Cảnh báo: 3 món đồ nhà bếp cần vứt bỏ ngay khi dọn nhà đón Tết
Cuối năm, nhiều gia đình Việt Nam dành thời gian tổng vệ sinh nhà cửa để đón Tết Nguyên đán với mong muốn có một không gian sống gọn gàng, sạch sẽ và tươi mới hơn. Tuy nhiên, việc dọn dẹp nhà cửa không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa thẩm mỹ hay tâm linh mà còn là một dịp quan trọng để loại bỏ những vật dụng cũ kỹ, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho sức khỏe nếu tiếp tục sử dụng. Trong số đó, có những món đồ quen thuộc đến mức nhiều người thường bỏ qua hoặc không để ý rằng chúng đã “quá hạn an toàn” và cần được thay thế ngay lập tức.
Chảo chống dính bị trầy xước: Nguy cơ ung thư tiềm ẩn
Đừng vì tiếc rẻ mà giữ lại những chiếc chảo chống dính đã bị trầy xước hoặc bong tróc lớp phủ. Chảo chống dính là vật dụng phổ biến trong hầu hết các gian bếp hiện đại nhờ tính tiện lợi. Tuy nhiên, khi lớp chống dính đã bong tróc, trầy xước hoặc đổi màu rõ rệt, nhiều chuyên gia y tế và an toàn thực phẩm khuyến cáo người dùng nên ngừng sử dụng ngay lập tức.
Theo các chuyên gia, lớp chống dính của loại chảo này thường có chứa PFAS, một nhóm hóa chất tổng hợp còn được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” do khả năng tồn tại lâu dài trong môi trường. Các nghiên cứu khoa học cho thấy PFAS không chỉ tồn tại bền vững trong tự nhiên mà còn có khả năng tích lũy trong cơ thể con người qua thời gian. Trong nhóm này, hai hợp chất được giới khoa học đặc biệt quan tâm là PFOA và PFOS.
PFOA đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế xếp vào Nhóm 1 - nhóm chất đã được chứng minh gây ung thư ở người, trong khi PFOS thuộc Nhóm 2, tức nhóm có khả năng gây ung thư cao. Không dừng lại ở đó, PFOA và PFOS còn được xem là các chất gây rối loạn nội tiết, có thể bắt chước hoặc cản trở hoạt động của các hormone tự nhiên như estrogen và testosterone trong cơ thể.
Cơ chế này làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc các bệnh ung thư nhạy cảm với hormone, điển hình là ung thư vú và ung thư buồng trứng. Theo thông tin đăng tải trên các tạp chí y khoa quốc tế như Express, việc phơi nhiễm PFAS kéo dài còn được ghi nhận có liên quan tới hàng loạt vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác như rối loạn tuyến giáp, chậm phát triển ở trẻ em, rối loạn hormone sinh sản, ung thư thận hoặc tinh hoàn, tăng cholesterol máu, tổn thương gan, suy giảm hệ miễn dịch và nguy cơ tiền sản giật ở phụ nữ mang thai.
Hộp nhựa đựng thực phẩm cũ, đổi màu: Mối nguy thôi nhiễm hóa chất
Hãy mạnh tay loại bỏ những hộp đựng thực phẩm bằng nhựa đã không còn an toàn để sử dụng, đặc biệt là trong dịp dọn dẹp cuối năm. Các hộp nhựa dùng để bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh hoặc hâm nóng bằng lò vi sóng cũng là vật dụng cần được rà soát kỹ lưỡng. Khi hộp nhựa đã ngả màu, trầy xước nhiều hoặc có mùi khó khử dù đã vệ sinh, nguy cơ thôi nhiễm hóa chất độc hại vào thực phẩm sẽ tăng lên đáng kể, nhất là khi đựng đồ ăn nóng hoặc nhiều dầu mỡ.
Một số loại nhựa cũ, kém chất lượng hoặc sản xuất từ nguyên liệu không rõ nguồn gốc có thể giải phóng các chất như BPA, phthalates hoặc các hợp chất khác không có lợi cho cơ thể nếu sử dụng lâu dài. Việc chủ động loại bỏ những hộp nhựa đã xuống cấp được xem là cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình, đảm bảo an toàn thực phẩm trong những ngày Tết.
Khăn lau, miếng rửa bát dùng quá lâu: Ổ vi khuẩn khổng lồ
Hãy loại bỏ ngay những miếng bọt biển rửa bát hoặc khăn lau bếp đã dùng quá lâu mà không được thay mới. Khăn lau bếp, giẻ lau hay miếng bọt biển rửa bát tưởng chừng vô hại nhưng lại là nơi tích tụ vi khuẩn và nấm mốc nếu không được thay mới thường xuyên. Trả lời phỏng vấn trên tờ Huffpost, Becky Rapinchuk - người sáng lập Clean Mama - cho rằng bọt biển thường xuyên bị ẩm ướt do sử dụng hằng ngày nhưng lại ít khi được làm sạch đúng cách, tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật sinh sôi nhanh chóng.
Cùng quan điểm, Jason Tetro, nhà vi sinh vật học và tác giả cuốn sách The Germ Code, phân tích rằng cấu trúc nhiều lỗ xốp của bọt biển khiến chúng có diện tích tiếp xúc rất lớn. Nhờ đó, vi khuẩn không chỉ bám trên bề mặt mà còn phát triển sâu bên trong các lỗ nhỏ. Ông cảnh báo, trong điều kiện ẩm ướt và ấm áp, lượng vi khuẩn có thể tăng nhanh chỉ trong vòng 30 đến 60 phút. Một số nghiên cứu khoa học đã ghi nhận mật độ vi khuẩn lên tới hàng chục tỷ cá thể trong mỗi cm³ bọt biển, bao gồm cả các loại vi khuẩn gây bệnh.
Do đó, việc tiếp tục sử dụng khăn lau, miếng rửa bát cũ không chỉ làm giảm hiệu quả vệ sinh mà còn tăng cao nguy cơ lây nhiễm chéo vi khuẩn sang bát đĩa, dụng cụ nấu ăn và thực phẩm, đe dọa sức khỏe của cả gia đình, đặc biệt là trong mùa lễ Tết khi nhu cầu nấu nướng và tiếp khách tăng cao.
Như vậy, việc dọn dẹp nhà cửa đón Tết không nên chỉ dừng lại ở việc lau chùi bề mặt mà cần chú ý đến việc thay thế những vật dụng cũ kỹ, tiềm ẩn nguy cơ. Bằng cách loại bỏ chảo chống dính trầy xước, hộp nhựa đổi màu và miếng rửa bát dùng lâu, các gia đình có thể tạo ra một môi trường sống an toàn hơn, đảm bảo sức khỏe cho tất cả các thành viên trong những ngày đầu năm mới.
