn ngữ tinh hoa Nho giáo lần thứ ba, tham gia bằng cả tiếng Nga và tiếng Trung. Ngoài ra, cô còn đạt giải Nhất cấp trường và giải Nhì cấp tỉnh trong Cuộc thi đọc kinh điển Trung Hoa tỉnh Sơn Đông; giải Ba Cuộc thi giảng giải thơ ca thi giáo Trung Hoa; giải Ba Cuộc thi tiếng Phổ thông dành cho sinh viên quốc tế tỉnh Sơn Đông cùng nhiều giải thưởng khác.
Trong số các du học sinh nước ngoài, cô gái Việt Nam là gương mặt quen thuộc trên nhiều bản tin, bài báo địa phương, được lựa chọn là đại diện của khoa phát biểu trong lễ tốt nghiệp và được công nhận là sinh viên tốt nghiệp ưu tú. "Mỗi giải thưởng đều nhắc tôi rằng mình đã tiến thêm một bước trên hành trình học một ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ", Thảo bày tỏ.
Quyết định quay lại Nga và dự định tương lai
Sau khi hoàn thành chương trình thạc sĩ, Thảo từng có nhiều cơ hội tiếp tục làm việc tại Trung Quốc. Tuy nhiên, cô quyết định quay lại Moscow để theo đuổi chương trình tiến sĩ. "Lần đầu sống xa gia đình, lần đầu tự lập, lần đầu kết bạn với những người đến từ nhiều quốc gia... đều diễn ra ở Nga. Nơi đó giống như cột mốc đánh dấu tôi trưởng thành", cô lý giải.
Hiện cô tham gia xây dựng giáo trình, hướng dẫn sinh viên thực hiện dự án và sẽ bắt đầu giảng dạy từ tháng 9. Nữ giảng viên đánh giá sinh viên Nga rất năng động, cởi mở và luôn sẵn sàng trao đổi, đặt câu hỏi. Họ cũng hào hứng khi được tiếp xúc với một giảng viên nước ngoài, đặc biệt khi cô có thể chia sẻ những trải nghiệm thực tế tại Trung Quốc. "Tôi nghĩ lợi thế của bản thân là tôi từng bắt đầu học tiếng Nga và tiếng Trung từ con số 0, hiểu cảm giác loay hoay khi học một ngôn ngữ mới. Vì từng đi qua giai đoạn đó nên tôi biết sinh viên cần được hỗ trợ ở đâu", cô nói.
Trước mắt, Thảo muốn hoàn thành chương trình tiến sĩ và tích lũy thêm kinh nghiệm nghiên cứu. Kế hoạch dài hạn của cô vẫn là trở về Việt Nam. "Tôi mong một ngày có thể mang những gì học được ở Nga và Trung Quốc về phục vụ công việc giảng dạy trong nước. Nếu câu chuyện của tôi có thể giúp một bạn trẻ dám bước ra khỏi vùng an toàn để theo đuổi việc học ngoại ngữ, đó đã là điều rất đáng giá", cô bày tỏ.
