Cùng mâm cơm Tết: Người thong thả, người tay không hết việc - Tranh cãi về bình đẳng giới
Dịp Tết Nguyên đán, khi cả gia đình sum vầy bên mâm cơm ấm cúng, nhiều người chứng kiến một hiện tượng trái ngược: trong khi một số thành viên thong thả thưởng thức bữa ăn, những người khác lại tay không hết việc, từ nấu nướng đến dọn dẹp. Sự khác biệt này đã khơi dậy những tranh luận sôi nổi về bình đẳng giới và ý thức chia sẻ trong gia đình Việt.
Quan điểm truyền thống và sự thay đổi
Nhiều ý kiến bày tỏ rằng không nên phân biệt giới tính trong việc nhà, đặc biệt là dịp Tết bận rộn. Ai cũng cần phụ giúp dọn dẹp, rửa bát, bởi trai gái như nhau, sau khi ăn xong nên đứng dậy phụ một tay. Mai Hồng chia sẻ: "Nhà tôi, bố mẹ cùng nấu ăn, tôi chỉ phụ thêm. Họ hàng đến ăn có dẫn theo con trai, tuy không rửa bát nhưng vẫn biết bê đồ, dọn dẹp. Không có chuyện ăn xong mà không làm gì, quan trọng là ý thức".
Ngọc Linh kể lại: "Bố tôi là trưởng nam trong gia đình đông anh chị em, mẹ là dâu trưởng. Mỗi dịp Tết, họ hàng đến chúc Tết, ăn cơm rất đông. Tôi gần như phụ trách nấu nướng, rửa bát cả ngày. Nếu mình không làm thì mẹ làm. Mẹ bảo việc đón tiếp họ hàng là niềm vui, vì người ta quý mới đến, nên vài mâm cơm, vài chồng bát đũa cũng không nề hà".
Đỗ Nhựt cho biết gia đình anh vẫn giữ nếp truyền thống: đàn ông chặt gà, chuẩn bị phần việc nặng, còn phụ nữ nấu nướng. Tuy nhiên, dàn con cháu nam nữ, dâu rể đều được gọi xuống làm cùng. "Làm xong cả nhà lại ngồi vui vẻ", anh kể.
Sự khác biệt giữa các gia đình
Trang Trang tiết lộ: "Bố mẹ tôi là người miền Trung ra Bắc lập nghiệp, nhưng quan niệm trong gia đình vẫn khá truyền thống: phụ nữ phải làm hết việc bếp núc, đàn ông không vào bếp". Tuy nhiên, khi cô lấy chồng người Hà Nội "chính gốc", ba đời mọi thứ lại khác. Từ cỗ bàn đến bữa ăn thường ngày, chồng cô là người nấu nướng, quán xuyến chính, cô chỉ phụ thêm. Trước đây, khi bố chồng còn sống, mẹ chồng cô cũng không phải gánh hết việc bếp núc, vì bố chồng là người làm.
Phản đối sự bất bình đẳng
Ở chiều ngược lại, nhiều bạn trẻ cho rằng việc ngày Tết mặc định phụ nữ phải nấu nướng, rửa bát là biểu hiện rõ ràng của bất bình đẳng giới, vì ngày Tết ai cũng cần vui chơi, tận hưởng. An Hạ kể: "Sáng mùng 2, tôi và em gái bị gọi dậy sớm để nấu cỗ đãi họ hàng, trong khi ba người anh em trai vẫn ngủ đến trưa. Khi cả nhà ngồi ăn, tôi vẫn phải đứng lên rót nước, múc canh, đến mức người ta ăn gần xong 'bát đũa của mình vẫn sạch bong'. Sự ấm ức khiến tôi bỏ bữa".
Ngọc Trà nhận ra sự mệt mỏi của mẹ bắt nguồn từ việc quá dễ dãi với em trai. Những năm trước, cô luôn là người rửa bát, phụ tất niên, nấu cúng. Năm nay cô lấy chồng, đang mang thai nên không làm được nhiều. "Mẹ tôi vẫn làm lượng công việc đó kèm cả nấu nướng lẫn rửa chén. Còn đứa em chỉ có dọn lên dọn xuống. Trong khi nó có thể nấu lẫn rửa chén được hết. Mẹ tôi phải thốt lên là sống với người vô tâm nên vậy", Trà nói.
Ngọc Châu kể nhà có 2 anh em, cô là con gái thứ 2. Châu suốt mấy ngày Tết luôn có mặt dưới bếp, nhưng vẫn bị mẹ trách không phụ giúp. Cho đến hôm cô kêu bố cùng cuốn nem cùng cho nhanh, bố Châu bảo gọi anh cô xuống cuốn. Và mẹ cô nói với ba: "Anh không cuốn một mình được à? Gọi nó xuống làm gì? Nó không thích thì cũng không làm đâu. Việc đó phải để nó tự nguyện, chứ đừng ép.". Trong khi đó, cô gần như bị mặc định phải làm. Sự khác biệt trong thái độ khiến cô nhiều lần chạnh lòng.
Lời kêu gọi thay đổi
Nguyễn Trinh thẳng thắn: "Trai gái gì cũng phải làm. Đã biết ăn thì phải biết làm". Gia đình cô có ba chị em gái, mỗi dịp có cỗ là cả nhà cùng làm, cả bố và anh rể cũng vào cuộc. Cô cho rằng tư tưởng áp đặt 'con gái phải thế này để lấy chồng' nên chấm dứt từ thế hệ hiện tại.
Tết: Tất bật hay thảnh thơi?
Cuối cùng, một câu hỏi lớn được đặt ra: "Cả năm đã vất vả rồi mà Tết còn phải chạy đôn chạy đáo, cúng bái, nấu cơm, rửa bát, dọn dẹp… khổ lắm. Tết là để chill và nạp năng lượng chứ?". Bài viết này không chỉ phản ánh thực trạng mà còn khuyến khích sự chia sẻ công bằng, để mỗi thành viên trong gia đình đều có thể tận hưởng trọn vẹn không khí ấm áp của ngày Tết cổ truyền.
