Cán bộ, đảng viên được kêu gọi gương mẫu sinh con để đạt mức sinh thay thế
Ngày 13/2, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức phê duyệt Chương trình bảo đảm mức sinh thay thế trên toàn quốc đến năm 2030. Chương trình này đặt ra mục tiêu quan trọng là tăng trung bình 2% tổng tỷ suất sinh mỗi năm bắt đầu từ năm 2030, nhằm đạt và duy trì mức sinh thay thế bền vững.
Kêu gọi cán bộ, đảng viên tiên phong trong việc sinh con
Một trong những nội dung nổi bật của chương trình là lời kêu gọi cán bộ, đảng viên phải đề cao tính tiên phong, gương mẫu trong việc sinh con, nuôi dạy con tốt, và xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc. Điều này nhấn mạnh vai trò quan trọng của đội ngũ lãnh đạo trong việc thúc đẩy các giá trị gia đình và đảm bảo mức sinh ổn định cho xã hội.
Cùng với đó, Thủ tướng yêu cầu các cơ quan chức năng tiến hành sửa đổi những quy định không còn phù hợp với mục tiêu đạt và duy trì vững chắc mức sinh thay thế. Đặc biệt, các quy định về xử lý hành chính liên quan đến việc sinh con sẽ được rà soát và điều chỉnh để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các gia đình.
Hỗ trợ toàn diện từ chính sách đến thực tiễn
Chương trình cũng đề ra nhiều giải pháp hỗ trợ cụ thể. Các địa phương được yêu cầu căn cứ vào điều kiện thực tế và khả năng cân đối ngân sách để hỗ trợ vợ chồng, cá nhân trong việc sinh con và nuôi con. Chính sách hỗ trợ, khuyến khích vợ chồng sinh con, sinh đủ hai con, và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi sẽ được bổ sung và hoàn thiện.
Bên cạnh đó, chương trình sẽ đánh giá cụ thể những tác động khiến người dân sinh ít con, bao gồm các yếu tố về lao động, việc làm, nhà ở, phúc lợi xã hội, giáo dục, và y tế. Đồng thời, mục tiêu đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và phát triển mạng lưới hỗ trợ sinh sản, cùng với xây dựng các loại hình dự phòng vô sinh tại cộng đồng, sẽ được triển khai mạnh mẽ.
Bối cảnh mức sinh thấp và các điều chỉnh chính sách
Những giải pháp trên được đề ra trong bối cảnh mức sinh của Việt Nam liên tục xuống thấp trong những năm gần đây. Năm 2024, mức sinh chỉ đạt 1,91 con; năm 2025 tăng lên 1,93 con, đều nằm dưới mức sinh thay thế lý tưởng là 2,1 con. Tình trạng này đặt ra nhiều thách thức cho sự phát triển dân số và kinh tế - xã hội của đất nước.
Để thúc đẩy tăng mức sinh, theo chủ trương của Bộ Chính trị và hướng dẫn của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, từ tháng 3/2025, đảng viên sinh con thứ ba không còn bị kỷ luật. Đây là một bước đi quan trọng nhằm giảm bớt rào cản và khuyến khích sinh con trong đội ngũ đảng viên.
Ngoài ra, từ tháng 10/2025, Chính phủ đã quy định phụ nữ độc thân được quyền thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như IVF để có con khi có nguyện vọng, mà không cần phải là những vợ chồng vô sinh hoặc có chỉ định y tế từ bác sĩ như trước đây. Điều này mở rộng cơ hội cho nhiều phụ nữ trong việc thực hiện thiên chức làm mẹ.
Ý kiến chuyên gia về mức hỗ trợ và giải pháp lâu dài
Thảo luận tại Quốc hội vào tháng 11/2025, Giáo sư Nguyễn Thiện Nhân đã chỉ ra rằng với những biện pháp hỗ trợ hiện hành, một phụ nữ sinh con có thể nhận tối đa 13 triệu đồng cho một lần sinh, đây là mức quá thấp so với chi phí thực tế. Theo ông, chi phí nuôi một trẻ từ lúc sinh ra đến khi 18 tuổi cần ít nhất 900 triệu đồng, do đó khoản hỗ trợ hiện tại "là quá nhỏ để khuyến khích sinh".
Vì vậy, Giáo sư Nhân đề nghị Nhà nước nên công bố mức lương đủ sống, nghĩa là thu nhập của một người đi làm phải nuôi được một con, và hai người đi làm phải nuôi được hai con. Ông nhấn mạnh rằng đây cần được xem là quy định bắt buộc các doanh nghiệp phải đảm bảo cho người lao động, với lộ trình thực hiện có thể từ 5 đến 10 năm. Giải pháp này hướng đến việc tạo ra một nền tảng kinh tế vững chắc, giúp các gia đình yên tâm sinh con và nuôi dạy con cái trong điều kiện tốt nhất.
Chương trình bảo đảm mức sinh thay thế đến năm 2030 thể hiện sự quyết tâm của Chính phủ trong việc đối phó với tình trạng già hóa dân số và đảm bảo sự phát triển bền vững cho tương lai. Với sự đồng lòng của toàn xã hội, đặc biệt là sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên, hy vọng mục tiêu tăng mức sinh sẽ sớm đạt được, góp phần xây dựng một Việt Nam phồn vinh và hạnh phúc.
