UNESCO công bố báo cáo cảnh báo về khủng hoảng giáo dục toàn cầu
Sự kiện công bố Báo cáo Giám sát Giáo dục toàn cầu năm 2026 diễn ra với sự tham dự của hơn 20 Bộ trưởng phụ trách giáo dục từ các quốc gia, cùng nhiều chuyên gia và đại diện các tổ chức quốc tế và khu vực. Báo cáo này tiết lộ một thực trạng đáng báo động: số lượng trẻ em và thanh thiếu niên không được đến trường đã tăng trong năm thứ bảy liên tiếp, lên tới 273 triệu người. Nguyên nhân chính được xác định là do tác động kép của tăng trưởng dân số, các cuộc khủng hoảng toàn cầu và tình trạng thiếu hụt ngân sách nghiêm trọng.
Những con số đáng lo ngại và xu hướng chậm lại
Theo báo cáo, trên toàn cầu, cứ 6 trẻ trong độ tuổi đi học thì có 1 em bị loại khỏi hệ thống giáo dục, và chỉ có 2/3 học sinh hoàn thành bậc trung học. Đáng chú ý, tiến độ cải thiện về giáo dục đã chậm lại đáng kể kể từ năm 2015, đặc biệt tại khu vực châu Phi cận Sahara – nơi chịu áp lực lớn từ gia tăng dân số nhanh chóng. Ngoài ra, hơn 1/6 trẻ em trên thế giới đang sống trong các khu vực bị ảnh hưởng bởi xung đột, làm tăng thêm hàng triệu trẻ không được đến trường ngoài số liệu thống kê hiện có.
Tại sự kiện, Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany đã phát biểu nhấn mạnh rằng báo cáo xác nhận một xu hướng đáng lo ngại: ngày càng nhiều thanh niên trên thế giới bị tước đi cơ hội giáo dục. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng vẫn có những lý do để hy vọng. UNESCO cam kết hợp tác chặt chẽ với các chính phủ và đối tác nhằm mở rộng cơ hội học tập cho tất cả mọi người, thích ứng với thực tế địa phương và bảo đảm mỗi người học đều có cơ hội công bằng để xây dựng tương lai của mình.
Những tiến bộ đáng kể và bài học từ các quốc gia
Báo cáo cũng ghi nhận những tiến bộ đáng kể trong giáo dục toàn cầu. Kể từ năm 2000, số học sinh toàn cầu đã tăng thêm 327 triệu, đạt 1,4 tỷ vào năm 2024. Trung bình, mỗi phút có thêm hơn 25 trẻ em được đến trường. Một số quốc gia đã đạt kết quả ấn tượng khi giảm tỷ lệ trẻ không đi học ít nhất 80% kể từ năm 2000, bao gồm:
- Madagascar và Togo (ở nhóm trẻ em)
- Morocco và Việt Nam (ở nhóm thanh thiếu niên)
- Georgia và Thổ Nhĩ Kỳ (ở nhóm thanh niên)
Bờ Biển Ngà cũng đã giảm một nửa tỷ lệ này ở cả ba nhóm tuổi. Theo báo cáo, thay đổi tích cực như vậy xuất phát từ sự nhất quán giữa các chính sách trong nước, khả năng đáp ứng với hoàn cảnh bên ngoài và cam kết lâu dài đối với sự công bằng về giáo dục.
Mục tiêu phát triển bền vững và lộ trình tương lai
Trong Chương trình nghị sự phát triển bền vững toàn cầu năm 2030, được Liên hợp quốc thông qua năm 2015, có mục tiêu bền vững số 4 (SDG4) về chất lượng giáo dục. Cụ thể là bảo đảm một nền giáo dục hòa nhập, bình đẳng, chất lượng và cơ hội học tập suốt đời cho tất cả mọi người. Báo cáo được công bố ngày 25/3/2026, được xây dựng để đánh giá tiến bộ giáo dục gồm khả năng tiếp cận và công bằng giáo dục, là phần đầu tiên trong lộ trình "Đếm ngược đến năm 2030".
UNESCO có kế hoạch công bố hai báo cáo khác về giáo dục toàn cầu vào năm 2027 và 2028-2029. Mục đích của những báo cáo này là nhằm đánh giá cách vận hành của các hệ thống giáo dục, như tạo cơ hội học tập, nuôi dưỡng kiến thức và chuẩn bị cho người học trong một thế giới có nhiều biến động. Thông qua việc hỗ trợ các chính phủ trên toàn thế giới, UNESCO sẽ tiếp tục định hình chương trình nghị sự giáo dục sau năm 2030, bảo đảm rằng dù có những thách thức toàn cầu, giáo dục vẫn là ưu tiên hàng đầu.
