Lư đồng, đỉnh đồng là những vật phẩm quen thuộc trên bàn thờ của nhiều gia đình Việt, không chỉ có giá trị thẩm mỹ mà còn thể hiện sự trang nghiêm trong không gian thờ tự. Theo TS Vũ Thế Khanh, Tổng Giám đốc Liên hiệp Khoa học Công nghệ Tin học Ứng dụng (UIA), trên bàn thờ, ngoài những vật phẩm không thể thiếu như bát hương, bài vị, đèn, nến, nhiều gia đình còn bài trí thêm đỉnh đồng, hoành phi, câu đối hoặc tượng thờ tùy theo điều kiện. Các đồ vật này thường được khắc chạm chữ Phúc – Lộc – Thọ hoặc hình tứ linh gồm long, lân, quy, phượng cùng hoa văn mây, sóng nước, mang ý nghĩa cầu mong bình an, may mắn và thịnh vượng.
Đồng là kim loại có độ bền cao nhưng lại dễ bị oxy hóa khi tiếp xúc lâu với hơi ẩm, bụi bẩn và các chất ăn mòn. Nếu dùng lâu ngày, khói hương có thể khiến bề mặt đỉnh đồng, lư đồng nhanh xỉn màu, bám muội và mất độ sáng. Vì vậy, việc bảo quản và vệ sinh đúng cách đóng vai trò quan trọng để giữ cho đồ thờ luôn sáng bóng, bền màu.
Cách bảo quản đồ thờ bằng đồng luôn bền màu
Để hạn chế tình trạng oxy hóa, gia chủ nên chú ý chọn mua đồ thờ bằng đồng có chất lượng tốt ngay từ đầu. Bàn thờ không nên kê sát tường ẩm, tránh để hơi nước và ẩm mốc tích tụ. Phòng thờ cần được giữ thông thoáng; khi thời tiết khô ráo, có thể mở cửa sổ để không khí lưu thông, giúp đồ đồng khô thoáng tự nhiên.
Ngoài ra, việc lau bụi định kỳ là rất cần thiết. Bụi bám lâu ngày kết hợp với độ ẩm trong không khí có thể tạo thành các mảng oxy hóa màu xanh hoặc trắng trên bề mặt đồng. Do đó, gia chủ nên dùng khăn mềm lau nhẹ bề mặt lư đồng, đỉnh đồng thường xuyên, đặc biệt là sau các ngày lễ, Tết hoặc ngày rằm khi khói hương nhiều.
Mẹo đánh bóng lư đồng bằng nguyên liệu trong bếp
Không cần dùng hóa chất tẩy rửa mạnh, các gia đình hoàn toàn có thể tận dụng 6 nguyên liệu quen thuộc trong gian bếp để làm sạch và đánh bóng lư đồng, đỉnh đồng. Mỗi cách có ưu điểm riêng, phù hợp với từng mức độ bám bẩn khác nhau.
Mật ong
Mật ong không chỉ là thực phẩm mà còn có thể hỗ trợ làm sạch, tăng độ sáng bề mặt đồng. Cách làm rất đơn giản: dùng khăn mềm thấm một lượng nhỏ mật ong, chà đều lên toàn bộ bề mặt lư đồng, để khoảng 10–15 phút rồi lau lại bằng khăn thấm nước ấm.
Muối hạt kết hợp giấm
Hòa muối hạt vào nước nóng, thêm một thìa giấm ăn rồi khuấy đều. Dùng khăn mềm hoặc miếng bọt biển nhúng vào dung dịch, chà nhẹ nhàng lên bề mặt lư đồng. Sau đó rửa lại bằng nước ấm và lau khô. Với những vật dụng bằng đồng nhỏ, có thể ngâm trong dung dịch khoảng vài tiếng trước khi vệ sinh để tăng hiệu quả làm sạch.
Giấm ăn
Giấm chứa axit axetic nồng độ thấp, có khả năng làm sạch các lớp oxy hóa nhẹ trên đồng. Với những vết bẩn lâu ngày, pha loãng giấm với nước để ngâm đồ thờ trong thời gian ngắn trước khi lau sạch. Cần tránh ngâm lâu và tránh dùng giấm nguyên chất, vì axit có thể ảnh hưởng tới lớp bảo vệ bề mặt của đồng.
Chanh
Nước cốt chanh chứa axit citric, giúp loại bỏ các vết oxy hóa và làm sạch bề mặt hiệu quả. Cách đơn giản là thấm nước cốt chanh lên khăn mềm, chà nhẹ vào vị trí cần làm sạch, sau đó rửa lại bằng nước ấm và lau khô ngay. Không để nước chanh lưu trên bề mặt quá lâu.
Tro bếp
Tro bếp mịn là nguyên liệu quen thuộc được nhiều người dùng để làm sạch và sáng bóng bề mặt đồng. Trộn tro bếp với một chút nước hoặc nước rửa chén thành hỗn hợp, rồi chà nhẹ lên bề mặt lư đồng. Sau khi làm sạch, rửa lại với nước và lau khô hoàn toàn.
Nước coca
Nước coca cũng có thể dùng để làm sạch đồ đồng nhờ chứa axit phosphoric, axit cacbonic, giúp làm bong một phần lớp oxy hóa trên bề mặt kim loại. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, không nên dùng thường xuyên. Lượng đường và tính axit trong nước coca có thể ảnh hưởng tới độ bền bề mặt nếu không được làm sạch kỹ sau khi vệ sinh.
Lưu ý để đồ thờ bằng đồng luôn sáng đẹp
Nhìn chung, việc vệ sinh đồ thờ bằng đồng không quá phức tạp. Chỉ cần kiên trì thực hiện theo các mẹo trên, kết hợp với việc lau khô sau mỗi lần vệ sinh, lư đồng và đỉnh đồng sẽ giữ được vẻ sáng bóng, bền màu theo thời gian, góp phần tạo nên không gian thờ cúng trang nghiêm, ấm cúng.
